Author: Институт перевода Библии
Date: 2022-09-30T19:32:32.146295+00:00

Израилым ипачъыхьэхэр: Сэлмэн – Цыдкъый: Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр

Израилым ипачъыхьэхэр: Сэлмэн – Цыдкъый: Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр

1. Пэублэ гущыӀ

1. Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр

1. ГущыӀалъ

Пэублэ гущыӀ

ИЗРАИЛЫМ ИПАЧЪЫХЬЭХЭР:

Сэлмэн – Цыдкъый

Пачъыхьэмэ яхьылӀэгъэ апэрэ тхылъыр

Пачъыхьэмэ яхьылӀэгъэ ятӀонэрэ тхылъыр

Пэублэ гущыӀ

Лъытэныгъэ зыфэтшӀырэ тхылъеджэр!

Библием щыщ Ижъырэ Зэзэгъыныгъэм къыхиубытэрэ тхылъитӀоу адыгабзэкӀэ зэдзэкӀыгъэхэр уапашъхьэ илъых. Тхьэм къахихыгъэ джурт цӀыф лъэпкъым итарихъ щыщ охътэ гъэнэфагъэм ахэр къытегущыӀэх. ЯлӀышъхьэшхо Мосэ япащэу ахэр Ащ Мысырым ипщылӀыпӀэ къырищыжьхи, КъэнэӀан чӀыгум ыщэжьыгъагъэх. Мы тызхэт лъэхъаным иублэгъум ыпэкӀэ я ХӀ-рэ лӀэшӀэгъум джуртхэр зэкӀэ КъэнэӀан чӀыгум итӀысхьагъэх. Джа уахътэр ары зэхьылӀагъэхэр адыгабзэкӀэ 2002-рэ илъэсым къыдэкӀыгъэ тхылъхэу «Апэрэ Самуел», «ЯтӀонэрэ Самуел» зыфиӀохэрэр. Джурт лъэпкъым иаужырэ хьыкумышӀщтыгъэу Самуел тхьэлӀыкӀом итетыгъо зыщиухыным, лъэпкъым пачъыхьагъу ыгъэуцу шӀоигъо хъугъэ. Ащ къыпкъырыкӀэуи ищыӀакӀэ зэблэхъугъэ хъугъэ. Джахэр ары тынаӀэ зытырытагъадзэрэр Самуел ехьылӀэгъэ тхылъхэм. Саул Израилым иапэрэ пачъыхьагъ. Ащ ыуж Даут пачъыхьагъур ыӀыгъыгъ.

«Пачъыхьэмэ яхьылӀэгъэ апэрэ тхылъыр», «Пачъыхьэмэ яхьылӀэгъэ ятӀонэрэ тхылъыр» зыфиӀорэ тхылъхэм джурт лъэпкъымрэ ащ ипачъыхьэхэмрэ ятарихъ лъагъэкӀуатэ. Уахътэу къызтегущыӀэхэрэм илъэс 400 фэдиз къызэлъеубыты. Пачъыхьэу Даут итетыгъо ыкӀэм факӀуи, ащ ыкъо Сэлмэн пачъыхьэу зытехьэм, Израилыр пачъыхьагъу лъэш хъугъагъэ (тызхэт лъэхъаным ыпэкӀэ 970-930-рэ илъэсхэр). Ащ ыуж пачъыхьагъур тӀоу гощыгъэ хъугъэ: Темыр (Израил зыфаӀорэр) пачъыхьагъумрэ Къыблэ (Ехъуд зыфаӀорэр) пачъыхьагъумрэ. Мыхэмэ щыӀакӀэм закъыщиӀатыгъагъ, ыужкӀэ зэхэкъутагъэ хъугъэх. Тызхэт лъэхъаным ыпэкӀэ 721-рэ илъэсым Израилым ицӀыфхэр ашурхэм Ехъудэм щыщхэр тилъэхъан ыпэкӀэ 587-рэ илъэсым фэдизым Бабилэн гъэрэу ращэгъагъэх.

Тхылъхэу «Пачъыхьэмэ яхьылӀэгъэ апэрэ тхылъыр», «Пачъыхьэмэ яхьылӀэгъэ ятӀонэрэ тхылъыр» зыфиӀохэрэр къызтегущыӀэхэрэр хэгъэгуитӀум яполитическэ щыӀакӀэ зыфэдагъэм изакъоп, Тхьэм мы дунаим къыщыхъурэмэ иӀоф зэрахэлъыр къытагъашӀэ.

Пачъыхьэ пэпчъ Зиусхьаным къекӀущтымрэ е къемыкӀущтымрэ зэришӀэщтыгъэм, Тхьэм и Хабзэ зэрэфэшъыпкъагъэм, хымэ лъэпкъхэм дин лэжьыкӀэу яӀагъэхэм зэрафыщытыгъэм ялъытыгъэу ащ итетыгъуи уасэ къыфашӀы.

Тхьэм къыгъэнэфэгъэ гъогум тет пачъыхьэ шыихъэу ары Ехъуд пачъыхьэу Даут ахэмэ къызэрэтагъэлъэгъурэр. Ау Нэуат ыкъо ЯрэбӀам, Темыр пачъыхьагъум иапэрэ пачъыхьэ, а гъогур къыбгыни, лъэпкъыр Тхьэм ыпашъхьэ псэкӀод зэрэщишӀэным фищагъ.

Ехъудэм иӀэшъхьэтетщтыгъэхэу Ӏузыйрэ Хъызкъыйрэ афэдэхэм ягугъу къызэрэщашӀырэр Тхьэр зыфэе пачъыхьэхэу ары, сыда пӀомэ Даут фэдэу ахэри Тхьэм иунашъохэр зэрагъэцэкӀэнхэм пылъыгъэх. Израил пачъыхьэу Ахъаб игугъу къызэрашӀырэр дэй дэд. Хымэ лъэпкъым щыщ ишъузэу Изэбэлрэ ежьыррэ къэнэӀанхэм ятхьэнэпцӀэу БэӀал шъхьащэ фэшӀыгъэным цӀыфхэр тырагъагушӀухьэщтыгъэх, Израилым и Тхьэ готхэм къин арагъэлъэгъущтыгъэ.

Джащ фэдэу тхьэлӀыкӀохэм яӀофшӀэн мэхьанэ ин зэриӀагъэр къаӀуатэ. Зэман пэпчъ тхьэлӀыкӀохэр щыӀагъэх, ахэм пачъыхьэми цӀыф лъэпкъми Тхьэм иунашъохэр ащагъэгъупшэщтыгъэхэп. ТхьэлӀыкӀомэ анахь къахэщхэу нэбгыритӀу ахэтыгъ. Ахэр Иласрэ ЕлыщаӀрэ. Илас пачъыхьэу Ахъабрэ ащ ишъуз Изэбэлрэ БэӀал шъхьащэ зэрэфашӀыщтыгъэм пае апэуцужьыщтыгъэ. БэӀал фэлэжьэрэ къурмэнышӀхэм ятхьэ Тхьэ шъыпкъэу зэрэщымытыр къыушыхьатыным пае, Елыехъу Къармэл къушъхьэм ахэм зэрэщянэкъокъугъэр «Пачъыхьэмэ ЯхьылӀэгъэ Апэрэ Тхылъым» ия 18-рэ шъхьэ къеӀуатэ. Тхьэу Зиусхьаным машӀокӀэ агъэстырэ къурмэным машӀор къыфыригъэхи, Ежь Израилым и Тхьэ шъыпкъэу зэрэщытыр гъэхъагъэ хэлъэу ИласкӀэ къыушыхьатыгъ. Ригъэжьэгъэ Ӏофыр лъызгъэкӀотэщт ЕлыщаӀ тхьэлӀыкӀор Илас зыдигъэсагъ. ЕлыщаӀ илъэс 50-рэ, пачъыхьэ нэбгыри 6-м ятетыгъо щэӀэфэ, ыкӀуачӀэ изэу Ӏоф ышӀагъ. Илас фэдэу ащи шӀэгъошӀэ заулэ къаригъэлъэгъугъ. Ахэм зэу ащыщ дзэпащэу НаӀаман иӀэгъэ шъоджэузыр зэрэфигъэхъужьыгъэр.

Тхылъхэу «Апэрэ Самуел», «ЯтӀонэрэ Самуел» зыфиӀохэрэм афэдэу, «Пачъыхьэмэ яхьылӀэгъэ апэрэ тхылъыр», «Пачъыхьэмэ яхьылӀэгъэ ятӀонэрэ тхылъыр» зыфиӀохэри апэ зы тхылъэу атхыгъагъэх, етӀанэ зэхаушъхьафыкӀыжьыгъэх. УрысыбзэкӀэ зэрадзэкӀыжьыгъэ синодальнэ Библием, урымыбзэмкӀэ атхыгъэ Септуагинтым афэдэу, мы тхылъхэм шъхьэу ащыфашӀыгъэхэр «Ящэнэрэ Пачъыхьагъур» ыкӀи «ЯплӀэнэрэ Пачъыхьагъур».

Мы тхылъхэр адыгабзэкӀэ зэтыдзэкӀыжьхэ зэхъум, ижъырэ джуртыбзэмкӀэ зэрэтхыгъэм фэдэу, шъхьэу «Пачъыхьэмэ яхьылӀэгъэ апэрэ тхылъыр» ыкӀи «Пачъыхьэмэ яхьылӀэгъэ ятӀонэрэ тхылъыр» зыфиӀохэрэр фэтшӀыгъ. Тхылъхэр зытхыгъэ цӀыфым ыцӀэ ахэм къащыриӀорэп.

«Пачъыхьэмэ яхьылӀэгъэ апэрэ тхылъыр», «Пачъыхьэмэ яхьылӀэгъэ ятӀонэрэ тхылъыр» зыфиӀорэ тхылъхэм язэхэтыкӀ.

КъызтегущыӀэхэрэ уахътэм елъытыгъэу тхылъхэр Ӏахьыгъо инищэу зэтеуутынхэ плъэкӀыщт:

1. 1. Зэхэт пачъыхьагъур:

2. Сэлмэн Даут ыуж пачъыхьэу зэрэтехьагъэр (Пачъыхьэмэ я 1-рэ Тхылъ и 1–2-рэ шъхьэхэр);

3. Сэлмэн ипачъыхьагъу (Пачъыхьэмэ я 1-рэ Тхылъ ия 3–11-рэ шъхьэхэр);

4. – Сэлмэн ыцӀэ зэрэраӀуагъэр (Пачъыхьэмэ я 1-рэ Тхылъ ия 3–4-рэ шъхьэхэр)

5. – Тхьэм и Унэ Ерусэлэм зэрэщагъэпсыгъэр (Пачъыхьэмэ я 1-рэ Тхылъ ия 5–8-рэ шъхьэхэр)

6. – Сатыумрэ нэмыкӀ Ӏофыгъохэмрэ (Пачъыхьэмэ я 1-рэ Тхылъ ия 9–10-рэ шъхьэхэр)

7. – Сэлмэн зэрэлӀагъэр (Пачъыхьэмэ я 1-рэ Тхылъ ия 11-рэ шъхьэр).

8. 2. Гощыгъэ пачъыхьагъур:

9. ТемырымкӀэ щыпсэущтыгъэ лӀакъохэм зыкъызэрэӀатыгъэр (Пачъыхьэмэ я 1-рэ Тхылъ ия 12–14-рэ шъхьэхэр);

10. Израилымрэ Ехъудэмрэ япачъыхьэхэр (Пачъыхьэмэ я 1-рэ Тхылъ ия 14–16-рэ шъхьэхэр);

11. ТхьэлӀыкӀоу Илас (Пачъыхьэмэ я 1-рэ Тхылъ ия 17–19-рэ шъхьэхэр);

12. Израилым ипачъыхьэу Ахъаб (Пачъыхьэмэ я 1-рэ Тхылъ ия 20–22-рэ шъхьэхэр);

13. Ехъудэмрэ Израилымрэ (Пачъыхьэмэ я 1-рэ Тхылъ ия 22-рэ – Пачъыхьэмэ яя 2-рэ Тхылъ и 1-рэ шъхьэхэр);

14. ТхьэлӀыкӀоу ЕлыщаӀ (Пачъыхьэмэ яя 2-рэ Тхылъ ия 2–8-рэ шъхьэхэр);

15. Израилымрэ Ехъудэмрэ япачъыхьэхэр (Пачъыхьэмэ яя 2-рэ Тхылъ ия 8–16-рэ шъхьэхэр);

16. Израилыр Ашурым зэрекӀодылӀэрэр (Пачъыхьэмэ яя 2-рэ Тхылъ ия 17-рэ шъхьэр).

17. 3. Ехъудэ пачъыхьагъур:

18. Хъызкъыйрэ ашурхэмрэ (Пачъыхьэмэ яя 2-рэ Тхылъ ия 18–20-рэ шъхьэхэр);

19. Мэнасэрэ Амонрэ (Пачъыхьэмэ яя 2-рэ Тхылъ ия 21-рэ шъхьэр);

20. Иощыехъу хэгъэгум ищыӀакӀэ зэхъокӀыныгъэу фишӀыгъэхэр (Пачъыхьэмэ яя 2-рэ Тхылъ ия 22–23-рэ шъхьэхэр);

21. Ехъудэм иаужырэ пачъыхьэхэр (Пачъыхьэмэ яя 2-рэ Тхылъ ия 24-рэ шъхьэр);

22. Бабилэнхэм Ерусэлэм зэрэзэхакъутагъэр (Пачъыхьэмэ яя 2-рэ Тхылъ ия 25-рэ шъхьэр).

Мы тхылъыр ижъырэ джуртыбзэмкӀэ атхыгъагъэм техыгъэу адыгабзэкӀэ зэдзэкӀыжьыгъ. Урыс синодальнэ Библиер зэрадзэкӀыжь зэхъум ижъырэ джуртыбзэмрэ ижъырэ урымыбзэмрэкӀэ тхыгъэ Ӏэпэрытххэр зэрагъэфедагъэхэм къыхэкӀэу адыгабзэкӀэ зэтыдзэкӀыжьыгъэм ичӀыпӀэ зырызхэр ащ тефэхэрэп.

Библием щыщ гущыӀэхэу адыгабзэкӀэ къэмыӀошъущтхэм узгъэгъозэрэ тамыгъэхэр ягъусэхэу къарыкӀхэрэр апытхагъэхэу тхылъхэм арытых.

Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ тхыгъэ Ӏэпэрытххэм къахэкӀыгъэхэу щыт цӀэ унаехэр адыгэ макъэхэм якъэӀуакӀэ тетэу тхыгъэх.

ПачъыхьитӀум а зы цӀэр яӀэу е зы пачъыхьэм ыцӀэ зэрэщытэуи гъэкӀэкӀыгъэуи ижъырэ джуртыбзэмкӀэ тхыгъэ Ӏэпэрытххэм бэрэ къахэфэх. Ау адыгабзэкӀэ зэтыдзэкӀыжьыгъэ тхылъхэм нэбгырэ пэпчъ ащыриӀэр зы цӀэ. Израилымрэ Ехъудэмрэ япачъыхьэхэм ацӀэхэмкӀи ахэм ятетыгъо зытефэгъэ уахътэмкӀи тхылъым дэт таблицэм уегъэгъуазэ.

Адыгабзэм щамыгъэфедэрэ къэӀуакӀэхэр гущыӀэлъэ кӀэкӀэу зэхэгъэуцуагъэхэу тхылъхэм акӀыгъу.

Библием изэдзэкӀынкӀэ Институтыр зэдзэкӀакӀохэм, редакторхэм, зэкӀэ Ӏофым изэшӀохын хэлэжьагъэхэм, джащ фэдэу мы тхылъхэм якъыдэгъэкӀынкӀэ зишӀуагъэ къэзгъэкӀуагъэхэм афэраз. Адыгэ тхылъеджэхэр яныдэлъфыбзэкӀэ ахэм яджэн алъэкӀынэу амал зэрагъотыгъэм тегъэгушӀо.

Библием изэдзэкӀынкӀэ Институтыр, Москва

Дэтхер

Пэублэ гущыӀ | 5
Пачъыхьэхэр: Апэрэ Тхылъыр | 11
Пачъыхьэхэр: ЯтӀонэрэ Тхылъыр | 105
ГущыӀэ хэхыгъэхэр къыбгурызгъэӀорэ гущыӀалъ | 197
Узгъэгъуазэхэрэр | 202

Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр

Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

Пэублэ гущыӀ

Лъытэныгъэ зыфэтшӀырэ тхылъеджэр!

Библием щыщ Ижъырэ Зэзэгъыныгъэм къыхиубытэрэ тхылъитӀоу адыгабзэкӀэ зэдзэкӀыгъэхэр уапашъхьэ илъых. Тхьэм къахихыгъэ джурт цӀыф лъэпкъым итарихъ щыщ охътэ гъэнэфагъэм ахэр къытегущыӀэх. ЯлӀышъхьэшхо Мосэ япащэу ахэр Ащ Мысырым ипщылӀыпӀэ къырищыжьхи, КъэнэӀан чӀыгум ыщэжьыгъагъэх. Мы тызхэт лъэхъаным иублэгъум ыпэкӀэ я ХӀ-рэ лӀэшӀэгъум джуртхэр зэкӀэ КъэнэӀан чӀыгум итӀысхьагъэх. Джа уахътэр ары зэхьылӀагъэхэр адыгабзэкӀэ 2002-рэ илъэсым къыдэкӀыгъэ тхылъхэу «Апэрэ Самуел», «ЯтӀонэрэ Самуел» зыфиӀохэрэр. Джурт лъэпкъым иаужырэ хьыкумышӀщтыгъэу Самуел тхьэлӀыкӀом итетыгъо зыщиухыным, лъэпкъым пачъыхьагъу ыгъэуцу шӀоигъо хъугъэ. Ащ къыпкъырыкӀэуи ищыӀакӀэ зэблэхъугъэ хъугъэ. Джахэр ары тынаӀэ зытырытагъадзэрэр Самуел ехьылӀэгъэ тхылъхэм. Саул Израилым иапэрэ пачъыхьагъ. Ащ ыуж Даут пачъыхьагъур ыӀыгъыгъ.

«Пачъыхьэмэ яхьылӀэгъэ апэрэ тхылъыр», «Пачъыхьэмэ яхьылӀэгъэ ятӀонэрэ тхылъыр» зыфиӀорэ тхылъхэм джурт лъэпкъымрэ ащ ипачъыхьэхэмрэ ятарихъ лъагъэкӀуатэ. Уахътэу къызтегущыӀэхэрэм илъэс 400 фэдиз къызэлъеубыты. Пачъыхьэу Даут итетыгъо ыкӀэм факӀуи, ащ ыкъо Сэлмэн пачъыхьэу зытехьэм, Израилыр пачъыхьагъу лъэш хъугъагъэ (тызхэт лъэхъаным ыпэкӀэ 970-930-рэ илъэсхэр). Ащ ыуж пачъыхьагъур тӀоу гощыгъэ хъугъэ: Темыр (Израил зыфаӀорэр) пачъыхьагъумрэ Къыблэ (Ехъуд зыфаӀорэр) пачъыхьагъумрэ. Мыхэмэ щыӀакӀэм закъыщиӀатыгъагъ, ыужкӀэ зэхэкъутагъэ хъугъэх. Тызхэт лъэхъаным ыпэкӀэ 721-рэ илъэсым Израилым ицӀыфхэр ашурхэм Ехъудэм щыщхэр тилъэхъан ыпэкӀэ 587-рэ илъэсым фэдизым Бабилэн гъэрэу ращэгъагъэх.

Тхылъхэу «Пачъыхьэмэ яхьылӀэгъэ апэрэ тхылъыр», «Пачъыхьэмэ яхьылӀэгъэ ятӀонэрэ тхылъыр» зыфиӀохэрэр къызтегущыӀэхэрэр хэгъэгуитӀум яполитическэ щыӀакӀэ зыфэдагъэм изакъоп, Тхьэм мы дунаим къыщыхъурэмэ иӀоф зэрахэлъыр къытагъашӀэ.

Пачъыхьэ пэпчъ Зиусхьаным къекӀущтымрэ е къемыкӀущтымрэ зэришӀэщтыгъэм, Тхьэм и Хабзэ зэрэфэшъыпкъагъэм, хымэ лъэпкъхэм дин лэжьыкӀэу яӀагъэхэм зэрафыщытыгъэм ялъытыгъэу ащ итетыгъуи уасэ къыфашӀы.

Тхьэм къыгъэнэфэгъэ гъогум тет пачъыхьэ шыихъэу ары Ехъуд пачъыхьэу Даут ахэмэ къызэрэтагъэлъэгъурэр. Ау Нэуат ыкъо ЯрэбӀам, Темыр пачъыхьагъум иапэрэ пачъыхьэ, а гъогур къыбгыни, лъэпкъыр Тхьэм ыпашъхьэ псэкӀод зэрэщишӀэным фищагъ.

Ехъудэм иӀэшъхьэтетщтыгъэхэу Ӏузыйрэ Хъызкъыйрэ афэдэхэм ягугъу къызэрэщашӀырэр Тхьэр зыфэе пачъыхьэхэу ары, сыда пӀомэ Даут фэдэу ахэри Тхьэм иунашъохэр зэрагъэцэкӀэнхэм пылъыгъэх. Израил пачъыхьэу Ахъаб игугъу къызэрашӀырэр дэй дэд. Хымэ лъэпкъым щыщ ишъузэу Изэбэлрэ ежьыррэ къэнэӀанхэм ятхьэнэпцӀэу БэӀал шъхьащэ фэшӀыгъэным цӀыфхэр тырагъагушӀухьэщтыгъэх, Израилым и Тхьэ готхэм къин арагъэлъэгъущтыгъэ.

Джащ фэдэу тхьэлӀыкӀохэм яӀофшӀэн мэхьанэ ин зэриӀагъэр къаӀуатэ. Зэман пэпчъ тхьэлӀыкӀохэр щыӀагъэх, ахэм пачъыхьэми цӀыф лъэпкъми Тхьэм иунашъохэр ащагъэгъупшэщтыгъэхэп. ТхьэлӀыкӀомэ анахь къахэщхэу нэбгыритӀу ахэтыгъ. Ахэр Иласрэ ЕлыщаӀрэ. Илас пачъыхьэу Ахъабрэ ащ ишъуз Изэбэлрэ БэӀал шъхьащэ зэрэфашӀыщтыгъэм пае апэуцужьыщтыгъэ. БэӀал фэлэжьэрэ къурмэнышӀхэм ятхьэ Тхьэ шъыпкъэу зэрэщымытыр къыушыхьатыным пае, Елыехъу Къармэл къушъхьэм ахэм зэрэщянэкъокъугъэр «Пачъыхьэмэ ЯхьылӀэгъэ Апэрэ Тхылъым» ия 18-рэ шъхьэ къеӀуатэ. Тхьэу Зиусхьаным машӀокӀэ агъэстырэ къурмэным машӀор къыфыригъэхи, Ежь Израилым и Тхьэ шъыпкъэу зэрэщытыр гъэхъагъэ хэлъэу ИласкӀэ къыушыхьатыгъ. Ригъэжьэгъэ Ӏофыр лъызгъэкӀотэщт ЕлыщаӀ тхьэлӀыкӀор Илас зыдигъэсагъ. ЕлыщаӀ илъэс 50-рэ, пачъыхьэ нэбгыри 6-м ятетыгъо щэӀэфэ, ыкӀуачӀэ изэу Ӏоф ышӀагъ. Илас фэдэу ащи шӀэгъошӀэ заулэ къаригъэлъэгъугъ. Ахэм зэу ащыщ дзэпащэу НаӀаман иӀэгъэ шъоджэузыр зэрэфигъэхъужьыгъэр.

Тхылъхэу «Апэрэ Самуел», «ЯтӀонэрэ Самуел» зыфиӀохэрэм афэдэу, «Пачъыхьэмэ яхьылӀэгъэ апэрэ тхылъыр», «Пачъыхьэмэ яхьылӀэгъэ ятӀонэрэ тхылъыр» зыфиӀохэри апэ зы тхылъэу атхыгъагъэх, етӀанэ зэхаушъхьафыкӀыжьыгъэх. УрысыбзэкӀэ зэрадзэкӀыжьыгъэ синодальнэ Библием, урымыбзэмкӀэ атхыгъэ Септуагинтым афэдэу, мы тхылъхэм шъхьэу ащыфашӀыгъэхэр «Ящэнэрэ Пачъыхьагъур» ыкӀи «ЯплӀэнэрэ Пачъыхьагъур».

Мы тхылъхэр адыгабзэкӀэ зэтыдзэкӀыжьхэ зэхъум, ижъырэ джуртыбзэмкӀэ зэрэтхыгъэм фэдэу, шъхьэу «Пачъыхьэмэ яхьылӀэгъэ апэрэ тхылъыр» ыкӀи «Пачъыхьэмэ яхьылӀэгъэ ятӀонэрэ тхылъыр» зыфиӀохэрэр фэтшӀыгъ. Тхылъхэр зытхыгъэ цӀыфым ыцӀэ ахэм къащыриӀорэп.

«Пачъыхьэмэ яхьылӀэгъэ апэрэ тхылъыр», «Пачъыхьэмэ яхьылӀэгъэ ятӀонэрэ тхылъыр» зыфиӀорэ тхылъхэм язэхэтыкӀ.

КъызтегущыӀэхэрэ уахътэм елъытыгъэу тхылъхэр Ӏахьыгъо инищэу зэтеуутынхэ плъэкӀыщт:

1. 1. Зэхэт пачъыхьагъур:

2. Сэлмэн Даут ыуж пачъыхьэу зэрэтехьагъэр (Пачъыхьэмэ я 1-рэ Тхылъ и 1–2-рэ шъхьэхэр);

3. Сэлмэн ипачъыхьагъу (Пачъыхьэмэ я 1-рэ Тхылъ ия 3–11-рэ шъхьэхэр);

4. – Сэлмэн ыцӀэ зэрэраӀуагъэр (Пачъыхьэмэ я 1-рэ Тхылъ ия 3–4-рэ шъхьэхэр)

5. – Тхьэм и Унэ Ерусэлэм зэрэщагъэпсыгъэр (Пачъыхьэмэ я 1-рэ Тхылъ ия 5–8-рэ шъхьэхэр)

6. – Сатыумрэ нэмыкӀ Ӏофыгъохэмрэ (Пачъыхьэмэ я 1-рэ Тхылъ ия 9–10-рэ шъхьэхэр)

7. – Сэлмэн зэрэлӀагъэр (Пачъыхьэмэ я 1-рэ Тхылъ ия 11-рэ шъхьэр).

8. 2. Гощыгъэ пачъыхьагъур:

9. ТемырымкӀэ щыпсэущтыгъэ лӀакъохэм зыкъызэрэӀатыгъэр (Пачъыхьэмэ я 1-рэ Тхылъ ия 12–14-рэ шъхьэхэр);

10. Израилымрэ Ехъудэмрэ япачъыхьэхэр (Пачъыхьэмэ я 1-рэ Тхылъ ия 14–16-рэ шъхьэхэр);

11. ТхьэлӀыкӀоу Илас (Пачъыхьэмэ я 1-рэ Тхылъ ия 17–19-рэ шъхьэхэр);

12. Израилым ипачъыхьэу Ахъаб (Пачъыхьэмэ я 1-рэ Тхылъ ия 20–22-рэ шъхьэхэр);

13. Ехъудэмрэ Израилымрэ (Пачъыхьэмэ я 1-рэ Тхылъ ия 22-рэ – Пачъыхьэмэ яя 2-рэ Тхылъ и 1-рэ шъхьэхэр);

14. ТхьэлӀыкӀоу ЕлыщаӀ (Пачъыхьэмэ яя 2-рэ Тхылъ ия 2–8-рэ шъхьэхэр);

15. Израилымрэ Ехъудэмрэ япачъыхьэхэр (Пачъыхьэмэ яя 2-рэ Тхылъ ия 8–16-рэ шъхьэхэр);

16. Израилыр Ашурым зэрекӀодылӀэрэр (Пачъыхьэмэ яя 2-рэ Тхылъ ия 17-рэ шъхьэр).

17. 3. Ехъудэ пачъыхьагъур:

18. Хъызкъыйрэ ашурхэмрэ (Пачъыхьэмэ яя 2-рэ Тхылъ ия 18–20-рэ шъхьэхэр);

19. Мэнасэрэ Амонрэ (Пачъыхьэмэ яя 2-рэ Тхылъ ия 21-рэ шъхьэр);

20. Иощыехъу хэгъэгум ищыӀакӀэ зэхъокӀыныгъэу фишӀыгъэхэр (Пачъыхьэмэ яя 2-рэ Тхылъ ия 22–23-рэ шъхьэхэр);

21. Ехъудэм иаужырэ пачъыхьэхэр (Пачъыхьэмэ яя 2-рэ Тхылъ ия 24-рэ шъхьэр);

22. Бабилэнхэм Ерусэлэм зэрэзэхакъутагъэр (Пачъыхьэмэ яя 2-рэ Тхылъ ия 25-рэ шъхьэр).

Мы тхылъыр ижъырэ джуртыбзэмкӀэ атхыгъагъэм техыгъэу адыгабзэкӀэ зэдзэкӀыжьыгъ. Урыс синодальнэ Библиер зэрадзэкӀыжь зэхъум ижъырэ джуртыбзэмрэ ижъырэ урымыбзэмрэкӀэ тхыгъэ Ӏэпэрытххэр зэрагъэфедагъэхэм къыхэкӀэу адыгабзэкӀэ зэтыдзэкӀыжьыгъэм ичӀыпӀэ зырызхэр ащ тефэхэрэп.

Библием щыщ гущыӀэхэу адыгабзэкӀэ къэмыӀошъущтхэм узгъэгъозэрэ тамыгъэхэр ягъусэхэу къарыкӀхэрэр апытхагъэхэу тхылъхэм арытых.

Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ тхыгъэ Ӏэпэрытххэм къахэкӀыгъэхэу щыт цӀэ унаехэр адыгэ макъэхэм якъэӀуакӀэ тетэу тхыгъэх.

ПачъыхьитӀум а зы цӀэр яӀэу е зы пачъыхьэм ыцӀэ зэрэщытэуи гъэкӀэкӀыгъэуи ижъырэ джуртыбзэмкӀэ тхыгъэ Ӏэпэрытххэм бэрэ къахэфэх. Ау адыгабзэкӀэ зэтыдзэкӀыжьыгъэ тхылъхэм нэбгырэ пэпчъ ащыриӀэр зы цӀэ. Израилымрэ Ехъудэмрэ япачъыхьэхэм ацӀэхэмкӀи ахэм ятетыгъо зытефэгъэ уахътэмкӀи тхылъым дэт таблицэм уегъэгъуазэ.

Адыгабзэм щамыгъэфедэрэ къэӀуакӀэхэр гущыӀэлъэ кӀэкӀэу зэхэгъэуцуагъэхэу тхылъхэм акӀыгъу.

Библием изэдзэкӀынкӀэ Институтыр зэдзэкӀакӀохэм, редакторхэм, зэкӀэ Ӏофым изэшӀохын хэлэжьагъэхэм, джащ фэдэу мы тхылъхэм якъыдэгъэкӀынкӀэ зишӀуагъэ къэзгъэкӀуагъэхэм афэраз. Адыгэ тхылъеджэхэр яныдэлъфыбзэкӀэ ахэм яджэн алъэкӀынэу амал зэрагъотыгъэм тегъэгушӀо.

Библием изэдзэкӀынкӀэ Институтыр, Москва

Апэрэ шъхьэр

Даут ижъыгъом

1^1Пачъыхьэу Даут ыныбжьыкӀэ жъыгъом фигъэзэгъагъ. Щыгъынхэр бэу зэтыралъхьэзэ афапэщтыгъэми, ащ зыфэгъэфэбэшъущтыгъэп. 2Арыти, иӀумэтхэм раӀуагъ: «Пачъыхьэм къыдекӀокӀынэу, ащ ынаӀэ тыригъэтынэу, ыгупэ кӀэлъэу зыгъэфэбэн пшъэшъэ ныбжьыкӀэ тизиусхьан пачъыхьэ къыфарэгъот. Джащыгъум тизиусхьан пачъыхьэ фэбэжьыщт»+. 3Джащ пае Израилым ичӀыпӀэ пстэуми пшъэшъэ дахэ ащылъыхъугъэх. Шунэм къалэ щыщ Абищагъ къагъоти, пачъыхьэм къыфащагъ. 4Пшъашъэр дэхэ дэдагъ, ар пачъыхьэм къыдекӀокӀыщтыгъэ, зыфаехэр фишӀэщтыгъэх, ау пачъыхьэр ащ екӀолӀагъэп.

Адоный пачъыхьагъур ыубытмэ зэрэшӀоигъор

5А уахътэм Хъаджэт ишъэо Адоный зыкъышӀошӀыжьэу ыӀощтыгъэ: «Сэ пачъыхьэ сыхъущт». Ку псынкӀэхэр, шыухэр, ишъхьагъырытхэу, ыпэ итэу кӀонхэу псынкӀэрыкӀо нэбгырэ шъэныкъо зэригъэгъотыгъ+. 6«Сыда ар зытепшӀыхьэрэр?» – ыӀоу ятэ ар ригъэзыхэщтыгъэп. Ар кӀэлэ дэхэ дэдагъ, Абищэлэм ыуж къэхъугъагъ. 7Ащ Цэруе ыкъо Иоабрэ къурмэнышӀэу Ебыетаррэ джэнджэшэгъу къызфишӀыгъэхэти, ахэр Адоный готыгъэх+. 8Ау къурмэнышӀэу Цадокъи, ЕхъоедаӀ ыкъо Бэнайи, тхьэлӀыкӀоу Натани, ЩымӀыйи, РэӀыйи, пачъыхьэм илӀыхъужъ хэшыпыкӀыгъэхэри Адоный готыгъэхэп+. 9Адоный мэл-пчэнхэри, былым пӀашъэхэри, шкӀэхъужъ гъэшхагъэхэри Блэ мыжъокӀэ заджэхэу Рэугъэл псынэкӀэчъым дэжь пэблагъэу щытым къурмэн щишӀхи, пачъыхьэм ыкъохэри, Ехъудэм щыщ пачъыхьэ къулыкъушӀэхэри зэкӀэ зэрэзэгъусэхэу къыригъэблэгъагъэх+. 10Ау тхьэлӀыкӀоу Натани, Бэнаий, лӀыхъужъ хэшыпыкӀыгъэхэри, ежь ыш Сэлмэни къыригъэблэгъагъэхэп+.

Сэлмэн пачъыхьагъум зэрэтехьагъэр

11ЕтӀанэ Натан Сэлмэн янэ БатщэбаӀ риӀуагъ: «Хъаджэт ыкъо Адоный пачъыхьэ зэрэхъугъэр зэхэпхыгъэба, тизиусхьанэу Даут ащ щымыгъуазэуи? 12Джы къыосӀощтыр ары: ори уишъэо Сэлмэни шъушъхьэхэр хэшъухыжьых. 13Моу джыдэдэм кӀуи, пачъыхьэу Даут дэжь ихьи еӀу: „Сизиусхьанэу пачъыхьэр, ‘Уишъэо Сэлмэн саужкӀэ пачъыхьэ хъущт, ситахътэ ар тетӀысхьащт’ пӀуи, уиӀумэт тхьэлъанэ фэпшӀыгъагъэба? Сыда адэ Адоный пачъыхьагъур зыкӀиубытыгъэр?“ 14О пачъыхьэм джыри удэгущыӀэ пэтзэ уауж ситэу сыкъихьанышъ, епӀорэр къэсыушыхьатыжьыщт».

15Арыти, БатщэбаӀ пачъыхьэр зыщычъыерэ унэм кӀуагъэ. Пачъыхьэр жъы дэдэ хъугъагъэти, Шунэм щыщ Абищагъ ащ къыдекӀокӀыщтыгъэ. 16БатщэбаӀ пачъыхьэм шъхьащэ ин фишӀыгъ. Пачъыхьэр къеупчӀыгъ: «Сыд узфаер?» 17Ащ риӀуагъ: «Сизиусхьан пачъыхьэр! „Уишъэо Сэлмэн саужкӀэ пачъыхьагъум тетыщт, ситахътэ ар тетӀысхьащт“ пӀуи, уи Зиусхьанэу Тхьэм ыцӀэкӀэ уиӀумэт тхьэлъанэ фэпшӀыгъагъ. 18Джы мары Адоный пачъыхьагъур ыубытыгъ, ау, сизиусхьан пачъыхьэр, хъурэм о ущыгъуазэп. 19Ащ цухэри, шкӀэхъужъ гъэшхагъэхэри, мэл-пчэнхэри боу къурмэн ышӀыгъэх, пачъыхьэм адрэ ыкъохэри, къурмэнышӀэу Ебыетари, дзэм иӀэшъхьэтет Иоаби ригъэблэгъагъэх. Ау уиӀумэт Сэлмэн ригъэблэгъагъэп. 20Ау о, сизиусхьан пачъыхьэр, зэрэ Израилэу къыоплъы, сизиусхьан пачъыхьэ ыуж тахътэм тетӀысхьащтым ыцӀэ епӀонэу къыожэ. 21Армырмэ сизиусхьан пачъыхьэ ятэ пӀашъэхэр зыдэщыӀэм зигъэзэжькӀэ, сэри сишъэо Сэлмэни тагъэмысэщт».

22Ар пачъыхьэм дэгущыӀэзэ, тхьэлӀыкӀоу Натан къихьагъ. 23Арыти, пачъыхьэм раӀуагъ: «Мары тхьэлӀыкӀоу Натан». Ар пачъыхьэм дэжь ихьи, ынэӀу джэхашъом нигъэсэу пачъыхьэм шъхьащэ фишӀыгъ. 24Натан къыӀуагъ: «Сизиусхьан пачъыхь! „Адоный саужкӀэ пачъыхьагъум тетыщт, ситахътэ ар тетӀысхьащт“ о пӀуагъа? 25Сыда пӀомэ ар непэ кӀуи цухэри, шкӀэхъужъ гъэшхагъэхэри, мэл-пчэнхэри боу къурмэн ышӀыгъэх, пачъыхьэм ыкъохэри зэкӀэ, дзэпащэхэри, къурмэнышӀэу Ебыетари къыригъэблэгъагъэхэу, ахэр ащ ыдэжь щешхэх, щешъох, „Пачъыхьэу Адоный гъэшӀэ кӀыхьэ орэхъу!“ аӀо+. 26Ау сыуиӀумэт сэри, къурмэнышӀэу Цадокъи, ЕхъоедаӀ ыкъо Бэнайи, уиӀумэт Сэлмэни тыригъэблэгъагъэп. 27Сизиусхьан пачъыхьэм зэрэшӀоигъоу а зэпстэури мыхъугъэнэуи? Сизиусхьан пачъыхьэм ыуж тахътэм тетӀысхьащтым икъэбар тэ, уиӀумэтхэм, зыкӀытэмыгъэшӀагъэр сыда?»

28Ащ дэжьым пачъыхьэу Даут джэуап къыритыжьыгъ: «Моу БатщэбаӀ шъукъысфедж». Арыти, адрэр къихьи пачъыхьэм ыпашъхьэ къиуцуагъ. 29Пачъыхьэм тхьэлъанэ ышӀызэ къыӀуагъ: «Къиныгъо пстэуми спсэ ащызыухъумэгъэ Зиусхьаныр зэрэщыӀэр сэӀо!+
30Израилым и Зиусхьанэу Тхьэм ыцӀэкӀэ тхьэлъанэ сшӀи, уишъэо Сэлмэн саужкӀэ пачъыхьагъум тетынэу, сэ счӀыпӀэ тахътэм ар тетӀысхьанэу къызэрэосӀогъагъэм фэдэу непэ джаущтэу сшӀыщт». 31Арыти, БатщэбаӀ ынэӀу джэхашъом нигъэсэу пачъыхьэм шъхьащэ фишӀи, риӀуагъ: «Сизиусхьан пачъыхьэу Даут егъашӀэм орэпсэу!»+

32Ащ ыуж пачъыхьэу Даут къыӀуагъ: «КъурмэнышӀэу Цадокъи, тхьэлӀыкӀоу Натани, ЕхъоедаӀ ыкъо Бэнайи шъукъысфядж». Ахэр пачъыхьэм дэжь къихьагъэх. 33Пачъыхьэм ахэм ариӀуагъ: «СиухъумэкӀо шъхьагъырытхэр зижъугъэгъусэхи, сишъэо Сэлмэн сикъыдыр тежъугъэтӀысхьи Гъыхъон псынэкӀэчъым шъущэ+. 34КъурмэнышӀэу Цадокъ тхьэлӀыкӀоу Натан игъусэу Израилым ипачъыхьанэу дагъэр ащ щыщарэф. Бжъэмыем шъукъепщи, „Пачъыхьэу Сэлмэн орэпсэу!“ – шъуӀуи, макъэ яжъугъэӀу+. 35ЕтӀанэ ар мыщ къэжъугъэкӀотэжь. Ар къэкӀожьынышъ ситахътэ тетӀысхьащт. Сэ счӀыпӀэ пачъыхьагъум ар тетыщт, Израилми Ехъудэми ялӀышъхьэ пэщэнэу осыет ащ къыфэсшӀыжьыгъ». 36Арыти, ЕхъоедаӀ ыкъо Бэнай пачъыхьэм риӀожьыгъ: «Амин, сизиусхьан пачъыхьэм и Зиусхьанэу Тхьэм шӀоигъо ар орэхъу! 37Зиусхьанэу Тхьэр сизиусхьан пачъыхьэм зэригъусагъэм фэдэу Сэлмэни Ар ерэгъус, сизиусхьан пачъыхьэу Даут итахътэ зэрахиӀэтыкӀыгъэм нахь лъэшыжьэу ащ итахътэ ахерэӀэтыкӀ!»

38Джаущтэу къурмэнышӀэу Цадокъи, тхьэлӀыкӀоу Натани, ЕхъоедаӀ ыкъо Бэнайи, пачъыхьэм иухъумэкӀо шъхьагъырытхэу къэрэтый, пэлэтый лъэпкъмэ ащыщхэри Сэлмэн дэжь кӀохи, пачъыхьэу Даут икъыдыр ар тырагъэтӀысхьи, Гъыхъон псынэкӀэчъым ащагъ+. 39КъурмэнышӀэу Цадокъ дагъэр зэрыт бжъэр чэтэнгъэӀэгъэ лъапӀэм[*] къычӀихи Сэлмэн пачъыхьанэу ышъхьэ дагъэ щафагъ. Ащ лъыпытэу бжъэмыем[*] къызепщэхэм, «Пачъыхьэу Сэлмэн орэпсэу!» – аӀуи, цӀыфхэр зэкӀэ къэзэрэгъэкууагъэх. 40ЦӀыф пстэуми Сэлмэн къагъэкӀотэжьыгъ, ахэм къамылхэм къарагъаӀощтыгъ, ягушӀогъошхуагъ, якуо мэкъэшхохэм чӀыгур агъэтӀыгурыгущтыгъэ.

41Арыти, Адоныйрэ ащ ригъэблэгъагъэхэмрэ шхэныр зэрэзэпагъэоу жъот макъэхэр къызэхахыгъэх. Иоаб бжъэмые макъэр къызызэхехым къыӀуагъ: «Сыда къалэр къэзгъэбырсырыгъэр?» 42Ащ къыӀощтыгъэр джыри къымыухыгъэу, къурмэнышӀэу Ебыетар ыкъо Ионэтан къыӀухьагъ. Арыти, Адоный къыӀуагъ: «КъакӀо, уцӀыф заф о, къэпхьырэр къэбарышӀу»+. 43Ионэтан ащ ипэгъокӀэу Адоный риӀуагъ: «ЗытетымкӀэ, тизиусхьан пачъыхьэу Даут Сэлмэн пачъыхьанэу тыригъэхьагъ. 44Пачъыхьэм къурмэнышӀэу Цадокъи, тхьэлӀыкӀоу Натани, ЕхъоедаӀ ыкъо Бэнайи, пачъыхьэм иухъумэкӀо шъхьагъырытхэу къэрэтыйхэмрэ пэлэтыйхэмрэ ащыщхэри ащ къыдигъэкӀуагъэхэти, Сэлмэн пачъыхьэм икъыдыр тырагъэтӀысхьагъ+. 45ЕтӀанэ къурмэнышӀэу Цадокърэ тхьэлӀыкӀоу Натанрэ пачъыхьанэу ащ ышъхьэ дагъэ Гъыхъон щыщафагъ. ЯгушӀогъошхоу ащ къикӀыжьыгъэхэшъ ары къалэр къызкӀэпчӀыгъэр. Жъот макъэу зэхэшъухырэр джары къызхэкӀырэр. 46Сэлмэни пачъыхьэм итахътэ тетӀысхьэгъах. 47Пачъыхьэм иӀумэтхэри тизиусхьан пачъыхьэу Даут дэжь къакӀохи, „Уи Тхьэ Сэлмэн ищытхъу о уищытхъу нахь лъэшыжьэу ерэгъэӀу, итахъти о уитахътэ нахь лъэшыжьэу ахерэӀэтыкӀ!“ аӀуи, къыфэгушӀуагъэх. Арыти, пачъыхьэм ипӀэ зэрэхэлъэу ащ ипэгъокӀэу шъхьащэ къышӀыгъ+. 48ЕтӀани ащ къыӀуагъ: „Израилым и Зиусхьанэу Тхьэм, сэ къысхэкӀыгъэу ситахътэ непэ тетӀысхьагъэр сэзгъэлъэгъурэм щытхъур ыдэжь!“»

49Ащ дэжьым Адоный ригъэблэгъагъэхэр зэкӀэ къащтэхи къэтэджыжьхи, шъхьадж игъогу техьажьыгъ. 50Адоный Сэлмэн щыщынэу кӀуи къурмэншӀыпӀэм ыкъуапэу къыпыщхэрэм[*] захигъэнагъ+. 51Къэбарыр Сэлмэн къынагъэси къыраӀуагъ: «Адоный пачъыхьэу Сэлмэн щэщынэшъ, къурмэншӀыпӀэм ыкъуапэу къыпыщхэрэм захигъэнагъэу, „Пачъыхьэу Сэлмэн иӀумэт чатэкӀэ ымыукӀынэу джыдэдэм тхьэлъанэ къысферэшӀ“ еӀо». 52Арыти, Сэлмэн ыӀуагъ: «ЦӀыф зафэу зыкъигъэлъагъомэ, зы шъхьац налъи ащ ышъхьэ къыхэзынэп, ау хъор-шэрыгъэ къызызхигъафэкӀэ, кӀодыщт»+. 53Джащ тетэу пачъыхьэу Сэлмэн ащ лъигъакӀохи къурмэншӀыпӀэм къыкӀэраригъэщыжьыгъ. Ар къакӀуи пачъыхьэу Сэлмэн шъхьащэ къызфешӀым, Сэлмэн ащ риӀуагъ: «Уиунэ кӀожь».

ЯтӀонэрэ шъхьэр

Даут Сэлмэн зэреушъыигъэр

2^1Даут илӀэжьыгъо къызэсым, ыкъо Сэлмэн осыетхэр къыфишӀыжьыгъэх: 2«Мары сэ дунаим сехыжьыщтышъ, пытагъэрэ лӀыгъэрэ зыхэгъэлъ, 3Уи Зиусхьанэу Тхьэм Ӏуагъэу къыддишӀыгъэр къэгъэгъун, Мосэ ихабзэ зэритхагъэм фэдэу, Ащ илъагъохэм атет, Ащ ишапхъэхэм, Ащ иунашъохэм, Ащ ыгъэнэфагъэхэм, Ащ ыухэсыгъэхэм уатемыкӀ. Джащыгъум сыд пшӀагъэми, тыдэ зыбгъэзагъэми, сыдырэмкӀи уиӀоф кӀэкӀыщт+. 4Зиусхьаным сыкъызэригъэгугъагъэр ыгъэцэкӀэным пае, „Пкъохэр зытет гъогумэ афэсакъхэу, агурэ апсэрэ шъыпкъагъэ ахэлъэу сапашъхьэ итхэмэ, о къыпхэкӀыгъэхэр ренэу Израилым итахътэ тесыщтых“ ыӀуи, къысиӀуагъ+. 5Джыри: Цэруе ыкъо Иоаб къысишӀагъэм, израилыдзэм ипэщитӀоу Нэр ыкъо Абинэррэ Етэр ыкъо Ӏамасэрэ зэрадэзекӀуагъэм, ахэр зэриукӀыгъэхэми, зао щымыӀэу лъыр ыгъачъи, лъэу ыгъэчъагъэмкӀэ зызэриуцӀэпӀыжьыгъэми уащыгъуазэшъ,+
6ижъышъхьэм рэхьатэу зэрэмылӀэжьыным тегъэпсыхьагъэу, уиӀушыгъэ къызэрихьэу, ащ дэзекӀу. 7ГъылыӀадэу Барзылай ыкъохэм гукӀэгъу афэшӀ, уиӀэнэ пакӀэ пысэу шхэщтхэм ахэгъафэх, сыда пӀомэ пшы Абищэлэм зыщысыухъумэу сызежьэжьым ахэр къызгоуцогъагъэх+. 8ЕтӀанэ уиӀумэтмэ ахэт Бахъурим щыщ быняминэу Гъэрэ ыкъо ЩымӀый, Махъанаим сыкӀо зэхъум ар бгэкӀаеу къысэбгыгъагъ. Ау Иордан дэжь къыщыспэгъокӀыгъагъ. Арыти, „КъамэкӀэ усыукӀыщтэп“ сӀуи, Зиусхьаным ыцӀэкӀэ тхьэлъанэ ащ дэсшӀыгъагъ+. 9О ар умыгъэпщынэжьэу къэмыгъан. Сыда пӀомэ о уцӀыф Ӏушышъ, ижъышъхьэм лъыр къыпычъэу зэрэлӀэжьыным тегъэпсыхьагъэу епшӀэн плъэкӀыщтым ущыгъуаз».

Даут зэрэлӀагъэр

10ЕтӀанэ Даут ятэ пӀашъэхэр зыдэщыӀэм ыгъэзэжьыгъэти, Даут икъалэу[*] Цион ар щагъэтӀылъыжьыгъ+. 11Даут Израилым зэрипачъыхьагъэр илъэс тӀокӀитӀу: Хъэурэн зэрэщыпачъыхьагъэр илъэсибл, Ерусэлэм илъэс щэкӀрэ щырэ щыпачъыхьагъ+. 12Арыти, Сэлмэн пачъыхьэу техьагъ. Хэбзэ пытэ хэлъэу пачъыхьагъур ащ зэрихьагъ.

Адоный зэрэлӀагъэр

13Хъаджэт ыкъо Адоный Сэлмэн янэ БатщэбаӀ дэжь къэкӀуагъ. Адрэр ащ къеупчӀыгъ: «УшӀуфакӀуа?» Мыдрэм джэуап ритыжьыгъ: «СышӀуфакӀу». 14Ащ къыӀуагъ: «СыкъыбдэгущыӀэ сшӀоигъу». Адрэм къыриӀожьыгъ: «КъаӀо». 15Ащ къыӀуагъ: «ОшӀэба пачъыхьагъур зэрэсиягъэри, зэрэ Израилэуи пачъыхьэ сыхъунэу къызэрэсэплъыщтыгъэри. Ау пачъыхьагъур сӀэкӀэкӀыгъ, сшы ар ӀэкӀэхьагъ, сыда пӀомэ Зиусхьаным джаущтэу унашъо ышӀыгъэхагъ. 16Джы зыгорэкӀэ сыолъэӀущтышъ, уиджэуап сыкъемыгъэгъэукӀытэжь». Адрэм къыриӀожьыгъ: «КъаӀо». 17Ащ къыӀуагъ: «Пачъыхьэу Сэлмэн усфыдэгущыӀэнэу сыолъэӀу, сыда пӀомэ ащ укъыгъэукӀытэжьыщтэп. Шунэм къалэ щыщ Абищагъ шъузэу къыситынэу сфеӀоба»+. 18БатщэбаӀ къыриӀожьыгъ: «Дэгъу, пачъыхьэм сыпфыдэгущыӀэн».

19БатщэбаӀ Адоный пае дэгущыӀэнэу пачъыхьэу Сэлмэн дэжь кӀуагъэ. Пачъыхьэр ащ къыфэтэджыгъ, шъхьащэ къыфишӀи, итахътэ тетӀысхьажьыгъ. Пачъыхьэм яни пае тахътэ къаригъэхьи ащ иджабгъукӀэ ар тӀысыгъэ. 20ЕтӀанэ ащ къыӀуагъ: «ЛъэӀу цӀыкӀу горэ къыпфысиӀэшъ, сыкъэмыгъэукӀытэжьба». Пачъыхьэм ащ къыриӀуагъ: «КъэлъаӀу, тян, укъэзгъэукӀытэжьыщтэп». 21Мыдрэм риӀуагъ: «Шунэм щыщ Абищагъ пшы Адоный шъузэу етба». 22Ащ ипэгъокӀэу пачъыхьэу Сэлмэн янэ къыриӀожьыгъ: «Сыда Адоный пае Шунэм щыщ Абищагъ укъызкӀыкӀэлъэӀурэр? Пачъыхьагъуми къыфыкӀэлъэӀуба. Ар сшынахьыжъба, къурмэнышӀэу Ебыетари Цэруе ыкъо Иоаби игъусэхэба»+. 23Арыти, пачъыхьэу Сэлмэн Зиусхьаным ыцӀэкӀэ тхьэлъанэ ышӀи ыӀуагъ: «Ыпсэ гъэгъугъэным пае Адоный ар ымыӀуагъэ зыхъукӀэ, сифэшъуашэр Тхьэм серэгъэгъот, нахьыбэжьи къысерэшӀ! 24Сэ пытапӀэ къысфэхъугъэ, сятэ Даут итахътэ сытезгъэтӀысхьэгъэ, Ежь къызэриӀуагъэу, тиунагъо ипачъыхьагъу сыӀузгъэуцогъэ Зиусхьаныр зэрэщыӀэр сэӀо, Адоный ихьадэгъу непэ, джыдэдэм къэсыгъэкӀэ»+. 25Джащ тетэу пачъыхьэу Сэлмэн ЕхъоедаӀ ыкъо Бэнай ыгъакӀуи, ар ащ еуи ыукӀыгъ+.

Ебыетар зэрэпщынагъэмрэ Иоаб зэрэлӀагъэмрэ

26ЕтӀанэ пачъыхьэм къурмэнышӀэу Ебыетар риӀуагъ: «Ӏанатот щыӀэ уихапӀэ кӀожь, хьадэгъур уифэшъуаш. Ау джыдэдэм усыукӀыщтэп, сыда пӀомэ сятэ Даут уригъусэу Зиусхьанэу Тхьэм ипхъонтэ лъапӀэ къыдепхьакӀыгъ, тятэ ыщэчыгъэр зэкӀэ ори дэпщэчыгъ»+. 27Джаущтэу Сэлмэн Ебыетар Зиусхьаным икъурмэнышӀын къыӀуигъэкӀыгъ, джащ тетэу Зиусхьаным Алый иунэ ехьылӀагъэу Шылэу къащыриӀогъагъэр[*] нэрылъэгъу хъужьыгъэ+.

28Иоаб а къэбарыр зызэхехым, Абищэлэм[*] гомыуцоу, Адоный гоуцогъагъэти, Зиусхьаным ичэтэнгъэӀэгъэ лъапӀэ чъэжьи къурмэншӀыпӀэм ыкъуапэу къыпыщхэрэм захигъэнагъ+. 29Иоаб Зиусхьаным ичэтэнгъэӀэгъэ лъапӀэ зэрэчъэжьыгъэми, къурмэншӀыпӀэм ар зэрэкӀэрытми икъэбар Сэлмэн къыфахьыгъ. Арыти, Сэлмэн «КӀуи ар укӀы» риӀуи ЕхъоедаӀ ыкъо Бэнай ыӀофтагъ. 30Бэнай Зиусхьаным ичэтэнгъэӀэгъэ лъапӀэ къакӀуи ащ риӀуагъ: «Пачъыхьэм иунашъо мары: „КъычӀэкӀ!“» Адрэм къыриӀожьыгъ: «Хьау, мыщ сыщэрэлӀ». Арыти, Бэнай пачъыхьэм ар риӀожьыгъ: «Иоаб риӀуагъэр мары, къысиӀожьыгъэри мары». 31Пачъыхьэм ащ къыриӀуагъ: «Ащ къыуиӀуагъэр фашӀ, укӀи гъэтӀылъыжь. Иоаб хьакъынчъэу ыгъэчъэгъэ лъыр сэри, сятэ иунагъуи атехыжь+. 32Сятэ Даут ишӀэ хэмылъэу ежь нахь зафэхэу, ежь нахьышӀугъэхэ лӀитӀур зэриукӀыгъэхэм, израилыдзэм ипащэу Нэр ыкъо Абинэррэ ехъудыдзэм ипащэу Итрэ ыкъо Ӏамасрэ къамэкӀэ зэриукӀыгъэхэм пае Зиусхьаным ащ ифэшъуашэр рерэгъэгъот+. 33Ахэм алъэу ыгъэчъагъэр ежьми къытекӀыщтхэми къатерэфэжь, Даути, ащ къытекӀыгъэхэми, иунагъуи, итахъти Зиусхьаным егъэшӀэрэ мамырыр къарет!» 34ЕхъоедаӀ ыкъо Бэнай кӀуи, Иоаб ыукӀыгъ, ихапӀэу шъофнэкӀым щыӀэм ар щагъэтӀылъыжьыгъ. 35ЕтӀанэ пачъыхьэу Сэлмэн ЕхъоедаӀ ыкъо Бэнай адрэм ычӀыпӀэ дзэхэм япащэу тыригъэхьагъ, Ебыетар ычӀыпӀэ пачъыхьэм къурмэнышӀэу Цадокъ тыригъэхьагъ+.

ЩымӀый зэрэлӀагъэр

36ЕтӀанэ пачъыхьэр ЩымӀый къеджи ащ риӀуагъ: «Унэ Ерусэлэм щышӀи щыпсэу, ащ удэкӀэу зыми умыкӀу+. 37Мыщ удэкӀэу, псы игъукӀыгъэу Къыдрэн ылъэгу зыщызэпыпчырэ мэфэ шъыпкъэм улӀэщтышъ зэгъашӀэ. Уихьадэгъу ор-орэу къызфэпхьыжьыщт»+. 38Арыти, ЩымӀый пачъыхьэм риӀожьыгъ: «Дэгъу, сизиусхьан пачъыхьэм унашъо къызэрэфишӀыгъэу, уиӀумэт зекӀощт». ЩымӀый бэрэ Ерусэлэм щыпсэугъ.

39Ау илъэсищ зытешӀэм ыуж ЩымӀый ипщылӀитӀу горэ Гъат ипачъыхьэу МаӀах ыкъо Ахыщ зекӀужьхэм, ЩымӀый къыраӀуагъ: «Мары уипщылӀхэр Гъат щыӀэх»+. 40Арыти, ЩымӀый ищыд уанэр тырилъхьи ипщылӀхэм къалъыхъунэу Ахыщ дэжь Гъат кӀуагъэ. ЕтӀанэ ЩымӀый къыгъэзэжьыгъ, ипщылӀхэри Гъат къыздырищыжьыгъэх. 41ЩымӀый Ерусэлэм дэкӀи Гъат зэрэкӀогъагъэри къызэригъэзэжьыгъэри Сэлмэн раӀуагъ. 42Арыти, пачъыхьэм ЩымӀый лъигъэкӀуагъэх, къаригъащи риӀуагъ: «Зиусхьаным ыцӀэкӀэ тхьэлъанэ озгъэшӀи, „Мыщ удэкӀэу, чӀыпӀэ горэм узщыкӀорэ мэфэ шъыпкъэм улӀэщтышъ, зэгъашӀэ“ сӀуи, къыосӀогъагъэба? Ори „Дэгъу, къысэпӀуагъэр згъэцэкӀэщт“ къысэпӀожьгъагъэба? 43Сыд пае адэ Зиусхьаным ыпашъхьэ тхьэлъанэу щыпшӀыгъэри унашъоу къыпфэсшӀыгъэри умыгъэцэкӀэжьыгъэха?»+
44Джыри пачъыхьэм ЩымӀый риӀуагъ: «Сятэ Даут зэрарэу ебгъэкӀыгъэр зыфэдэр ор шъыпкъэми ошӀэ, угуи ар къыуеӀо. Зиусхьаным уигухьагужъ къыптыригъэфэжьыщт!+
45Ау пачъыхьэу Сэлмэн Тхьэм ынэшӀу къыщэрэф, тятэ Даут итахътэ Зиусхьаным ыпашъхьэ егъашӀэм ерэт!»+
46ЕтӀанэ пачъыхьэм ЕхъоедаӀ ыкъо Бэнай унашъо зыфешӀым, адрэр кӀуи ЩымӀый еуи ыукӀыгъ. Сэлмэни пачъыхьагъур джыри нахь зыӀэкӀигъэпытыхьагъ.

Ящэнэрэ шъхьэр

Сэлмэн итхьэлъэӀу

3^1ЕтӀанэ Сэлмэн Мысырым ипачъыхьэ фирхьауным езэгъи ыпхъу къыщагъ. Ежь пае унэ емышӀыфэ, Зиусхьаным и Унэ емыгъэпсыфэ, Ерусэлэм дэпкъхэр къыремышӀэкӀыфэхэ шъузыр Даут икъалэу Цион зыддищагъ+. 2Ащ нэс Зиусхьаным ыцӀэкӀэ Унэ агъэпсыгъэу щытыгъэпти, цӀыфхэм къурмэнхэр зыщашӀырэ лъэгапӀэхэм къурмэнхэр джыри ащашӀыщтыгъэх.

3Ятэ Даут иунашъохэм атетэу псэузэ, Сэлмэн Зиусхьаныр шӀу ылъэгъугъ, ау ащи къурмэнхэр зыщашӀырэ лъэгапӀэхэм къурмэнхэр ащишӀыщтыгъэх, гъомэ ӀашӀухэр къызпиххэри ахэм ащигъэстщтыгъэх+. 4Пачъыхьэр къурмэн щишӀынэу ГъыбӀоным кӀуагъэ, сыда пӀомэ къурмэнхэр зыщашӀырэ лъэгэпӀэ шъхьаӀэр ащ щыӀагъ. Сэлмэн къурмэнгъэст мин а къурмэншӀыпӀэм щишӀыгъ. 5Сэлмэн ГъыбӀоным щыӀэу Зиусхьаныр чэщым пкӀыхьапӀэкӀэ къыфэкӀуагъ. Тхьэм къыриӀуагъ: «КъыпфэсшӀэнэу узыфаем къыкӀэлъэӀу»+. 6Арыти, Сэлмэн риӀожьыгъ: «УиӀумэтэу, сятэ Даут шъыпкъагъэ хэлъэу, зэрэщытын фаем тетэу, къыпфэгупцӀанэу уапашъхьэ зэритыгъэм пае гукӀэгъушхо къыфэпшӀыгъ. А гукӀэгъушхор О къыдэблэжьи, джы зэрэщытым фэдэу, итахътэ тесынэу шъауи къептыгъ. 7Джы, си Зиусхьанэу Тхьэр, сятэ пачъыхьэу Даут ычӀыпӀэ УиӀумэт тебгъэхьагъ. Ау сэ сыкӀэлащ, къызщебгъэжьэщтыри зыщыуухыжьыщтыри сшӀэрэп. 8УиӀумэти зипчъагъэ къэмылъытэшъунэу, нэплъэгъукӀэ къэмыплъыхьашъунэу бэ хъурэ уилъэпкъэу О къыхэпхыгъэм хэт+. 9Плъэпкъ иӀоф зэхифыным, шӀумрэ емрэ къыгурыӀоным пае УиӀумэт зэхэшӀыкӀыныгъэ къыхалъхьэба. Армырмэ плъэпкъэу цӀыфыбэ хъурэм иӀоф хэта зэхэзыфыщтыр?»+

10Сэлмэн ащ фэдэу къызэрелъэӀугъэр Тхьэм игуапэ хъугъэ. 11Арыти, Тхьэм ащ къыриӀуагъ: «Ащ укъызэрэкӀэлъэӀугъэм, гъэшӀэ кӀыхьэ ухъуным укъызэрэкӀэмылъэӀугъэм, мылъкушхом укъызэрэкӀэмылъэӀугъэм, уипыйхэм апсэ згъэгъуным укъызэрэкӀэмылъэӀугъэм, ау сизэфагъэ зэхэпфынэу губзыгъагъэм укъызэрэкӀэлъэӀугъэм пае, 12мары къызэрэпӀуагъэм фэдэу сшӀыщт: мары акъылышӀуи зэхэшӀыкӀи къыпхэсэлъхьэх. Ощ фэдэ джы нэс щыӀагъэп, уаужкӀи ощ фэдэ къэхъущтэп+. 13УкъызкӀэмылъэӀугъэри къыпфэсшӀэщт. Мылъкушхуи щытхъушхуи Сэ къыосэтых ущэӀэфэ ощ фэдэ пачъыхьэхэм ахэмытынэу+. 14Сишапхъэхэр, Сиунашъохэр къэуухъумэхэу, уятэ Даут фэдэу Сигъогу утетыщтмэ, гъэшӀэ кӀыхьэ Сэ усшӀыщт»+. 15Сэлмэн къэущыжьыгъ, ау ылъэгъугъэр пкӀыхьапӀэу къычӀэкӀыгъ. ЕтӀанэ ар Ерусэлэм кӀуи, Зиусхьаным ипхъонтэ лъапӀэ ыпашъхьэ иуцуи, къурмэнгъэст ышӀыгъ, мамыр къурмэнхэри ышӀхи, иӀумэт пстэуми ешхэ-ешъошхо афишӀыгъ+.

Сэлмэн иӀушыгъ

16Мафэ горэм бзылъфыгъэ хэтэкӀуитӀу горэ пачъыхьэм дэжь къакӀохи, ыпашъхьэ къиуцуагъэх. 17Зы бзылъфыгъэм къыӀуагъ: «А сизиусхьан! Сэри мы бзылъфыгъэри зы унэ тызэдис. А унэм тызэдисзэ, сабый къысфэхъугъ. 18Сызылъфагъэр мэфищ хъугъэу, мы бзылъфыгъэри лъфагъэ. Тызэгъусагъ, тэщ нэмыкӀ гори унэм къыддисыгъэп. Тизэкъуагъ. 19Мы бзылъфыгъэм исабый чэщым лӀагъэ, сыда пӀомэ зыхэчъыем ыпӀытӀыжьыгъ. 20Арыти, чэщныкъом къэтэджи, сэ, уиӀумэт, сычъыезэ, сишъао Ӏуихи, ыбгъэ кӀигъэгъолъхьагъ. Ишъэо лӀагъэ сэ сыбгъэ къыкӀигъэгъолъхьагъ. 21Пчэдыжьым сишъао быдз езгъэшъонэу сыкъэтэджыгъ, ау сызӀоплъэм, ар лӀагъэу къычӀэкӀыгъ. Нэфылъэр къызэкӀичыгъэу гуфаплъэу сызеплъым, ар сэ къэслъфыгъэ сабыир армырэу къычӀэкӀыгъ». 22Адрэ бзылъфыгъэм ыӀуагъ: «Хьау, сэ сишъао псэу, о уишъау лӀагъэр». Мыдрэм ыӀощтыгъ: «Хьау, о уишъау лӀагъэр, сэ сыер псэу». Джаущтэу пачъыхьэм ыпашъхьэ итэу ахэр зэнэкъокъущтыгъэх.

23Арыти, пачъыхьэм къыӀуагъ: «Сэ сишъау псэур, о уишъао лӀагъэ», – мыщ еӀо. Модрэм еӀо: «Хьау, о уишъау лӀагъэр, сэ сиер псэу». 24Мыщ дэжьым пачъыхьэм къыӀуагъ: «Моу чатэр къысэшъут». Арыти, пачъыхьэм чатэр къыфахьыгъ. 25Пачъыхьэм къыӀуагъ: «Шъэожъыеу псэур зэфэдитӀоу зэгошъуупкӀи ызыныкъо зым ешъут, адрэ ныкъор адрэм ешъут». 26Арыти, зишъао псэугъэ бзылъфыгъэм, ны зэхашӀэу иӀэм ыкӀоцӀ илъыр зэкӀэ къызэпыригъэзагъэм фэдэу къэхъуи, гуӀэным хэтэу пачъыхьэм риӀуагъ: «А сизиусхьан! Мы сабыир зэрэпсэоу ащ ешъут, шъумыукӀы». Адрэ бзылъфыгъэм къыӀуагъ: «Ори сэри тыхэрэкӀ, зэгошъуупкӀ». 27Арыти, пачъыхьэм къыӀуагъ: «Мы бзылъфыгъэм сабыир ешъутыжь, шъуукӀ хъунэу щытэп, джары ащ янэр». 28Пачъыхьэм хьыкумыр зэришӀыгъэм икъэбар зэрэ Израилэу щызэхахыгъэти, лъытэныгъэшхо къыфаригъэшӀыгъ, сыда пӀомэ хьыкумшӀыным тегъэпсыхьагъэу Тхьэм Ӏушыгъэ къызэрэхилъхьагъэр янэрылъэгъу хъугъэ+.

ЯплӀэнэрэ шъхьэр

Сэлмэн икъулыкъушӀэ Ӏэшъхьэтетхэр

4^1Джащ тетэу пачъыхьэу Сэлмэн зэрэ Израилэу пачъыхьагъур щиӀыгъыгъ. 2КъулыкъушӀэ Ӏэшъхьэтетэу ащ иӀагъэхэр мыхэр ары: Цадокъ ыкъо Ӏазарый – къурмэнышӀыщтыгъ;
3Щыщэ ыкъохэу Елыхъорэфрэ Ахъыйрэ – тхакӀощтыгъэх, хэгъэгум къихъухьэрэ хъугъэ-шӀагъэхэр атхыжьынхэр япшъэрылъыгъ; Ахъылуд ыкъо Ехъощафат – пачъыхьэм иӀофшӀэкӀэ-псэукӀэ ытхыщтыгъ;+
4ЕхъоедаӀ ыкъо Бэнай – дзэхэм япэщагъ; Цадокърэ Ебыетаррэ – къурмэнышӀыщтыгъэх;+
5Натан ыкъо Ӏазарый – чӀыпӀэ гъэӀорышӀапӀэмэ яӀэшъхьэтетхэм япэщагъ, къурмэнышӀэу Натан ыкъо Забыд – пачъыхьэм ицыхьэшӀэгъущтыгъ; 6Ахъыщар – пачъыхьэм иунэ-хапӀэ лъыплъэщтыгъ, Ӏабыдэ ыкъо Адонирам – егъэзыгъэкӀэ Ӏоф зэрагъашӀэщтыгъэ цӀыфхэм ятхьамэтагъ+.

7Зэрэ Израилэу ит чӀыпӀэ гъэӀорышӀапӀэхэм яӀэшъхьэтетхэу Сэлмэн нэбгырэ пшӀыкӀутӀу иӀагъ. Пачъыхьэмрэ ащ иунагъорэ апае гъомлапхъэхэр ахэм къырагъэуалӀэщтыгъэх. Нэбгырэ пэпчъ илъэсым щыщэу зы мазэм телъытагъэу гъомлапхъэхэр къыригъэолӀэнхэр ипшъэрылъыгъ. 8Ахэм ацӀэхэр мары: Хъур ыкъо – Ефраим къушъхьалъэр ыӀэ илъыгъ; 9Дэкъэр ыкъо – Макъац, ЩаӀалбим, Бэтщэмэщ, Елэн, Бэтхъэнан ыӀэ илъыгъэх; 10Хъэсэд ыкъо – Арубот ыӀэ илъыгъ, ар дэдэм Сэукъои Хъэфэр чӀыгури зэрэщытэу фэгъэзэгъагъэх; 11Абинэдау ыкъо – Дор къушъхьэхэр ыӀэ илъыгъэх; Сэлмэн ыпхъу Тафат ащ ишъузыгъ; 12Ахъылуд ыкъо БэӀанэ – къалэхэу ТаӀынахърэ Мэгъыдэрэ, ИзрыӀэлым ыхэкӀэ щыӀэу Цэртан пэблагъэу къалэу Бэтщан зэрэщытэу, Бэтщан къыщегъэжьагъэу къалэу Абэл-Махъолэ нэсыжьэу, къалэу ИокъмэӀами шӀокӀыжьэу ыӀэ илъыгъэх; 13Гъэбэр ыкъо – ГъылыӀадым ит къалэу Рамот, Мэнасэ ыкъо Яир икъуаджэхэу ГъылыӀадым итхэри; Бащан къушъхьэ-шъоф чӀыпӀэм ит хэкоу Аргобрэ дэпкъхэмкӀэ къэшӀыхьагъэхэ, гъоплъэ сэххэмкӀэ егъэтыгъэ къэлэшхо тӀокӀищымрэ ыӀэ илъыгъэх;+
14Ӏыдэу ыкъо Ахъынадаб – Махъанаим ыӀэ илъыгъ; 15АхъымаӀац – Нафталый хэкур ыӀэ илъыгъ; Сэлмэн ыпхъу Басмат шъузэу ащ ыщэгъагъ; 16Хъущай ыкъо БэӀан – Ащэр хэкумрэ къалэу БэӀалэтрэ ыӀэ илъыгъэх; 17Парыуахъ ыкъо Ехъощафат – Исасхъар хэкур ыӀэ илъыгъ; 18Елэ ыкъо Щымэй – Бинямин хэкур ыӀэ илъыгъ; 19Урый ыкъо Гъэбэр – амор лъэпкъым ипачъыхьэу Сихъонрэ Бащан хэкум ипачъыхьэу Ӏогърэ тетыгъор зыщаӀыгъыщтыгъэ ГъылыӀад чӀыпӀэр ыӀэ илъыгъ. Ежь закъор ары мыщ щычӀыпӀэӀашъхьэтетыгъэр+.

20Ехъудэри Израилри хы Ӏушъом Ӏулъ пшахъом фэдэу бэ хъухэу, ашхыщтри рашъущтри яхъойхэу, тхъэжьэу щыӀагъэх+.

Ятфэнэрэ шъхьэр

Сэлмэн зэрэдэтхъагъэхэр

5^1Псыхъоу Евфрат къыщегъэжьагъэу фылист лъэпкъым ичӀыгурэ Мысырым игъунапкъэхэмрэ анэсыжьэу арыт пачъыхьагъухэр зэкӀэ Сэлмэн ыӀэ илъыгъэх. Сэлмэн опсэуфэ ахэм зэкӀэми тынӀахьэхэр къыратыщтыгъэх, къыфэкъулыкъушӀэщтыгъэх[*]++. 2Сэлмэн гъомлапхъэу коц хьаджыгъэ тоннищрэ, нэмыкӀ лэжьыгъэ хьаджыгъэ тоннихрэ, 3былым гъэшхагъэу шъхьипшӀым, хъупӀэм къыращыгъэ былымышъхьэ тӀокӀым, мэл-пчэнхэм анэмыкӀэу, шъыхьэхэр, мэзачъэхэр, шъофпчэнхэр, щагубзыу гъэпщэрыгъэхэр етӀани мафэ къэс ищыкӀэгъагъэх. 4Псыхъоу Евфрат икъохьапӀэ лъэныкъокӀэ, Тифсахъ къыщегъэжьагъэу Ӏаззэ нэс илъ чӀыгухэмрэ адэжькӀэ щыӀэ пачъыхьагъухэмрэ зэкӀэ Сэлмэн ыӀэ илъыгъэх. Игъунэгъу хэгъэгухэм зэкӀэми мамырэу ар адэпсэущтыгъ. 5Джаущтэу Ехъудэмрэ Израилымрэ щынагъо ямыӀэу, Сэлмэн опсэуфэ, Дан къыщегъэжьагъэу БэрщэбаӀ нэсыжьэу арысхэм – хэти исэнашъхьэрэ имаркӀорэ ылэжьзэ шхэжьыщтыгъэ. 6Сэлмэн ку псынкӀэхэм акӀашӀэрэ шы мин тӀокӀитӀум апае шэщхэмрэ шыуш мин пшӀыкӀутӀурэ иӀагъэх+. 7Зэрэ Израилэу ит чӀыпӀэ гъэӀорышӀапӀэхэм яӀэшъхьэтетхэм Сэлмэнрэ ащ иӀанэпэсхэмрэ ящыкӀэгъэщт гъомлапхъэхэр зэкӀэ, щыкӀагъэ афэмыхъоу шъхьадж фагъэнэфэгъэ мазэм къыригъэуалӀэщтыгъэх. 8Шыхэмрэ къыдырхэмрэ арагъэшхыщт хьэри уарзэри шъхьадж ичэзыум пачъыхьэр чӀыпӀэу зыдэщыӀэрэм къырищалӀэщтыгъэх.

9Тхьэм Сэлмэн акъылышӀуи, зэхэшӀыкӀышхуи, шӀэныгъэшхуи гъуни нэзи имыӀэу къыритыгъэх. 10Сэлмэн иакъылышӀукӀэ КъокӀыпӀэм къыщалъфыгъэ цӀыф пстэуми, мысырхэми яӀушыгъэ ашъхьапырифыжьыщтыгъэ+. 11Ар цӀыф пстэуми анахь акъылышӀуагъ, езрахъ цӀыф лъэпкъым щыщэу Етани, Махъол ыкъохэм – Хъэмэн, Къалкол, ДардэӀ анахь акъылышӀуагъ, гъунэгъу лъэпкъ пстэуми ащ ищытхъу аӀуатэщтыгъэ+. 12Джащ тетэу гъэсэпэтхыдэ минищрэ орэд минрэ тфырэ ащ зэхилъхьагъэх+. 13Ливан хэгъэгум къыщыкӀырэ кедрэ чъыгым къыщегъэжьагъэу дэпкъым къыхэкӀыкӀырэ иссопым[*] нэсыжьэу ар къатегущыӀагъ, псэушъхьэхэми, бзыухэми, хьацӀ-уцӀхэми, пцэжъыехэми къатегущыӀагъ. 14Арыти, Сэлмэн зэрэӀушым икъэбар зэхэзыхыгъэ лъэпкъ пстэуми, чӀыпӀэ зэфэшъхьафмэ арыс пачъыхьэ пстэумэ ялӀыкӀохэр ащ иӀушыгъэ едэӀунхэу къакӀощтыгъэх+.

Сэлмэн Тхьэм и Унэ ишӀын зызэрэфигъэхьазырыгъэр

15Цэур къалэм ипачъыхьэу Хъирам Даут опсэуфэ иныбджэгъущтыгъ. Сэлмэн ятэ ычӀыпӀэкӀэ пачъыхьанэу дагъэ зэрэщафагъэм икъэбар зызэхехым, лӀыкӀохэр Сэлмэн дэжь ащ къыгъэкӀуагъэх. 16Ежь Сэлмэни Хъирам дэжь раӀонэу ыгъэкӀуагъэх: 17«Сятэ Даут игъунэгъу лъэпкъхэм зэрязаощтыгъэм къыхэкӀэу, Зиусхьаным ахэр лъэгукӀэтын къыфемышӀыфэ Зиусхьанэу Тхьэм ыцӀэ епхыгъэу Унэ[*] зэримышӀышъугъэм ори ущыгъуаз. 18Ау мары си Зиусхьанэу Тхьэм тыдэкӀи гупсэфыгъо къыщыситыгъэшъ, пыйи пэрыохъуи джы сиӀэжьэп. 19Арышъ, „О пкъоу пчӀыпӀэ уитахътэ тезгъэтӀысхьащтым Сэ сцӀэ епхыгъэу Унэ ышӀыщт“ ыӀуи, Зиусхьаным сятэ Даут къызэрэриӀуагъэм тетэу, си Зиусхьанэу Тхьэм ыцӀэ епхыгъэу Унэ сшӀыщтышъ,+
20Ливаным къыщыкӀырэ кедрэ чъыгхэр къысфыраупкӀынхэу унашъо афэшӀ. Згъэлажьэхэрэр о бгъэлажьэхэрэм ягъусэщтых, о къэбгъэуцурэ уасэм фэдиз бгъэлажьэхэрэм апае къыостыщт. Сыда пӀомэ Цыдон къалэ щыщхэм чъыгхэр зэрэраупкӀышъурэм фэдэу изыупкӀышъун цӀыф тэ зэрэтимыӀэр ори ошӀэ».

21Сэлмэн къыраригъэӀуагъэр зызэхехым Хъирам гушӀуи ыӀуагъ: «Мы лъэпкъышхор ыгъэӀорышӀэнэу Даут шъэо Ӏуш къезытыгъэ Зиусхьаным щытхъур ыдэжь!» 22Ащ лъыпытэу Хъирам Сэлмэн дэжь ыӀофтэхи раригъэӀуагъ: «Садэжь къызфэбгъэкӀогъэхэ Ӏофым зыщызгъэгъозагъ. Кедрэ ыкӀи кипарис чъыгхэм яхьылӀагъэу узфаер къыпфэсшӀэщт. 23Згъэлажьэхэрэм ахэр Ливаным къыращынхэшъ, хы Ӏушъом къынагъэсыщтых. Зэгопхагъэхэу хымкӀэ къязгъэщэнхэшъ, о къэбгъэнэфэгъэ чӀыпӀэм къынязгъэгъэсынхэшъ, джащ дэжьым къыщызэтырязгъэлъхьащтых. Ащ ыуж о зыӀэкӀэбгъэхьажьыщтых. Ау ори сишӀоигъоныгъэ сфэгъэцакӀ, сипщыпӀэ дэсхэм апае лэжьыгъэ къысфягъащ». 24Джаущтэу Хъирам Сэлмэн зэрэфаем фэдэу кедрэ чъыгхэмрэ кипарисхэмрэ къыритыщтыгъэх. 25Ежь Сэлмэн Хъирам ипщыпӀэ щыпсэухэрэм ашхынэу коц тонн минищ фэдизрэ зэйтын дэгъэ къабзэу литрэ мин пшӀыкӀутӀурэ шъитӀурэ фэдизрэ ритыщтыгъэх. Илъэс къэс джащ фэдиз ащ Хъирам ритыщтыгъэ. 26Зиусхьаным къызэригъэгугъагъэм тетэу Сэлмэн акъылышӀу къыхилъхьагъ. Хъирамрэ Сэлмэнрэ зэшӀугъэх, ахэм зэзэгъыныгъэ зэдашӀыгъ+.

27Арыти, Сэлмэн зэрэ Израилэу лэжьэнхьакъ ащытырилъхьагъ. Лэжьэнхьакъыр зыпшъэ дэкӀыщтыгъэр нэбгырэ мин щэкӀ+. 28Нэбгырэ минипшӀ зырызэу чэзыукӀэ зы мазэрэ къэтынхэу ахэр Ливаным ащ ыгъакӀощтыгъэх. Зы мазэрэ Ливаным къэтхэти, етӀанэ мэзитӀурэ яунэ исыщтыгъэх. Адонирам ахэм яӀэшъхьэтетыщтыгъ+. 29Ахэм анэмыкӀэу нэбгырэ мин тӀокӀищрэ минипшӀрэ хьылъэзехьэу, мыжъор къыгозыутрэ нэбгырэ мин тӀокӀиплӀырэ Сэлмэн къушъхьэлъэ хэкум щыфэлажьэщтыгъэх. 30Ащ дакӀоу Ӏоф зышӀэрэ цӀыфхэм алъыплъэнхэу Сэлмэн Ӏэшъхьэтетэу нэбгырэ минищрэ шъищрэ тыригъэхьэгъагъ. 31Унэ лъапсэм халъхьанхэм пае мыжъошхохэр, мыжъо пытэ лъэпкъ дэгъухэр, ауӀучӀыгъэ мыжъохэр къагъэхьазырынхэу пачъыхьэм унашъо афишӀыгъ. 32Арыти, Сэлмэн ипсэолъэшӀхэми, Хъирам ипсэолъэшӀхэми, Гъыбыл къалэм щыщхэми мыжъохэр ауӀучӀыщтыгъэх, Тхьэм и Унэ халъхьанхэм пае ахэри пхъэхэри къагъэхьазырыщтыгъэх.

Яхэнэрэ шъхьэр

Тхьэм и Унэ зэрагъэпсыгъэр

6^1Израил цӀыфхэр мысыр чӀыгум къызикӀыжьыгъэхэм ыуж илъэс шъиплӀрэ тӀокӀиплӀырэ тешӀагъэу, Сэлмэн Израилым зэрипачъыхьэри илъэсиплӀым хэхьагъэу, илъэсым иятӀонэрэ мазэу Зиф зыфаӀорэм[*] тефэу Тхьэм и Унэ игъэпсын ар фежьагъ. 2Сэлмэн Тхьэм и Унэу ыгъэпсыгъэм икӀыхьагъэ метрэ щэкӀ, ишъомбгъуагъэ метрипшӀ, илъэгагъэ метрэ пшӀыкӀутф фэдиз хъущтыгъэх. 3Тхьэм и Унэ ишъомбгъуагъэ диштэу, икӀыхьагъэ метрипшӀ хъунэу, ишъомбгъуагъэ метритф фэдизэу чӀэхьапӀэ фишӀыгъ. 4Хъагъэм фэдэу зэпыутыгъэхэу, акӀоцӀкӀэ щышъуамбгъохэу, кӀыбымкӀэ нахь щыбгъузэхэу, алъапсэхэр инэу къеупсэхыгъэхэу шъхьангъупчъапӀэхэр хихыгъэх. 5Джащ фэдэу Тхьэм и Уни кӀоцӀ унэ лъапӀэри къызэдиубытхэу Тхьэм и Унэ пышӀыхьэ фишӀыгъ. ЕтӀанэ пышӀыхьэр унэ шъхьаф-шъхьафэу зэтыриутыжьыгъ. 6Щэ зэтет пышӀыхьэм ычӀэгърэ тетыпӀэм ишъомбгъуагъэщтыгъэр метритӀурэ ныкъорэ фэдиз, ащ ышъхьагъ тетым ишъомбгъуагъэ зыфэдизыгъэр метрищ Ӏэпэ-цып, шъхьагъ шъыпкъэм ишъомбгъуагъэщтыгъэр метрищрэ ныкъорэ фэдиз. ПышӀыхьэр Тхьэм и Унэ идэпкъхэм къанэмысыным тегъэпсыхьагъэу зишъомбгъуагъэ чӀыпӀэ-чӀыпӀэу зэтеутыгъэ дэпкъыр Тхьэм и Унэ хъурэябзэу къыдекӀокӀэу къешӀэкӀыгъагъ.

7Тхьэм и Унэ агъэпс зэхъум ауӀучӀыгъэ мыжъо хьазырхэр халъхьагъэх. Тхьэм и Унэ игъэпсыгъом отэ, пхъэшӀэ ощ е нэмыкӀ гъучӀ Ӏэмэ-псымэ горэхэм ятео мэкъэ анахь цӀыкӀуи щызэхэпхыщтыгъэп+. 8ЯтӀонэрэ тетыпӀэм унэсыным пае Тхьэм и Унэ икъыблэ лъэныкъо хэлъыгъэ ихьапӀэмкӀэ укъихьан фэягъэ. ДэкӀоепӀэ щыхьэхэмкӀэ ятӀонэрэ тетыпӀэм нэсхэти, етӀанэ ащ текӀхэти шъхьагъ шъыпкъэм дэкӀуаещтыгъэх. 9Джаущтэу Тхьэм и Унэ ишӀын ащ ыухыгъ, кедрэ пхъэмбгъухэр зытеӀулӀэжьыгъэ кедрэ бгыкъухэр ащ икӀашъо тыраригъэдзагъэх. 10ЕтӀани метрищ фэдиз зилъэгэгъэ пышӀыхьэхэр Тхьэм и Унэ къыдакӀухьэу паригъэшӀыхьагъэх. Кедрэ пкъэухэмкӀэ ахэр Тхьэм и Унэ къегъэпытылӀэгъагъэх.

11Арыти, Зиусхьаным Сэлмэн зыкъыфигъази къыриӀуагъ: 12«Мары Тхьэм и Унэ ошӀы. Сишапхъэхэм уатемыкӀэу, Сигъэнэфагъэхэм уаблэмыкӀэу, Сиунашъохэр зэкӀэ бгъэцакӀэхэзэ пшӀыщтмэ, уятэ Даут къесӀуагъэр оркӀэ Сэ згъэцэкӀэжьыщт+. 13Израил цӀыфхэм сахэтыщт, сиизраил лъэпкъи збгынэщтэп»+.

14Джащ тетэу Сэлмэн Тхьэм и Унэ игъэуцун ыухыгъ.

Тхьэм и Унэ ыкӀоцӀ зэрашӀыгъэр

15Тхьэм и Унэ ыкӀоцӀкӀэ дэпкъым кедрэ пхъэмбгъухэр къыраригъэӀулӀэкӀыгъэх. Тхьэм и Унэ иджэхашъуи икӀашъуи зэдакӀоу пхъэхэр атыраригъэӀулӀагъэх, джэхашъом кипарис пхъэмбгъухэр раригъэдзагъэх. 16Тхьэм и Унэ ыпхачӀэ щыӀэу, метрипшӀ фэдизкӀэ ащ къыкӀэрыгъэкӀотыгъэу дэпкъ аригъэгъэуцуи, джэхашъом къыщегъэжьагъэу кӀашъом нэс кедрэ пхъэмбгъухэр тыраригъэӀулӀэхи, лъапӀэмэ яанахь лъэпӀэжьым пае кӀоцӀ унэ лъапӀэр джащ щаригъэшӀыгъ+. 17Тхьэм и Унэ щыщэу адрэ къэнагъэм икӀыхьагъэ метрэ тӀокӀ фэдизыгъ. 18Тхьэм и Унэ ыкӀоцӀ къыраӀулӀэкӀыгъэ кедрэм къалъыркъэбхэмрэ къызэӀуихынэу ригъэжьэгъэ къэгъэгъэ Ӏэрамхэмрэ ятеплъэ фэдэ зиӀэ сурэтхэр щыпхырыупкӀыгъагъэх. Мыжъохэр къэмылъагъоу зэкӀэми кедрэр атеӀулӀэгъагъ+. 19Зиусхьаным иунашъохэр зыдэлъ Пхъонтэ лъапӀэр чӀигъэуцоным пае а кӀоцӀ унэ лъапӀэр Тхьэм и Унэ ащ харигъэшӀыхьагъ. 20КӀоцӀ унэ лъапӀэм икӀыхьагъэ метрипшӀ фэдизыгъ, ишъомбгъуагъи илъэгагъи метрипшӀ зырыз фэдизыгъ. Ащ ыкӀоцӀ дышъэ къабзэ къыригъэтӀылъэкӀыгъ. КӀоцӀ унэ лъапӀэм уимыхьэзэ, ащ ыпашъхьэ дэжь щытыгъэ къурмэншӀыпӀэм кедрэ пхъэмбгъухэр къыриӀулӀэкӀыгъэх. 21Сэлмэн Тхьэм и Унэ ыкӀоцӀи дышъэ къабзэ къыригъэтӀылъэкӀыгъ. Дышъэ пшъэхъухэр кӀоцӀ унэ лъапӀэм ыпашъхьэ рищэхи, ащи дышъэ къыригъэтӀылъэкӀыгъ. 22Тхьэм и Унэ зэрэщыт къабзэу, кӀоцӀ унэ лъапӀэм итыгъэ къурмэншӀыпӀэми дышъэ къаригъэтӀылъэкӀыгъ+.

23Метритф фэдиз зилъэгэгъэ къэрыубитӀоу[*] зэйтын чъыгым хэшӀыкӀыгъэхэр кӀоцӀ унэ лъапӀэм ригъэуцуагъэх+. 24Къэрыубым изытамэ метритӀурэ ныкъорэ фэдизыгъ, адрэ тамэми ишъомбгъуагъэ метритӀурэ ныкъорэ фэдизыгъ. Зы тэмэ цыпэм къыщегъэжьагъэу адрэ тэмэ цыпэм нэс илъыгъэр метритф фэдизыгъ. 25Адрэ къэрыубми иинагъэ метритф фэдизыгъ. КъэрыубитӀури яшапхъэхэмкӀи ятеплъэкӀи зэфэдэкъэбзагъэх. 26Зы къэрыубым илъэгагъэ метритф фэдизыгъ, адрэ къэрыубри джащ фэдизыгъ. 27Къэрыубхэр Тхьэм и Унэ ыкӀоцӀ ыгузэгу ащ ригъэуцуагъэх. Къэрыубмэ атамэхэр зэкӀэхыгъагъэх. Зы къэрыубым ытамэ зы дэпкъым нэсыщтыгъэ, адрэ къэрыубым ытамэ нэмыкӀ дэпкъым нэсыщтыгъэ. Адрэ ятэмитӀу Тхьэм и Унэ ыкӀоцӀ ыгузэгу щызэнэсыщтыгъэх. 28Къэрыубхэри дышъэкӀэ ащ къыгъэтӀылъыхьагъэх.

29Ащ дакӀоу Тхьэм и Унэ ыкӀоцӀ дэпкъхэм зэрэщытэу къэрыубхэм, пальмэ чъыгхэм, къызэӀуихынэу ригъэжьэгъэ къэгъэгъэ Ӏарамхэм ятеплъэ фэдэ зиӀэ сурэтхэр ащыпхыриупкӀыгъэх. 30Джащ фэдэу Тхьэм и Унэ хэт кӀоцӀ унэ лъапӀэм иджэхашъуи Тхьэм и Унэ адрэ иджэхашъуи дышъэ атырилъхьагъ. 31Зэйтын чъыгым хэшӀыкӀыгъэу тфэ зэтет пчъэблыпкъхэр зиӀэ пчъэбгъуитӀузэӀухыр кӀоцӀ унэ лъапӀэм урихьанэу хилъхьагъ[*]. 32Зэйтын чъыгым хэшӀыкӀыгъэ пчъэбгъуитӀузэӀухым зэрэщытэу ыбгъумэ къэрыубхэм, пальмэхэм, къызэӀуихынэу ригъэжьэгъэ къэгъэгъэ Ӏэрамхэм ятеплъэ фэдэ зиӀэ сурэтхэр ащыпхыриупкӀхи, дышъэкӀэ къыгъэтӀылъыхьажьыгъэх, къэрыубхэми пальмэхэми дышъэр атырилъхьагъ.

33Зэйтын чъыгым хэшӀыкӀыгъэу плӀэ зэтет пчъэблыпкъхэр Тхьэм и Унэ чӀэхьапӀэу фишӀыгъэх. 34ЛъэныкъуитӀукӀи зэӀукӀыщтыгъэ пчъэзэкӀоцӀытыр кипарис чъыгым хишӀыкӀыгъ. Зы пчъэм ылъэныкъуитӀу ыпэкӀи ыужкӀи зэӀукӀыщтыгъэ, адрэ пчъэми ылъэныкъуитӀу ыпэкӀи ыужкӀи зэӀукӀыщтыгъэ. 35Къэрыубхэр, пальмэхэр, къызэӀуихынэу ригъэжьэгъэ къэгъэгъэ Ӏэрамхэм ятеплъэ фэдэ зиӀэ сурэтхэр ахэм ащыпхыриупкӀхи, дышъэр къаригъэтӀылъэкӀыжьыгъ. 36Ащ къыщымыуцоу ауӀучӀыгъэ мыжъо хьазырхэр сатырищэу зэтырилъхьи, кедрэ бгыкъухэр зы сатырэу ахэм къатырилъхьажьи, кӀоцӀ щагур дэпкъкӀэ къышӀыхьагъ+.

37ЯплӀэнэрэ илъэсым, Зиф мазэм тефэу, Зиусхьаным и Унэ лъапсэ ащ фишӀыгъ. 38ЯпшӀыкӀузэнэрэ илъэсым, Булэ мазэм[*], ар яенэрэ маз, ищыкӀагъэр зэкӀэ ешӀылӀагъэу Тхьэм и Унэ игъэпсын ащ ыухыгъ. Ащ ишӀын илъэсиблэ пылъыгъ.

Яблэнэрэ шъхьэр

Сэлмэн икъэлэсэрай

7^1Сэлмэн ежь пае ышӀыщтыгъэ къэлэсэраим игъэпсын илъэс пшӀыкӀущэ пылъи, ар зэрэщытэу ыухыгъ+.

2Джащ фэдэу Ливан Мэз Ун зыфаӀори ышӀыгъ. Ащ икӀыхьагъэ метрэ шъэныкъо, ишъомбгъуагъэ метрэ токӀрэ тфырэ, илъэгагъэ метрэ пшӀыкӀутф фэдизыгъ. СатыриплӀ хъоу кедрэ кӀэсэнхэр унэм кӀигъэуцуагъэх. Кедрэ бгыкъухэр а кӀэсэнхэм атыриӀулӀэжьыгъэх+. 3Кедрэ кӀэсэн тӀокӀитӀурэ тфырэу пшӀыкӀутф-пшӀыкӀутфэу сатырэу чӀэсагъэмэ апэпчъ кедрэ бгыкъу пшӀыкӀутф зырыз атыриӀулӀэжьи, шъхьагъырэ унэу зикӀашъо бгыкъу пшӀыкӀутф зырызэу шъолъырищэу зэтеутыгъэр ащ тыригъэуцожьыгъ. 4НэфынэкъипсапӀэхэр сатырищэу зэтетыгъэх. НэфынэкъипсапӀэм нэфынэкъипсапӀэ къыпэӀутыгъ. 5ПчъэхэгъэуцуапӀэхэри пчъэблыпкъхэри плӀэу зэтетыгъэх.

6Метрэ тӀокӀырэ тфырэ фэдиз икӀыхьагъэу, метрэ пшӀыкӀутф хъун ишъомбгъуагъэу КӀэсэнхэр ЗыкӀэт Унэшху зыфаӀоу шъхьэ зытелъыр ащ ышӀыгъ. Шъхьэ фэхъурэяшъо зиӀэ унэшхоу КӀэсэнхэр зыкӀэтыр зыфаӀорэр ащ къыпишӀыхьажьыгъ.

7Тэхътэ ЩытыпӀэ Унэшхор зыфаӀоу, хьыкум зыщишӀыщтыгъэу, Хьыкум ШӀыпӀэ УнэшхокӀэ заджэщтыгъэхэри ышӀыгъ. Ащ иджэхашъорэ идэпкъхэмрэ кедрэ пхъэмбгъухэр атыраригъэӀулӀагъэх+.

8Ежь зыщыпсэущтыгъэ унэм ищагоу кӀэсэнхэр зыкӀэт Хьыкум ШӀыпӀэ Унэшхом ыкӀыбкӀэ щыӀагъэри джащ фэдэу ыгъэпсыгъ. Мысыр пачъыхьэм ыпхъоу Сэлмэн къыщагъэм ежь ием фэдэ унэ фаригъэшӀыгъ+. 9Ар джэхашъом къыщегъэжьагъэу унашъхьэм нэсыжьэу, ыкӀыби къыхиубытэу, щагушхом нэсыжьэу шапхъэмэ атетэу нэӀумкӀи кӀыбымкӀи ауӀучӀыхи, пхъэххэмкӀэ зэпахыжьыгъэ мыжъо лъэпкъ пытэ дэгъухэмкӀэ, мыжъошхохэмкӀэ къэгъэпкӀыхьэгъагъ. 10Зым икӀыхьагъэ метритф хъунэу, адрэм икӀыхьагъэ метриплӀ фэдизэу мыжъо лъэпкъ пытэ дэгъухэм, мыжъошхохэм унэ лъапсэр ахэшӀыкӀыгъагъ. 11Шапхъэмэ атетэу ауӀучӀыгъэ мыжъо лъэпкъ пытэ дэгъухэр ащ ыкӀыӀу тырилъхьэхи, кедрэ бгыкъухэр ахэм атырилъхьажьыгъэх. 12Щагушхор, Зиусхьаным и Унэ ыкӀоцӀырэ ищагуи Тхьэм и Унэ иапэрэ ихьапӀэу кӀэсэнхэр зыкӀэтри шапхъэмэ атетэу ауӀучӀыгъэ мыжъохэр сатырищэу зэтелъхэу, кедрэ бгыкъухэр зыкӀыӀу зы сатырэу телъыжьхэмкӀэ джащ фэдэу хъурэябзэу къэшӀыхьэгъагъэх+.

Хъирам иӀэпэӀэсэныгъ

13ЕтӀанэ Сэлмэн Цэур щыщ Хъирам лъигъэкӀуагъэх. 14Израил лъэпкъым къыхиубытэрэ нэфтэлый лъэпкъым щыщ шъузабэ горэм ар икӀалэщтыгъ. Ятэ Цэур щыщыгъ, джэрзым Ӏоф зэрэдэпшӀэщтым ар фэӀазэу щытыгъэти, фэӀэпэӀасэу пкъыгъо зэфэшъхьафхэр ащ хишӀыкӀыщтыгъэх. Ар пачъыхьэу Сэлмэн дэжь къэкӀуагъэу Ӏоф зэфэшъхьафхэр фишӀэщтыгъ+.

Джэрз кӀэсэнитӀур зэришӀыгъэр

15Метрибгъу зырыз фэдиз зилъэгэгъэ кӀэсэнитӀоу джэрз гъэткӀугъэм ащ хишӀыкӀыгъэхэм метрэ хырых фэдиз зикӀыхьэгъэ джэрз шъэгъэ блэрхэр зэфэдэу хъурэябзэу къадекӀокӀыщтыгъэх+. 16КӀэсэн шъхьагъхэр хъурэябзэу къызэдаубытэу къатыригъэуцожьынхэм пае, метритӀурэ ныкъорэ фэдиз зырыз ялъэгагъэу танджхэр джэрзым хигъэткӀукӀыгъэх. 17КӀэсэн шъхьагъхэм атыригъэуцогъэ танджхэм къарихъухыжьынэу джэрз шъэгъэ блэрхэмрэ хъытыу фэдэу зэхэблэгъэ джэрз пшъэхъухэмрэ блырыблэу ыгъэхьазырыгъэх. 18Джаущтэу кӀэсэнхэр ыгъэпсхи, ахэм ашъхьагъхэм атыригъэуцогъэ танджхэм къарихъухыжьыгъэ хъытыухэм ачӀэгъ къыдекӀокӀэу фэхъурэяшъоу къытепшырэ сатыритӀоу нар теплъэ зиӀэхэр язырызэу ышӀыгъ. 19МетритӀу хъунэу яинагъэу аӀууц къэгъагъэхэм ятеплъэ зиӀэ танджхэр ышӀыхи Тхьэм и Унэ иапэрэ ихьапӀэу кӀэсэнхэр зыкӀэтым кӀагъэуцогъэ пкъэухэм ашъхьагъ тыригъэуцожьыгъэх. 20Фэхъурэяшъоу къытепшырэ тхыпхъэхэу кӀэсэнитӀуми ашъхьагъ тетыгъэ танджхэм алъэпсэ шъыпкъэмэ къадекӀокӀыхэрэр хъытыум пэблэгъагъэх. СатыритӀу хъоу нар шъитӀу хъурэябзэу ахэм къаришӀэкӀыгъ[*]. 21ЕтӀанэ кӀэсэнхэр кӀэтэу Тхьэм и Унэ иапэрэ ихьапӀэ ышӀыгъ. Зы кӀэсэныр къыблэмкӀэ ыгъэуцуи, ЯхынкӀэ[*] еджагъ. Адрэ кӀэсэныр темырымкӀэ ыгъэуцуи, БоӀазкӀэ[*] еджагъ. 22КӀэсэнхэм ашъхьагъ аӀууц къэгъагъэм итеплъэ фэдэ яӀэу ышӀыгъ. Джащ тетэу кӀэсэнхэм ягъэуцун ыухыгъ.

Джэрзым хэшӀыкӀыгъэ лэгъуп-псыубытыпӀэр

23ЕтӀанэ лэгъуп-псыубытыпӀэр джэрзым хишӀыкӀыгъ. Ащ ынэз зы бгъум къыщегъэжьагъэу адрэ бгъум нэс метритф фэдиз хъущтыгъэ. Ар зэпэхъурэебзагъ, илъэгагъэ метритӀурэ ныкъорэ фэдизыгъ, ащ ынэз ихъурэягъэ метрэ пшӀыкӀутф фэдиз илъыгъ+. 24Джэрз лэгъуп-псыубытыпӀэ ӀупшӀэ чӀэгъым хъурэябзэу къыдекӀокӀэу метрэныкъо фэдиз пэпчъ къалъыркъэб теплъэ зиӀэ шӀыгъэхэр пшӀырыпшӀэу пышӀэгъагъэх. СатыритӀу хъоу зэготхэу ахэр лэгъуп-псыубытыпӀэм хъурэябзэу къыдекӀокӀыщтыгъэх. Къалъыркъэбхэри лэгъуп-псыубытыпӀэри зэдакӀоу джэрзым зэдыхэгъэткӀукӀыгъагъэх+. 25Лэгъуп-псыубытыпӀэр цу пшӀыкӀутӀум атетыгъ: цуищыр ашъхьэкӀэ темырымкӀэ, адрищыр къохьапӀэмкӀэ, щыр къыблэмкӀэ, адрищыр къокӀыпӀэмкӀэ гъэзэгъагъэх. Лэгъуп-псыубытыпӀэр ахэм атетыжьыгъ, акӀэнтӀыӀухэр лъачӀэмкӀэ гъэзэгъагъэх. 26Лэгъуп-псыубытыпӀэм ынэзхэр Ӏабгъу фэдиз хъунэу Ӏужъугъэх, ыӀупшӀэхэр Ӏэгубжъэ ӀупшӀэм фэдэу гъэпсыгъэхэу, аӀууц къэгъэгъэ къызэӀукӀыгъакӀэм итеплъэ зыдаӀыгъыгъ. Лэгъуп-псыубытыпӀэм псэу литрэ мин тӀокӀитӀу фэдиз ифэщтыгъэ.

Щэрэхъхэм атет тхьакӀыпӀэ-тегъэуцуапӀэхэр

27Джащ фэдэу ащ щэрэхъхэм атет тхьакӀыпӀэ-тегъэуцуапӀэхэр пшӀы хъоу джэрзым хишӀыкӀыгъэх. Щэрэхъхэм атет тхьакӀыпӀэ-тегъэуцуапӀэ пэпчъ метритӀу фэдиз икӀыхьэгъагъ, ишъомбгъуагъэщтыгъэр метритӀу фэдиз, метрэрэ ныкъорэ хъунэу илъэгэгъагъ. 28Щэрэхъхэм атет тхьакӀыпӀэ-тегъэуцуапӀэхэр мыщ фэдэу зэхэгъэуцогъагъэх: абгъухэр кӀоцӀымкӀэ щыӀэ зэгъэпытылӀапӀэхэмкӀэ зэкӀэгъэпытыхьэгъагъэх. 29КӀоцӀымкӀэ щыӀэ зэгъэпытылӀапӀэхэмкӀэ зэкӀэгъэпытыхьэгъэ бгъухэми зэгъэпытылӀапӀэхэми аслъанхэр, цухэр, къэрыубхэр атешӀыхьэгъагъэх. Аслъанхэмрэ цухэмрэ ашъхьагъи ачӀэгъи Ӏэрам зэхэблагъэхэр атешӀыхьэгъагъэх. 30ТхьакӀыпӀэ-тегъэуцуапӀэ пэпчъ икулъэмыджхэр джэрзэу джэрз щэрэхъиплӀымэ атетыгъ. Лэгъуп-псыубытыпӀэр къэмыукъончыным пае тхьакӀыпӀэ-тегъэуцуапӀэм икъопиплӀэу тэмэпкъышъхьэм фэдэу къыпыщыщтыгъэхэм атегъэуцогъагъ. Ахэри Ӏэрам зэхэблагъэ пэпчъи зэдакӀоу джэрзым зэдыхэгъэткӀукӀыгъагъэх. 31ТхьакӀыпӀэ-тегъэуцуапӀэм ынэз сантиметрэ шъэныкъокӀэ къытеӀатыкӀыгъагъ. ИтеплъэкӀэ кӀэсэн лъапсэмэ афэдэу хъурэягъ, ишъомбгъуагъэ сантиметрэ тӀокӀищрэ пшӀыкӀутфырэ фэдизыгъ. Ынэз дэхэфэшӀ горэхэр къешӀэкӀыгъагъэх. Ар зыдэтым ыбгъухэр плӀэмыягъэх нахь, хъурэягъэхэп. 32ТхьакӀыпӀэ-тегъэуцуапӀэр щэрэхъиплӀмэ атетыгъ. Щэрэхъхэм якулъэмыджхэр тхьакӀыпӀэ-тегъэуцуапӀэм дыхэтыгъэх. Щэрэхъ пэпчъ илъэгагъэ сантиметрэ тӀокӀищрэ пшӀыкӀутфырэ фэдизыгъ. 33Щэрэхъмэ язэхэлъыкӀэ ку псынкӀэмэ акӀэт щэрэхъмэ афэдагъ. Ахэм якулъэмыджхэри, якущэрэхъ лъэгухэри, якутакъэхэри, якуцэхэри – зэкӀэри зэдакӀоу джэрзым зэдыхэгъэткӀукӀыгъагъэх. 34ТхьакӀыпӀэ-тегъэуцуапӀэ пэпчъ ыкъопиплӀ тэмэпкъышъхьэм фэдэу къыпыщыщтыгъэх. Ахэр тхьакӀыпӀэ-тегъэуцуапӀэмэ адыхэгъэткӀукӀыгъагъэх. 35Щэрэхъхэр зыкӀэт тхьакӀыпӀэ-тегъэуцуапӀэм ынэзхэр сантиметрэ тӀокӀырэ тфырэ фэдиз горэкӀэ тегъэуцуапӀэм къышъхьащыщтыгъэх. Ащ ыкъуапэхэм яубытыпӀэхэри ыбгъухэри зэдакӀоу шӀыгъагъэх. 36Щэрэхъхэр зыкӀэт тхьакӀыпӀэ-тегъэуцуапӀэмэ яубытыпӀэмэ анэзхэм къэрыубхэр, аслъанхэр, пальмэ чъыгхэр зытебгъэуцон плъэкӀыщт чӀыпӀэмэ атыришӀыхьэхи, Ӏэрам блэрхэм ясурэтхэр ахэм къаригъэкӀокӀыжьыгъэх. 37Джаущтэу щэрэхъхэм атет тхьакӀыпӀэ-тегъэуцопӀипшӀыр ащ ышӀыгъ. ЯшӀыкӀэкӀи, яшапхъэкӀи, ятеплъэкӀи зэфэдэхэу ахэр джэрзым хигъэткӀукӀыгъэх.

38Джэрз лэгъупипшӀи ащ ышӀыгъ. Лэгъуп пэпчъ литрэ шъий ифэщтыгъэ. Лэгъуп пэпчъ илъэгагъэ метритӀу фэдизыгъ, лэгъуп пэпчъ щэрэхъхэр зыкӀэт тхьакӀыпӀэ-тегъэуцопӀипшӀым яз тетыгъ. 39ЕтӀанэ щэрэхъхэр зыкӀэт тхьакӀыпӀэ-тегъэуцопӀитфыр Тхьэм и Унэ икъыблэ лъэныкъокӀэ гъэзагъэу, адритфыр Тхьэм и Унэ итемыр лъэныкъокӀэ щыӀэу зэбгыригъэуцукӀыгъэх. Джэрзым хэшӀыкӀыгъэ лэгъуп-псыубытыпӀэр Тхьэм и Унэ икъыблэ-къокӀыпӀэ лъэныкъокӀэ ыгъэуцугъ.

Тхьэм и Унэ зэрагъэдэхагъэр

40ЕтӀанэ Хъирам лэгъупхэр, хьакужъонтхъухэр, лэджэнхэр ышӀыгъэх. Джаущтэу Хъирам пачъыхьэу Сэлмэн дэжь щыӀэу Зиусхьаным и Унэ щишӀэщтыгъэ Ӏофыр зэкӀэ ыухыгъ+. 41Ащ ышӀыгъэх: кӀэсэнитӀури, фэхъурэяшъоу щыт танджхэу ахэм ашъхьарысхэри, танджитӀуми къяхъухыжьыгъэщт хъытыуитӀури; 42нар шъиплӀыри хъытыуитӀум апишӀэжьыгъэх; хъытыу пэпчъ нарэу пышӀэгъагъэр сатыритӀу; кӀэсэнхэм ашъхьарыс танджхэм къарихъухыжьынхэу ахэр ащ ышӀыгъэх; 43щэрэхъхэр зыкӀэт тхьакӀыпӀэ-тегъэуцопӀипшӀыри, щэрэхъхэр зыкӀэт лэгъупипшӀыри, 44лэгъуп-псыубытыпӀэри, ащ ычӀэгъ чӀэт цу пшӀыкӀутӀури, 45лэгъупцӀыкӀухэри, хьакужъонтхъухэри, лэджэнхэри ащ ышӀыгъэх. Зиусхьаным и Унэ пае Хъирам Сэлмэн фишӀыгъэ пкъыгъо пстэури джэрз зэпэлыдыжьым хэшӀыкӀыгъагъэх. 46Пачъыхьэм ар ыгъэткӀути Иордан пэмычыжьэу, Сукъотрэ Цэртанрэ азыфагу илъ чӀыпӀэм чӀыгу итӀыкӀыгъэм щыраригъэкӀэжьыщтыгъэ. 47ЕтӀанэ а пкъыгъохэр бэ дэдэ зэрэхъущтыгъэхэм къахэкӀэу джэрзэу агъэкӀуагъэр зыфэдизыр Сэлмэн аригъэгъэнэфагъэп+.

48Ащ дакӀоу Сэлмэн Зиусхьаным и Унэ чӀэтыщтыхэр аригъэшӀыгъэх. АригъэшӀыгъэхэр мыщ фэдэх: дышъэ къурмэншӀыпӀэр, гъомылэ тынхэр зытыралъхьащт дышъэ Ӏанэр;+
49Тхьэм и Унэ хэт кӀоцӀ унэ лъапӀэм икъыблэ лъэныкъокӀэ тфырытфэу щытынхэу дышъэ къабзэм остыгъэхэр хишӀыкӀыгъэх; къэгъагъэхэри, остыгъэхэри, Ӏадэхэри дышъэм хэшӀыкӀыгъагъэх;+
50лэджэн цӀыкӀухэр, остыгъэм ишъэгъэ стафэхэр къызэрэпахырэ Ӏадэхэр, нэмыкӀ лэджэнхэр, Ӏэгубжъэхэр, жъапхъэхэр дышъэ къабзэм хэшӀыкӀыгъагъэх. ЛъапӀэмэ анахь лъэпӀэжьэу Тхьэм и Унэ ыкӀоцӀ итыжьым хэлъ пчъэмрэ Тхьэм и Унэ иапэрэ ихьапӀэ хэлъ пчъэмрэ яхьалъкъхэр дышъэм хэшӀыкӀыгъагъэх+.

51Джаущтэу Зиусхьаным и Унэ игъэпсын пылъыгъэ ӀофшӀэн пстэури Сэлмэн зэшӀуихыгъ. Арыти, Сэлмэн ятэ Даут тыжьынэу, дышъэу, пкъыгъохэу Зиусхьаным фигъэшъошэгъагъэхэр къыхьхи, Зиусхьаным и Унэ хэт пкъыгъолъэпӀэ-гъэтӀылӀыпӀэм чӀэлъынхэу аритыпагъэх+.

Яенэрэ шъхьэр

Тхьэм ипхъонтэ лъапӀэ Тхьэм и Унэ къызэрахьыжьыгъэр

8^1Сэлмэн Зиусхьаным ипхъонтэ лъапӀэ Даут икъалэу Цион къыдахыжьынышъ къахьыжьыным пае Израилым инахьыжъ упчӀэжьэгъухэм, зэкӀэ лӀакъомэ яӀэшъхьэтетхэм, израил цӀыфхэм къатекӀыгъэхэм япащэхэм пачъыхьэу Сэлмэн дэжь, Ерусэлэм, къэкӀонхэу къяджагъ+. 2Арыти, илъэсым ияблэнэрэ етан мазэм[*] тефэу израилхэр зэкӀэ пачъыхьэу Сэлмэн дэжь агъэмэфэкӀынэу къекӀолӀагъэх. 3Израилым инахьыжъ упчӀэжьэгъу пстэури къакӀохи, къурмэнышӀхэм пхъонтэ лъапӀэр къаӀатыгъ. 4Зиусхьаным ипхъонтэ лъапӀи, чэтэнгъэӀэгъэ лъапӀэри, ащ чӀэлъыгъэ пкъыгъо лъапӀэхэри рахьыжьагъэх. КъурмэнышӀхэмрэ лэуйхэмрэ[*] ахэр ахьыщтыгъэх. 5Пачъыхьэу Сэлмэнрэ зэрэ Израилэу ицӀыф хэхыгъэхэу ащ щызэрэугъоигъэхэмрэ пхъонтэ лъапӀэм ыпэ итхэу, мэл-пчэнхэмрэ былымхэмрэ ябагъэ зыфэдизыр къэлъытэгъуаеу къурмэн ашӀхэзэ, кӀощтыгъэх. 6КъурмэнышӀхэм Зиусхьаным ипхъонтэ лъапӀэ къахьи, лъапӀэмэ яанахь лъэпӀэжьыр зэрытыщт кӀоцӀ унэм рахьи, къэрыубмэ атэмэ чӀэгъмэ ачӀагъэуцуагъ+. 7Къэрыубмэ атамэхэр пхъонтэ лъапӀэр зыдэщыт чӀыпӀэм ышъхьагъ щызэкӀэхыгъэхэу, пхъонтэ лъапӀэмрэ ар зэрэзэрахьэрэ пхъэ убытыпӀэхэмрэ ашъхьагъ щыгъэӀэгъагъэх+. 8ЧӀыпӀэ лъапӀэу кӀоцӀ унэ лъапӀэм ыпашъхьэ итымкӀэ узыплъэкӀэ, пхъонтэ лъапӀэр зэрэзэрахьэрэ пхъэ убытыпӀэхэм аӀэпакӀэхэр щыплъэгъущтыгъэх, ау укъыӀукӀотмэ, плъэгъущтыгъэхэп. Джы къызнэсыгъэми джащ фэдэу ахэр зэрэщытых. 9Израил цӀыфхэр Мысыр хэгъэгум къикӀыжьыгъэхэу, Зиусхьаным ахэм зэзэгъыныгъэ къызадешӀым, Мосэ Хъорэб къушъхьэм щыӀэзэ пхъонтэ лъапӀэм дилъхьэгъэгъэ мыжъобгъуитӀум анэмыкӀ зыпари ащ дэлъыгъэп+. 10КъурмэнышӀхэр чӀыпӀэ лъапӀэм къызекӀыжьхэм, ошъуапщэр Зиусхьаным и Унэ из хъугъэ+. 11Ащ ошъуапщэр из зэрэхъугъэм къыхэкӀэу къурмэнышӀхэр щытынхэ алъэкӀыщтыгъэп. Джащ нэсэу Тхьэм Зиусхьаным и Унэ зэлъикӀугъ.

12Мыщ дэжьым Сэлмэн къыӀуагъ:

«Зыщымылъэгъушъущт чӀыпӀэм зэрэщыӀэр ежь Зиусхьаным къыӀуагъ+.

13УипсэупӀэнэу Ощ пае мары Унэ лъапӀэр сэ згъэпсыгъэ,
егъашӀэм ущыщыӀэнэу ар О уичӀыпӀ».

Сэлмэн цӀыфхэм зэрадэгущыӀагъэр

14Зэрэ Израилэу ицӀыф хэхыгъэхэу щытхэм Сэлмэн закъфыригъэзэкӀи Тхьэм ынэшӀу къащыфэнэу къафэлъэӀуагъ+. 15Ащ къыӀуагъ: «Израилым и Зиусхьанэу Тхьэм, сятэ Даут къыриӀуагъэр непэ зыгъэцэкӀэжьыгъэм, щытхъур ыдэжь! Ащ ыӀогъагъ: 16„Сиизраил лъэпкъ Мысырым къызщисщыжьыгъэ мафэм къыщегъэжьагъэу Сэ сцӀэ пае Унэ щагъэпсынэу Израилым илӀакъохэр зыщыпсэурэ къалэмэ ащыщ гори къыхэсхыгъэп, Сиизраил лъэпкъ илӀышъхьэ хъуным пае Даут къахэсхыгъ“+. 17Сятэ Даут Израилым и Зиусхьанэу Тхьэм ыцӀэ епхыгъэу унэ ыгъэпсынэу гухэлъ иӀагъ+. 18Ау Зиусхьаным сятэ Даут къыриӀуагъ: „Джары сцӀэ епхыгъэу унэ пшӀынэу угу зэрилъыр дэгъу. 19Ау сцӀэ епхыгъэу унэ зыгъэуцущтыр къыпхэкӀыгъэ шъаор нахь орэп, джары сцӀэ епхыгъэу унэ зышӀыщтыр“+. 20Зиусхьаным ыӀуагъэр ыгъэцэкӀэжьыгъ. Сятэ Даут ычӀыпӀэ сэ сиуцуагъ, Израилым итахъти сытетӀысхьагъ, Зиусхьаным зэриӀуагъэм фэдэу, Израилым и Зиусхьанэу Тхьэм ыцӀэ епхыгъэу унэ сшӀыгъэ. 21Зиусхьаным тятэхэр Мысыр хэгъэгум къызырещыжьхэм ахэм къадишӀыгъэгъэ зэзэгъыныгъэр зыдэлъ пхъонтэ лъапӀэм пайи чӀыпӀэ ащ щызгъэхьазырыгъ».

Тхьэм и Унэ икъызэӀухыгъом Сэлмэн тхьэлъэӀоу щишӀыгъэр

22Ащ дэжьым Сэлмэн израил лъэпкъым изэӀукӀэ ыпэ итэу къурмэншӀыпӀэм ыпашъхьэ дэжь уцугъэ, ыӀэхэр уашъом фэгъэзагъэу къыдиӀэтыехи, 23къыӀуагъ: «Зиусхьанэу Израилым и Тхьэр! Ощ фэдэу Тхьэ ташъхьагъкӀэ уашъоми ычӀэгъкӀэ чӀыгуми атетэп. УиӀумэтхэм адэпшӀыгъэ зэзэгъыныгъэм уфэшъыпкъэу, зыгукӀэ къыпфэщагъэхэу уапашъхьэ ит УиӀумэтхэм гукӀэгъу къафэошӀы+. 24УиӀумэтэу сятэ Даут къепӀогъагъэр бгъэцэкӀэжьыгъэ; О къэпӀогъагъэр непэ бгъэцэкӀэжьыгъэ. 25Израилым и Зиусхьанэу Тхьэр, „Пкъохэр зытет гъогухэм афэсакъхэу, ощ фэдэу сапашъхьэ итхэмэ, о къыпхэкӀыгъэхэр ренэу Израилым итахътэ тесыщтых“ пӀуи, УиӀумэтэу сятэ Даут къепӀогъагъэр джы къэгъэшъыпкъэжь+. 26Израилым и Тхьэр, УиӀумэтэу сятэ Даут къепӀогъагъэр шъыпкъэ орэхъужь!

27Шъыпкъэ дэдэу, Тхьэр ара чӀыгум щыпсэущтыр? Уашъоми уашъохэм яуашъуи О уарыфэрэп, сэ сшӀыгъэ унэм ащыгъум уифэхэнэп ныӀа+. 28Ау щытми, си Зиусхьанэу Тхьэр, УиӀумэт итхьэлъэӀурэ къызкӀэлъэӀурэмрэ унаӀэ къатедз, УиӀумэт иджэмакъэрэ тхьэлъэӀоу непэ ышӀырэмрэ къызэхэхых. 29Уинэплъэгъу мафи чэщи мы Унэми, О пцӀэ зэпхыгъэнэу зыфэпӀогъэ мы чӀыпӀэми къафэрэгъэзагъ. УиӀумэт а чӀыпӀэм щытэу тхьэлъэӀоу ышӀыщтыр къызэхэорэх+. 30О УздэщыӀэ мы чӀыпӀэм дэжь щытхэу УиӀумэти Уиизраил лъэпкъи тхьэлъэӀу зыщашӀыкӀэ, ятхьэлъэӀу къызэхэх, О уздэщыӀэ чӀыпӀэм, ошъогум къыщызэхэхи япсэкӀодхэр къафэгъэгъу.

31Зыгорэм игупсэ зэрар фэхъоу псэкӀод ышӀагъэу, адрэр къедаоу тхьэлъанэ ригъэшӀынэу, тхьэлъанэ зэдашӀынэу мы Унэм чӀэт къурмэншӀыпӀэм къызекӀуалӀэхэкӀэ,+
32ошъогум къыщызэхэхи, УиӀумэтхэм хьыкумышӀ къафэхъу, мысэм ышӀагъэр ышъхьэ къигъэфэжьи гъэмысэ, зафэм изэфагъэ елъытыгъэу зэрэзафэр къэгъэнаф.

33Уиизраил лъэпкъ уапашъхьэ псэкӀод зэрэщишӀагъэм пае пыир къызытекӀокӀэ, уадэжь къагъэзэжьэу мы Унэм къызыщыолъэӀухэкӀэ, агу еӀэжьыгъэхэу къызыщыолъэӀухэкӀэ, 34ошъогум къыщызэхэххи, Уиизраил лъэпкъ ипсэкӀодшӀагъэ къыфэгъэгъуи, ятэмэ къяптыгъэгъэ чӀыгур ахэм къятыжь.

35Уапашъхьэ псэкӀод щашӀагъэу, ащ пае ахэм огъу къафэбгъэкӀуагъэу мы чӀыпӀэм зыкъыфагъазэу ахэр къызыолъэӀухэкӀэ, уадэжь къызагъэзэжькӀэ, О зэребгъэуцолӀагъэхэм къыхэкӀэу псэкӀодэу ашӀагъэм зыфыкӀэгъожьхэкӀэ,+
36ошъогум къыщызэхэххи, УиӀумэт Уиизраил лъэпкъ ипсэкӀодшӀагъэ къыфэгъэгъу, зэрыкӀон фэе гъогу зафэр къыфэгъэнафи, плъэпкъ кӀэнэу къептыгъэ уичӀыгу ощх къыщыфегъэщх+.

37ЧӀыгум щыгъаблэу, хьадэгъур къызпыкӀырэ зэпахрэ бэгуузыр къекӀокӀэу, жьыбгъэ стырыр къепщэу, лэжьыгъэр зыгъэкӀодрэ узыр, мацӀэр, хьамлыухэр къежьагъэхэу е зыщыпсэухэрэ къалэм ичӀыгумэ пыир къатебанэу, тхьамыкӀагъо горэ къафыкъокӀэу, уз горэм ригъэзыгъэхэу,+
38агу еӀэжьыгъэхэу, тхьамыкӀагъом зэлъиубытыгъэхэу, мы Унэм аӀэхэр къызыщыпфащэйхэкӀэ, зы нэбгырэ горэм е Уиизраил лъэпкъ зэрэщытэу лъэӀу къызыпфашӀыкӀэ, ахэр къызыолъэӀухэкӀэ, 39уздэщыӀэ чӀыпӀэу ошъогум О къыщызэхэххи, япсэкӀодхэр къафэгъэгъу. Хэти зэрыкӀогъэ гъогум, ыгу иплъагъорэм елъытыгъэу, ифэшъуашэр егъэгъот, сыда пӀомэ цӀыф пстэуми агу илъым О зыр ары щыгъуазэр+. 40Ахэр зэхьылӀагъэр тыпщыщынэмэ, тятэмэ къяптыгъэ чӀыгум ренэу тызэрэщыпсэущтыр ары.

41Уиизраил лъэпкъ щымыщ хамэр О уикъэбар зэхихыгъэу, ащ пае лъэныкъо чыжьэм къикӀэу къызыкӀокӀэ, –+
42сыда пӀомэ О уикъэбарышхуи, уилъэкӀи, уизэшӀокӀи ахэми зэхахыщт, – ари къэкӀонышъ, мы Унэм щылъэӀощт. 43УздэщыӀэ чӀыпӀэу ошъогум О къыщызэхэхи, хамэр къызэрэуаджэрэр зэкӀэ къыфашӀ, чӀыгум тет лъэпкъ пстэуми уашӀэным, Уиизраил лъэпкъ къызэрэпщыщынэрэм фэдэу къыпщыщынэнхэм, къыщыолъэӀунхэу мы Унэр О зэрэпфэсшӀыгъэм икъэбар зэхахыным пае.

44О зэрыбгъэкӀорэ гъогум тетэу, Уилъэпкъ пыим пэшӀуекӀоу заом зежьэкӀэ, О къыхэпхыгъэ къалэмкӀэ, О пцӀэ епхыгъэу сшӀыгъэ унэм зыкъыфагъазэу Зиусхьаным елъэӀухэ зыхъукӀэ, 45ахэм ятхьэлъэӀуи къызкӀэлъэӀухэри ошъогум О къыщызэхэххи, зэфагъэкӀэ къапэгъокӀ.

46Уапашъхьэ псэкӀод щашӀэу, – псэкӀод зымышӀырэ цӀыф щыӀэпышъ, – ахэм О уакъыфэгубжэу, пыйхэм аӀэкӀаплъхьэхэу, гъэры зышӀыгъэхэ пыим ичӀыгу чыжьэ е благъэ ахэр защэхэкӀэ,+
47етӀанэ гъэрэу зыдэщыӀэхэ чӀыпӀэм зыкъыщашӀэжьэу, „псэкӀод тшӀыгъэ, хэбзэнчъэу тызекӀуагъ, лажьэ ттелъ“ аӀозэ, гъэры зыщашӀыгъэхэ чӀыгум зэрисхэзэ, зыкъыпфагъазэу къызыолъэӀухэкӀэ,+
48гъэры зышӀыгъэхэ пыйхэм ячӀыгу зэрисхэзэ, агукӀи апсэкӀи О зыкъыпфагъазэу, ятэмэ къяптыгъэ ячӀыгу, О къыхэпхыгъэ къалэм, О пцӀэ епхыгъэу сшӀыгъэ унэм закъыфагъазэу О къызыолъэӀухэкӀэ, 49ятхьэлъэӀуи къызфэлъаӀохэри ошъогум, О уздэщыӀэ чӀыпӀэм, къыщызэхэххи, зэфагъэкӀэ къапэгъокӀ, 50Уилъэпкъ уапашъхьэ щишӀыгъэ псэкӀодри уапашъхьэ зэрэщыхэукъуагъэри къыфэгъэгъух, гъэры зышӀыгъэхэм гукӀэгъу къафыряӀаным пае ахэм агухэр къягъэгъух+. 51Сыда пӀомэ ахэр Мысырым къипщыжьыгъэхэр, гъучӀ хьакухэм ямэшӀостыр къыхэпщыжьыгъэхэр ары+. 52УиӀумэт итхьэлъэӀурэ Уиизраил лъэпкъ итхьэлъэӀурэ уинэплъэгъу къафэрэгъэзагъ, ахэр О къыуаджэхэ зыхъукӀэ сыдыгъуи зэхэпхынхэм пае. 53Сыда пӀомэ тятэхэр Мысырым къызеощыжьхэм, Зиусхьанэу Тхьэр, УиӀумэт Мосэ къызэрепӀуагъэм фэдэу, пӀэ илъынэу дунаим тет лъэпкъ пстэуми О ар къахэпхыгъ!»+

Сэлмэн Тхьэм ынэшӀу къыщыфэнэу лъэпкъым зэрэфэлъэӀуагъэр

54Сэлмэн итхьэлъэӀуи, Зиусхьаным фыриӀэ лъэӀури къызеуххэм, ыӀэхэр уашъомкӀэ гъэзагъэхэу, дэӀэтэягъэхэу Зиусхьаным икъурмэншӀыпӀэ ыпашъхьэ лъэгонджэмышъхьэкӀэ щысыгъэти, къэтэджыжьыгъ+. 55Ащ дэжьым щытэу ымакъэ лъэшэу Ӏоу, Тхьэм ынэшӀу къащыфэнэу, израил цӀыфэу къызэӀукӀагъэхэм къафэлъаӀуи къыӀуагъ: 56«Зиусхьаным зэриӀуагъэм фэдэу, Иизраил лъэпкъ гупсэфыгъо къезытыгъэм щытхъур ыдэжь! ИӀумэт Мосэ къыриӀогъэ гущыӀэшӀухэм ащыщ гори мыгъэцэкӀэжьыгъэу къэнагъэп. 57Тятэмэ зэрягъусагъэм фэдэу, ти Зиусхьанэу Тхьэр тэри терэгъус, тыкъерэмыбгын, тыкъызэремынэкӀ! 58Ащ игъогумэ татетыным, тятэмэ осыет къафишӀыгъэ унашъохэр, Ащ ишапхъэхэр, Ащ игъэнэфагъэхэр дгъэцэкӀэнхэм пае, тыгухэмкӀэ тызферэщэх!+
59Зиусхьаным ыпашъхьэ сызэрэщелъэӀугъэ гущыӀэхэр ти Зиусхьанэу Тхьэм мафи чэщи лъэрэӀэсых, Зиусхьанэу Тхьэр ИӀумэти Иизраил лъэпкъи зэфагъэкӀэ мафи чэщи къапэрэгъокӀ, 60Зиусхьаныр зэрэ Тхьэр, Ащ нэмыкӀ зэрэщымыӀэр дунаим тет лъэпкъ пстэуми ашӀэным пае+. 61Джы фэдэу ти Зиусхьанэу Тхьэм ишапхъэхэм татетыным, Ащ иунашъохэр дгъэцэкӀэнхэм пае, шъугукӀэ зэрэщытэу Ащ шъуфэрэгъэзагъ!»

Сэлмэн къурмэнхэр зэришӀыгъэр

62Ащ дэжьым пачъыхьэми израил цӀыфэу зэкӀэ ащ игъусэхэми Зиусхьаным пае къурмэн ашӀыгъ. 63Арыти, Сэлмэн Зиусхьаным пае былымышъхьэ мин тӀокӀырэ минитӀурэ мэл-пчэнхэу минишъэрэ мин тӀокӀырэ мамыр къурмэн ышӀыгъэх. Джаущтэу пачъыхьэмрэ израил цӀыфхэмрэ Зиусхьаным и Унэ къызэӀуахыгъ. 64А мэфэ дэдэм пачъыхьэм къурмэнгъэст, гъомылэ тын ышӀхи, мамыр къурмэнмэ къатекӀыгъэ шэр ыгъэсти, Зиусхьаным и Унэ ыпашъхьэ ит щагум ипчэгу ыукъэбзыгъ. Къурмэнгъэстэу, гъомылэ тынэу ышӀыгъэхэмрэ мамыр къурмэныпхъэхэм къатекӀыгъэ шэмрэ Зиусхьаным ыпашъхьэ щытыгъэ джэрз къурмэншӀыпӀэм ифэшъунхэу щытыгъэп.

65Сэлмэн а уахътэм мэфэкӀышхо ышӀыгъ, Хъэмат къалэ идэхьагъу къыщегъэжьагъэу игъукӀырэ псыхъоу Мысырым игъунапкъэкӀэ щыӀэм нэсыжьэу къарыкӀыгъэ израил цӀыфхэр зэкӀэ зэӀукӀэшхом, ти Зиусхьанэу Тхьэм дэжь, къекӀолӀэгъагъэх. Мэфиблэ, джыри мэфиблэ, зэкӀэмкӀи мэфэ пшӀыкӀуплӀэ ахэм агъэмэфэкӀыгъ. 66Яенэрэ мафэм Сэлмэн цӀыфхэр ытӀупщыжьыгъэх. Зиусхьаным ИӀумэт Даутрэ Иизраил лъэпкърэ шӀоу къафишӀагъэм пае гушӀуагъом зэлъиштагъэхэу, чэфыр агу изэу ахэр, Тхьэм ынэшӀу къыщыфэнэу пачъыхьэм фэлъаӀохи, ядэжь кӀожьыгъэх.

Ябгъонэрэ шъхьэр

Тхьэр Сэлмэн къызэрэфэкӀуагъэр

9^1Сэлмэн Зиусхьаным и Уни, пачъыхьэ унэми, джащ фэдэу ышӀынэу зыфэегъэ пстэуми ягъэпсын зеухым, 2Зиусхьаныр ГъыбӀон къызэрэщыфэкӀогъагъэм фэдэу ятӀонэрэу Сэлмэн къыфэкӀуагъ+. 3Зиусхьаным ащ къыриӀуагъ: «УитхьэлъэӀуи укъызэрэсэлъэӀугъэхэри Сэ зэхэсхыгъэх. ЕгъашӀэм Сэ сцӀэ чӀэтынэу о пшӀыгъэ Унэр згъэкъэбзагъэ; синэплъэгъуи сыгуи егъашӀэм ащ теплъэхъукӀыщтхэп+. 4Уятэ Даут фэдэу, шъыпкъэм утетэу, ар къызэрэсфэлэжьагъэм фэдэу, угукӀи упсэкӀи сапашъхьэ уитмэ, осыетэу къыпфэсшӀыгъэхэр зэкӀэ бгъэцакӀэхэу, Сишапхъэхэмрэ Сигъэнэфагъэхэмрэ къэуухъумэхэзэ пшӀыщтмэ,+
5„О къыпхэкӀыгъэхэр ренэу Израилым итахътэ тесыщтых“ сӀуи, уятэ Даут къызэресӀуагъэм фэдэу, уипачъыхьагъу егъэшӀэрэу Израилым щызгъэуцущт+. 6Ау шъори шъуикӀалэхэми шъузгокӀхэу, осыетэу, унашъоу къышъуфэсшӀыгъэхэр шъумыгъэцакӀэхэу, нэмыкӀ тхьэхэм зафэжъугъазэу, ахэм шъхьащэ афэшъушӀ зыхъукӀэ, 7Израилыр чӀыгоу къестыгъэм тезгъэкӀодыкӀыщт, Сэ сичӀыпӀэнэу сыукъэбзыгъэ Унэр пхъатэ зыпэсымыхьыжьэу, къэбаркӀэ къызэфаӀотэжьэу Израилыр лъэпкъ пстэуми якӀэнэкӀалъэу къэзгъэнэщт+. 8Мы Унэр къутэфэ Ӏуашъхьэу къэнэжьыщт. Ащ блэкӀырэм пэпчъ ыгучӀэ зэризыгъэм нахь хэмылъэу кӀэшъуикӀызэ ыӀощт: „Сыд пае Зиусхьаныр мы хэгъэгуми мы Унэми мыщ фэдэу адэзекӀуагъа?“+
9Ащ дэжьым аӀощт: „Ахэм ятэхэр мысыр хэгъэгум къизыщыжьыгъэхэ я Зиусхьанэу Тхьэр къабгыни, нэмыкӀ тхьэхэр аштэхи, ахэм шъхьащэ зэрафашӀыщтыгъэхэмрэ зэрафэлажьэщтыгъэхэмрэ апае Зиусхьаным джа тхьамыкӀэгъо пстэури къафыригъэхыгъ“».

Сэлмэнрэ Хъирамрэ зэрэзэзэгъыгъэхэр

10Сэлмэн унитӀур, Зиусхьаным и Унэрэ пачъыхьэм иунэрэ, илъэс тӀокӀырэ ышӀхэзэ ыухыгъэх+. 11Джащ фэдизым Цэурым ипачъыхьэу Хъирам Сэлмэн зэрэшӀоигъоу кедрэ ыкӀи кипарис чъыгхэр, дышъэр къыфаригъащэщтыгъэхэти, пачъыхьэу Сэлмэн Хъирам Гъалыл хэкум итэу къэлэ тӀокӀ ритыгъ. 12Арыти, Хъирам Цэур къыдэкӀи Сэлмэн къыритыгъэ къалэхэм яплъынэу къызэкӀом, ахэр ащ ыгу рихьыгъэхэп. 13Ащ къыриӀуагъ: «Сыд фэдэ къалэха адэ, сикъош, къысэптыгъэхэр?» Къабул чӀыгукӀэ ахэм ар яджагъ, непэ къызнэсыгъэми джары ахэм зэряджэхэрэр. 14Хъирам пачъыхьэм дышъэ килограмм минищрэ шъихрэ къыфаригъэщэгъагъ.

Сэлмэн илъэхъан Израилым зыкъызэриӀэтыгъэр

15Сэлмэн Зиусхьаным и Унэ, ежь пае унэ, Милло зыфаӀорэ етӀэ зэтетэкъуагъэхэу къэлэ дэпкъым ылъапсэхэр зэрагъэпытэщтыгъэхэр, Ерусэлэм дэпкъыр, Гъэзэр, Мэгъыдэ, Гъэзэр къалэхэр ыгъэпсынхэм пае егъэзыгъэкӀэ Ӏоф ашӀэнэу цӀыфхэм атырилъхьагъ+. 16Мысырым ипачъыхьэ фирхьауныр Гъэзэр екӀуи ар тыригъэстыкӀыгъагъ. КъэнаӀан лъэпкъым щыщхэу къалэм дэсыгъэхэр зэхиукӀэхи, ыпхъоу Сэлмэн ишъуз шӀухьафтынэу ар ритыгъагъ+. 17Арыти, Сэлмэн Гъэзэррэ ыхэкӀэ щыӀэ Бэтхъорэнрэ ыгъэпсыгъэх, 18БаӀалати Татмори пшэхъолъэ шъофнэкӀым щигъэпсыгъэх. 19Джащ фэдэу Сэлмэн илэжьыгъэ-гъомлэпхъэ гъэтӀылъыпӀэхэр зыдэтыщт къалэхэр зэкӀэ, ку псынкӀэхэр зыдэщыӀэщт къалэхэр, шыудзэхэм апае къалэхэр, Ерусэлэми Ливанми, ыӀэ илъыгъэ чӀыпӀэ пстэуми, ащишӀынэу зыфэягъэр зэкӀэ Сэлмэн ышӀыгъ+. 20Израил цӀыфхэм ащымыщ цӀыф лъэпкъхэу аморхэм, хьатхэм, пэрыцхэм, хъэухэм, еусхэм, 21ахэм къахэкӀыгъэхэу, израил цӀыфмэ амыгъэкӀодыгъэхэу псэоу къэнагъэхэм Сэлмэн егъэзыгъэкӀэ Ӏоф ашӀэнэу атырилъхьагъ. 22Сэлмэн израил цӀыфхэм егъэзыгъэкӀэ Ӏоф аригъашӀэщтыгъэп, ау ахэр ежь идзэкӀолӀыщтыгъэх, иӀумэтыщтыгъэх, къыпэблэгъэ лӀэкъо-лъэшыщтыгъэх, идзэпащэщтыгъэх, ку псынкӀэу, шыоу ежь иӀэхэм афэгъэзэгъагъэх+.

23Джахэр ары Сэлмэн аригъэшӀэрэ Ӏофхэр зэрагъэцакӀэхэрэм лъыплъэщтыгъэ Ӏэшъхьэтетхэр: япчъагъэкӀэ нэбгырэ шъитфрэ шъэныкъорэ хъухэу ахэм Ӏоф зышӀэрэ цӀыфхэр агъэӀорышӀэщтыгъэх.

24Фирхьауным ыпхъу Даут икъалэ къыдэкӀыжьи, Сэлмэн ащ фаригъэшӀыгъэ унэм кӀожьыгъэ. ЕтӀанэ Сэлмэн Милло ыгъэпсыгъ+. 25Сэлмэн Зиусхьаным пае ышӀыгъэ къурмэншӀыпӀэм Зиусхьаным ыпашъхьэ илъэсым щэ къурмэнгъэстхэмрэ мамыр къурмэнхэмрэ щишӀыщтыгъэх, гъомэ ӀэшӀухэр къызпиххэрэр щигъэстыщтыгъэх. Ащ дакӀоу иунэ игъэпсыни ыухыгъ.

26Джащ фэдэу пачъыхьэу Сэлмэн Едом хэкум ит Елат къалэм пэмычыжьэу, хы Плъыжьым Ӏут Ӏэцыон-Гъэбэр къалэм хыдзэм пае къухьэхэр щишӀыгъэх+. 27Арыти, Хъирам къухьэгъэӀорышӀэным фэӀэзэ ицӀыфхэу хым щыгъуазэхэр Сэлмэн ицӀыфхэм гъусэ афишӀхи ыгъэкӀуагъэх+. 28Ахэр Офыр чӀыпӀэм кӀохи, дышъэу килограмм мин пшӀыкӀутӀурэ шъихрэ къыращи пачъыхьэу Сэлмэн къыфащагъ+.

ЯпшӀэнэрэ шъхьэр

ЩэбаӀ хэгъэгум ипачъыхьэгуащ

10^1ЩэбаӀ хэгъэгум ипачъыхьэгуащэ Зиусхьаным ишӀуагъэкӀэ Сэлмэн ищытхъоу аӀуатэрэр зызэхехым, ащ дэжь ӀуупчӀыхьанэу къэкӀуагъ+. 2Шъхьагъырытхэр бэу игъусэхэу Ерусэлэм ар къэкӀуагъ; махъшэхэр мэ ӀашӀухэр къызпихрэ щыфэхэмкӀэ, дышъэ бэ дэдэкӀэ, мыжъо лъапӀэхэмкӀэ ушъэгъагъэх. Ар Сэлмэн дэжь къакӀуи зыфэе пстэумкӀи къыдэгущыӀагъ+. 3Арыти, Сэлмэн ащ къызэреупчӀыгъэ пстэуми япэкъокӀ риӀожьыгъ, пэгъокӀ джэуап къызфимыгъотыжьышъуни пачъыхьэм къыриӀуагъэхэм зи къахэфагъэп. 4ЩэбаӀ хэгъэгум ипачъыхьэгуащэ Сэлмэн иӀушыгъи, унэу ащ ышӀыгъэри, 5иӀанэ къытехьэрэ гъомлапхъэхэри, иӀэшъхьэтетхэр Ӏанэм зэрэпэтӀысхьэхэрэм пылъ хабзэхэри, игъомлэпхъэзехьэхэм язекӀокӀэ-шӀыкӀэхэри, ахэр зэрэфэпагъэхэри, исэнэзехьэхэри, Зиусхьаным и Унэ къурмэнгъэстхэр зэрэщишӀхэри зелъэгъухэм, ащ нахьыбэрэ зыфэӀэжэжьышъугъэп.

6Арыти, пачъыхьэм къыриӀуагъ: «О пшӀэрэ Ӏофхэмрэ уиӀушыгъэрэ яхьылӀагъэу сихэгъэгу къэбарэу щызэхэсхыгъэхэр шъыпкъэ. 7Ау сыкъэмыкӀоу, сынитӀукӀэ сэмылъэгъуфэ сшӀошъ хъугъэп. Шъхьае, зытет шъыпкъэм ызыныкъуи къысаӀуагъэп, сыда пӀомэ сэ зэхэсхыгъэм нахьыб Ӏушыгъэу пхэлъри мылъкоу уиӀэри. 8УицӀыфхэу, мы уиӀумэтхэу ренэу уапашъхьэ итхэу уиӀушыгъэ зэхэзыххэрэр насыпышӀох! 9КъыпфэшӀу уи Зиусхьанэу Тхьэу Израилым итахътэ утезгъэтӀысхьагъэм щытхъур ыдэжь! Зиусхьаным Израилым егъэшӀэрэ шӀулъэгъу къызэрэфишӀыгъэм къыхэкӀэу ухьыкумышӀынэу, шъыпкъэр зепхьанэу пачъыхьэу утыригъэхьагъ»+. 10Ащ дэжьым пачъыхьэм дышъэу килограмм минищрэ шъихрэ, мэ ӀашӀухэр къызпиххэрэр бэ дэдэу, мыжъо лъапӀэхэр ащ къыритыгъэх. ЩэбаӀ хэгъэгум ипачъыхьэгуащэ мэ ӀашӀухэр къызпихрэ щыфэхэу къыритыгъэмэ афэдэ бэ дэдэу ащ къыфащэу джыри зыкӀи къыхэкӀыгъэп.

11Джащ фэдэу Хъирам ихыдзэ къухьэу дышъэр Офыр къыфизыщыщтыгъэми чъыгплъыжь лъэпкъым фэдэуи мыжъо лъапӀэхэуи бэ дэдэ Офыр къыфырищыгъ+. 12Пачъыхьэм а чъыгплъыжь лъэпкъым Зиусхьаным и Унэрэ пачъыхьэ унэмрэ апае ӀэубытыпӀэхэр, орэдыӀохэм апае бзэпсхэр зэрыщэгъэ пхъонтэпщынэ зэфэшъхьафхэр харигъэшӀыкӀыгъэх. Ащ фэдизым нэсэу чъыгплъыжь лъэпкъыр зыкӀи къащагъэп, джы нэси алъэгъугъагъэп. 13Арыти, пачъыхьэу Сэлмэн ЩэбаӀ хэгъэгум ипачъыхьэгуащэ зыфэягъэри къызкӀэлъэӀугъэхэри зэкӀэ ритхи, шӀухьафтынхэри фишӀыгъэх. ЕтӀанэ ежьми игъусэгъэ иӀумэтхэми къыздикӀыгъэгъэхэ хэгъэгум агъэзэжьыгъ.

Пачъыхьэу Сэлмэн ибайныгъэхэр

14Сэлмэн пае илъэс къэс къащэрэ дышъэм ионтэгъугъэщтыгъэр килограмм мин пшӀыкӀубгъурэ шъибгъурэ тӀокӀиплӀырэ. 15Ар сатыу ашӀыхэрэр къезыхьакӀхэрэми, сатыушӀхэми, Ӏарабыем ипачъыхьэ пстэуми, хэкухэм яӀэшъхьэтетхэми къаӀаххэрэм анэмыкӀыгъ. 16Арыти, пачъыхьэу Сэлмэн дышъэм мэӀушхо шъитӀу харигъэуӀучӀыкӀыгъэх. МэӀу пэпчъ дышъэу текӀодагъэр килограммиблым къехъу. 17Джащ фэдэу нахь мэӀу цӀыкӀухэри шъищ хъухэу дышъэм харигъэуӀучӀыкӀыгъэх. МэӀу пэпчъ дышъэу текӀодагъэр килограммитфым тӀэкӀу къехъу. Пачъыхьэм ахэр Ливан Мэз Ун зыфаӀорэм чӀигъэуцуагъэх+. 18Пачъыхьэм пыл къупшъхьэм тэхътэ ин харигъэшӀыкӀи, дышъэ къабзэкӀэ ар къараригъэтӀылъэкӀыжьыгъ. 19Тахътэм лъэоених екӀуалӀэщтыгъэ. Тахътэм ыкӀыб ышъхьагъ хъурэягъ, тетӀысхьапӀэу хэтым ыбгъуитӀукӀи ӀэтелъхьапӀэхэр иӀагъэх. ӀэтелъхьапӀэхэм ӀэкӀэ шӀыгъэу аслъаныхъухэр къаготыгъэх. 20ДэкӀоепӀихым абгъуитӀукӀэ ӀэрышӀ аслъаныхъу пшӀыкӀутӀу зырыз щытыгъ. Ащ фэдэ зы пачъыхьагъу горэми щашӀыгъэу щытыгъэп. 21Пачъыхьэу Сэлмэн шъуалъэу иӀэ пстэури дышъэм хэшӀыкӀыгъагъэх. Ливан Мэз Ун зыфаӀорэм чӀэтыгъэ шъуалъэхэри зэкӀэ дышъэ шъыпкъэм хэшӀыкӀыгъагъэх. Тыжьыным хэшӀыкӀыгъэ зи щыӀагъэп, сыда пӀомэ Сэлмэн иуахътэ тыжьыным уасэ иӀагъэп+. 22Тарщыщ къыщашӀыгъэ хыдзэ къухьэхэу пачъыхьэм иӀагъэхэр Хъирам икъухьэхэм ягъусагъэх. Арыти, Тарщыщ къыщашӀыгъэ хыдзэ къухьэхэр илъэсищ тешӀэ къэс зэ къакӀохэти, дышъэр, тыжьыныр, пыл къупшъхьэр, мамунэхэр, джэнэтбзыухэр къащэщтыгъэх+.

23Джаущтэу пачъыхьэу Сэлмэн мылъкоу иӀэмкӀи иӀушыгъэкӀи дунаим тет пачъыхьэ пстэуми ашъхьадифыщтыгъэ+. 24Арыти, зэрэдунаеу Тхьэм Сэлмэн къыхилъхьэгъэ Ӏушыгъэм едэӀухэмэ ашӀоигъоу, ар зэрагъэлъэгъунэу фэягъэх+. 25Ахэм тыжьын шъуалъэхэри, дышъэ шъуалъэхэри, щыгъынхэри, Ӏашэхэри, мэ ӀашӀухэр къызпихрэ пкъыгъохэри, шыхэри, къыдырхэри илъэс къэс шӀухьафтынэу къыратыщтыгъэх.

26Сэлмэн ку псынкӀэхэмрэ шыухэмрэ зэригъэгъотыгъэх. Ку псынкӀэ минрэ шъиплӀрэ шыу мин пшӀыкӀутӀурэ иӀагъэх. Ахэр ку псынкӀэхэр зыдэт къалэхэмрэ пачъыхьэм дэжь, Ерусэлэмрэ, адигъэуцуагъэх+. 27Пачъыхьэм тыжьыным ыуасэ мыжъо къызэрыкӀохэм афэдэу ышӀыгъ, кедрэхэр ихъоигъэхэти, къушъхьэлъэ чӀыпӀэхэм къащыкӀырэ шхынцумпэ чъыгхэм яосэгъухэу ышӀыгъ. 28Шыхэр Сэлмэн Мысырымрэ Къуорэ къыфыращыщтыгъэх; пачъыхьэм исатыушӀхэм ахэр ахъщэкӀэ Къуо къыщащэфыщтыгъэх+. 29Ку псынкӀэ пэпчъ тыжьын килограммиблрэ пшӀэнитӀукӀэрэ, зы шыр тыжьын килограммрэ пшӀэнийкӀэрэ Мысырым къыфыращыщтыгъэх. Джащ фэдэу пачъыхьэм исатыушӀхэм ахэр зэкӀэ хьатхэмрэ Арамымрэ япачъыхьэхэм афащэщтыгъэх.

ЯпшӀыкӀузэнэрэ шъхьэр

Сэлмэн Тхьэм зэрэгокӀыгъэр

11^1Пачъыхьэу Сэлмэн фирхьауным ыпхъу нэмыкӀэу, хэмэ хэгъэгумэ ащыщхэу, моабмэ, Ӏамонхэм, едомхэм, цыдонмэ, хьатхэм къахэкӀыгъэхэу бзылъфыгъэхэр бэу шӀу ылъэгъугъэхэти, ахэр шъузэу къыщагъэх. 2Зиусхьаным «Ахэм шъуалъимыхь, ежьхэри къышъулъерэмыхьэх, шъугухэр ятхьэмэ афащэщтыхэшъ» ыӀуи, израил цӀыфхэм зигугъу къафишӀыгъагъэхэр ары ахэр лъэпкъэу къызхэкӀыгъагъэхэр. Джахэр ары Сэлмэн шӀулъэгъу зыфишӀыгъэхэр+. 3Пачъыхьэпхъухэу шъуз шъибл иӀагъ, ишъуз гуадзэхэр шъищ хъущтыгъэх. Джаущтэу ишъузхэм ащ ыгу зэщафыгъ. 4Арыти, Сэлмэн ижъышъхьэм ыгукӀэ шъузэу иӀэхэм нэмыкӀ тхьэхэм апащагъ, ятэ Даут фэдэу и Зиусхьанэу Тхьэм ыгукӀэ ар фэшъыпкъэ дэдагъэп+. 5Джащ тетэу Сэлмэн цыдонмэ ятхьэнэпцӀ Астартэрэ Ӏамонхэм ятхьэнэпцӀ бзэджэ-наджэу Мылъкомрэ афэлажьэу ыублагъ. 6Зиусхьаным къемыкӀущтыр Сэлмэн ышӀэщтыгъ, ятэ Даут фэдэу Зиусхьаным ар фэшъыпкъэ дэдагъэп. 7ЕтӀанэ Сэлмэн моабмэ ятхьэнэпцӀ бзэджэ-наджэу Къэмэщрэ Ӏамонхэм ятхьэнэпцӀ бзэджэ-наджэу Молэхрэ апае Ерусэлэм къыпэблагъэу къурмэн зыщашӀырэ лъэгапӀэхэр щигъэуцугъэх+. 8Хэмэ хэгъэгумэ ащыщ бзылъфыгъэу ишъузхэм, зитхьэхэм апашъхьэ гъомэ ӀашӀухэр щызгъэущтыгъэхэм, къурмэнхэр афэзышӀыщтыгъэхэм зэкӀэми джаущтэу афишӀыгъ.

9Арыти, Израилым и Зиусхьанэу Тхьэр Сэлмэн ыгукӀэ зэрэгокӀыгъэм пае къыфэгубжыгъ. Зиусхьаным тӀо ащ зыкъыригъэлъэгъугъагъэми,+
10нэмыкӀ тхьэхэм зафимыгъэзэнэу къыфигъэпытэгъагъэми, ащ пае къэмынэу Зиусхьаным къыфигъэпытагъэм ар едэӀугъэп+. 11Арыти, Зиусхьаным Сэлмэн къыриӀуагъ: «Ащ фэдэу зэрыпшӀырэм, сиӀуагъэ узэрэфэмышъыпкъагъэм, сишапхъэхэр къызэрэмыухъумагъэхэм пае, уипачъыхьагъу пӀэкӀэсхыпэнышъ, уиӀумэт ар естыщт+. 12Ау о опсэуфэ уятэ Даут ихьатыркӀэ ар сшӀэщтэп, пкъо ар зыӀэкӀэсхыщтыр. 13Пачъыхьагъур зэрэщытэу ащ ӀэкӀэсхыщтэп, пкъо зы лӀакъо къестыщт, СиӀумэт Даутрэ, Сэ къахэсхыгъэ Ерусэлэмрэ яхьатыркӀэ»+.

Сэлмэн ипыйхэр

14Зиусхьаным Сэлмэн пый къыфкъуигъэкӀыгъ, ар едомэу, Едом пачъыхьэ лӀакъом щыщэу Адад ары. 15Даут Едомым щыӀэзэ, дзэпащэу Иоаб аукӀыгъэхэр ыгъэтӀылъыжьынхэу къакӀуи, Едомым ис хъулъфыгъэхэр зэкӀэ ыукӀыгъагъэх+. 16Едомым ис хъулъфыгъэхэр зэкӀэ аукӀыфэхэ Иоаби израил цӀыфхэри мэзихэ ащ къисыгъагъэх. 17Ау Адад ятэ къулыкъу фэзышӀыщтыгъэ едом нэбгырэ заулэ игъусэу Мысырым екӀужьыгъагъэх. Адад ащ дэжьым джыри сабыигъ. 18Мыдиан хэкур къабгыни ахэр Паран чӀыпӀэм къэкӀуагъэх, Параным щыщэу нэбгырэ заулэ гъусэ къызфашӀи, Мысырым ипачъыхьэ фирхьауным дэжь къэкӀуагъэх. Фирхьауным ащ уни, ышхыни, чӀыгуи къыритыгъэх. 19Фирхьауныр Адад лъэшэу къызэрэфэшӀугъэм къыхэкӀэу игощэ Тахъпынэс ышыпхъу шъузкӀэ ащ къыритыгъагъ. 20Арыти, Тахъпынэс ышыпхъу шъаоу Гъэнубат Адад къыфилъфыгъ. Тахъпынэс ар фирхьауным иунэ щипӀущтыгъэ. Гъэнубат фирхьауным ыкъохэм ягъусэу фирхьауным иунэ исыгъ. 21ЕтӀанэ Даут ятэ пӀашъэхэр зыдэщыӀэм зэригъэзэжьыгъэми, дзэпащэу Иоаб зэрэщымыӀэжьми якъэбар Адад зызэхехым, фирхьауным риӀуагъ: «СытӀупщыжьба, сичӀыгу згъэзэжьынэу сыфай». 22Ау фирхьауным ащ къыриӀуагъ: «Сыда садэжь ущыӀэу зыгорэм уфэныкъуа, сыд пае уичӀыгу бгъэзэжь пшӀоигъуа?» Адрэм къириӀожьыгъ: «Хьау, сытӀупщыжьба».

23Джащ фэдэу Зиусхьаным Сэлмэн джыри зы пый къыфкъуигъэкӀыгъ. Ар ЕлыедаӀ ыкъо Рэзэн, изиусхьанэу, Цэубэ ипачъыхьэу ХъададӀэзэр къышӀухэхьажьыгъагъэр ары+. 24Даут ХъададӀэзэр зытекӀом ыуж ащ цӀыфхэр къызэриугъоилӀэхи, ежь бзэджэшӀэ купым пащэ фэхъугъ. ЕтӀанэ ахэр Дамаск кӀохи дэтӀысхьагъэх, Дамаск дэсхэу Ӏэшъхьэтетныгъэр щаӀыгъыгъ+. 25Арыти, Сэлмэн щэӀэфэ ар Израилым ипыигъ, Адад бзэджагъэу къаришӀагъэм нэмыкӀэу ащ изэрар Израилым ренэу къыригъэкӀыгъ. Ащ Израилым гухьагужъ къыфыриӀагъ. Ар Арамым ипачъыхьэуи хъугъагъэ.

Тхьэм ЯрабӀам къызэригъэгугъагъэр

26Нэуат ыкъо, ефрат лӀакъом къыхэкӀыгъэу, Цэрэд къалэм щыщэу, Сэлмэн иӀумэт ЯрабӀам – ащ янэ шъузабэ ыцӀэр ЦэруӀэ – пачъыхьэм зыкъыпиӀэтыгъ. 27Ащ пачъыхьэм зыкъыпиӀэтынэу зытехъухьагъэр мары: Сэлмэн Милло ыгъэпсыщтыгъэ, джащ фэдэу ятэ Даут икъалэ къекӀокӀырэ дэпкъыр нахь зэкӀигъэпытыхьэщтыгъэ+. 28ЯрабӀам лӀэхъупхъэу щытыгъ. Сэлмэн кӀалэр зэрэчаным гу лъитагъэти, Юсыф къытекӀыгъэхэу егъэзыгъэкӀэ Ӏоф зэрагъашӀэхэрэм алъыплъэнэу тыригъэхьагъ. 29А уахътэм ЯрабӀам Ерусэлэм къыдэкӀыгъэу Щылэу щыщ Ахъый тхьэлӀыкӀор гъогум ыпэ къыщифагъ. Ащ щыгъыныкӀэ щыгъыгъ. Ежь нэбгыритӀум нэмыкӀ шъофым итыгъэп+. 30Арыти, Ахъый щыгъыгъэ щыгъыныкӀэр ыубыти такъыр пшӀыкӀутӀоу зэбгыритхъыгъ+. 31Ащ ЯрабӀам къыриӀуагъ: «ТакъырипшӀыр о штэ, сыда пӀомэ Израилым и Зиусхьанэу Тхьэм къыӀорэр мары: „Пачъыхьагъур Сэлмэн къыӀэсэхыжьы, лӀэкъуипшӀыр о къыосэты+. 32СиӀумэт Даутрэ израил лӀэкъо пстэумэ къахэсхыгъэ къалэу Ерусэлэмрэ яхьатыркӀэ зы лӀакъор ащ къыфэзгъэнэщт. 33Ар зытехъухьащтыр израил цӀыфхэр Сэ згокӀыгъэхэу, цыдонхэм ятхьэнэпцӀэу Астартэ, моабхэм ятхьэнэпцӀэу Къэмэщ, Ӏамонхэм ятхьэнэпцӀэу Мылъком ахэм шъхьащэ зэрафашӀырэм, ятэ Даут фэдэу, къысэкӀущтыр ашӀэу, къафэзгъэпытэгъэ Сишапхъэхэмрэ Сигъэнэфагъэхэмрэ агъэцакӀэхэзэ, Сигъогухэм зэратемытыгъэхэм пае+. 34Ау зэрэпачъыхьагъоу ащ къыӀэкӀэсхыжьрэп, къахэсхыгъэ Даут, СиӀумэт, фэзгъэпытагъэхэмрэ Сиунашъохэмрэ зыгъэцакӀэщтыгъэм ихьатыркӀэ ежь щэӀэфэ тетыгъор езгъэӀыгъыщт. 35Ау ыкъо пачъыхьагъур къыӀэкӀэсхыжьынышъ, ащ щыщ лӀэкъуипшӀыр о къыостыщт. 36СцӀэ епхыгъэнэу къыхэсхыгъэ къалэу Ерусэлэм СиӀумэт Даут ижъуагъо инэф щымыкӀосэным пае, ыкъо зы лӀакъо естыщт+. 37О укъахэсэхышъ, узфэе пстэури бгъэӀорышӀэщт, Израилым урипачъыхьащт. 38СиӀумэт Даут зэришӀыщтыгъэм фэдэу, къыпфэзгъэпытэщтыр зэкӀэ бгъэцакӀэу, Силъагъохэм уатетэу къысэкӀущтыр пшӀэмэ, Сихабзэхэм уарыгъуазэу Сиунашъохэмрэ Сихабзэхэмрэ бгъэцакӀэхэмэ, усигъусэщт, Даут зэрэфэсшӀыгъэм фэдэу, уиунагъо итетыгъо згъэпытэщт, Израилри пӀэ къислъхьащт+. 39МыегъашӀэми, Даут илӀакъо джаущтэу къэсыуфэщт“». 40Сэлмэн ЯрабӀам ыукӀ шӀоигъуагъ, ау ЯрабӀам зиӀэти Мысырым, мысыр пачъыхьэу Щыщакъ дэжь чъэжьи, Сэлмэн олӀэфэ Мысырым къисыгъ+.

Сэлмэн зэрэлӀагъэр

41Сэлмэн нэмыкӀэу къехъулӀагъэхэри, ащ ышӀагъэхэри, иӀушыгъи Сэлмэн ышӀагъэхэм яхьылӀэгъэ тхылъым дэтхэба. 42Сэлмэн зэрэ Израилэу ипачъыхьэу Ерусэлэм илъэс тӀокӀитӀо дэсыгъ. 43ЕтӀанэ Сэлмэн ятэ пӀашъэхэр зыдэщыӀэм ыгъэзэжьыгъэти, ятэ Даут икъалэ щагъэтӀылъыжьыгъ, ыкъо РэхъабӀам ащ ычӀыпӀэ пачъыхьагъум техьагъ.

ЯпшӀыкӀутӀонэрэ шъхьэр

Израилыр пачъыхьагъуитӀоу гощыгъэ зэрэхъугъэр

12^1РэхъабӀам Щэхэм кӀуагъэ, сыда пӀомэ Израилым итемыр лъэныкъо щыпсэурэ цӀыфхэр зэкӀэ ар пачъыхьагъум тырагъэхьаным пае Щэхэм къекӀолӀэгъагъэх. 2Нэуат ыкъо ЯрабӀам, пачъыхьэу Сэлмэн зышӀуигъэбылъэу, Мысырым екӀужьыгъэу исыгъэти, ар зэхихыгъэ. Арыти, ЯрабӀам Мысырым къикӀыжьынэу зигъэхьазырыжьыгъ+. 3Ащ лъагъакӀохи къарагъэщагъ. Джащ дэжьым ЯрабӀамрэ израил цӀыфэу зэкӀэ къызэӀукӀагъэхэмрэ къакӀохи РэхъабӀам къыраӀуагъ: 4«Уятэ бжьы хьылъэ къыттырилъхьагъ. Ӏоф къинэу тызхэтымрэ уятэ къыттырилъхьэгъэ бжьы хьылъэмрэ о нахь къытфэгъэпсынкӀэхи, тыпфэлэжьэщт»+. 5Ащ ахэм ариӀуагъ: «ШъукӀожьи мэфищ зытешӀэкӀэ джыри садэжь шъукъакӀу». Арыти, цӀыфхэр кӀожьыгъэх.

6Ятэ Сэлмэн псэоу зыщэӀэм ащ инахьыжъ упчӀэжьэгъущтыгъэхэр пачъыхьэу РэхъабӀам джэнджэшэгъу къызфишӀхи яупчӀыжьыгъ: «Сыда а цӀыфхэм ясӀожьмэ хъунэу къысэшъуӀощтыр?» 7Ахэм ащ къыраӀуагъ: «А цӀыфхэм джы уафэӀорышӀэу, зыфаехэр афапшӀэу, зафэбгъэцӀыкӀоу, дахэкӀэ уадэгущыӀэмэ, о ущэӀэфэ ахэр уиӀэрылъхьащтых». 8Ау нахьыжъ упчӀэжьэгъущтыгъэхэм къыраӀуагъэр пхъатэ пимыхьэу, къыримыдзэу ежь игъусэ кӀэлакӀэхэм яупчӀыжьыгъ. 9Ахэм ариӀуагъ: «Сятэ атырилъхьэгъэ бжьы хьылъэр афэзгъэпсынкӀэнэу къысэзыӀогъэ цӀыфхэм ясӀожьынэу сыда къысэшъуӀощтыр?» 10Арыти, ежь игъусэ кӀэлакӀэхэм ащ къыраӀуагъ: «Уятэ атырилъхьэгъэ бжьы хьылъэр афэбгъэпсынкӀэнэу къыозыӀогъэ цӀыфхэм мыр яӀожь: „Сэ сӀэхъомбэжъые сятэ ыбг нахь гъум. 11Арышъ, сятэ бжьыр къышъутырилъхьи къин шъуигъэлъэгъугъэмэ, сэ шъуибжь нахь хьылъэ къышъуфэсшӀыщт. Сятэ къамыщкӀэ шъуаригъэукӀщтыгъэмэ, сэ гъучӀ папцӀэ зыӀэпакӀэ хэлъ къамыщкӀэ шъуязгъэубышъыщт“».

12Арыти, РэхъабӀам «Ящэнэрэ мафэм садэжь шъукъакӀу» ыуӀи, унашъо къызэрафишӀыгъэм тетэу, ЯрабӀами цӀыф пстэури пачъыхьэм дэжь ящэнэрэ мафэм къэкӀуагъэх. 13Пачъыхьэр пхъашэу цӀыфхэм къадэгущыӀагъ. Нахьыжъ упчӀэжьэгъухэм ахэм ариӀожьынэу къыраӀуагъэри къыридзагъэп+. 14КӀэлакӀэхэм къызэрыраӀуагъэм тетэу, ащ ахэм ариӀуагъ: «Сятэ бжьыр къышъутырилъхьи къин шъуигъэлъэгъугъэмэ, сэ шъуибжь нахь хьылъэ къышъуфэсшӀыщт. Сятэ къамыщкӀэ шъуаригъэукӀыщтыгъэмэ, сэ гъучӀ папцӀэ зыӀэпакӀэ хэлъ къамыщкӀэ шъуязгъэубышъыщт». 15Джащ тетэу пачъыхьэр цӀыфхэм ядэӀугъэп. Сыда пӀомэ Щылэу щыщ Ахъый къыриӀуагъэу, Нэуат ыкъо ЯрабӀам къырыригъэӀожьыгъэр хъужьыным пае, Зиусхьаным ишӀэ хэлъэу хъурэр зэхъокӀыгъэхагъ+.

16Пачъыхьэр къызэрямыдэӀугъэр темыр лъэныкъом къикӀыгъэ израил цӀыфхэм янэрылъэгъу хъугъэти, ахэм пачъыхьэм раӀуагъ:

«Сыда Даут тызэрэхэтыр?

Ищай ыкъо тызэрэфыщыт щыӀэп.

Израилыр, хэти иунэ ерэкӀужь!

Джы, Даут, уипачъыхьагъу изакъоу къыпфэрэн!»

Джащ тетэу Израилым итемыр лъэныкъо щыпсэухэрэр хэти иунэ екӀужьыгъ+. 17Ау Ехъудэм икъалэхэм адэс израил цӀыфхэр ары ныӀэп РэхъабӀам зипачъыхьэ хъугъэр. 18ЕтӀанэ РэхъабӀам егъэзыгъэкӀэ Ӏоф зэрагъэшӀэрэ цӀыфхэм ятхьаматэу Адорам ыӀофытагъ, ау израил цӀыф пстэуми мыжъозэхао къашӀи ар хэкӀодагъ. Пачъыхьэу РэхъабӀам Ерусэлэм екӀужьыным пае ку псынкӀэм гузэжъогъоу зыридзагъ+. 19Джаущтэу Израилым итемыр лъэныкъо щыпсэухэрэм Даут иунагъо зыкъызэрэпэӀатыгъэу джы къызнэсыгъэми къахьы.

ЯрабӀам Израилым итемыр лъэныкъо ипачъыхь

20ЯрабӀам къызэригъэзэжьыгъэр темыр лъэныкъом щыпсэурэ израил цӀыф пстэуми зызэхахым, ащ лъагъакӀуи зэӀукӀэм къарагъащи темыр лъэныкъом щыпсэурэ израил цӀыф пстэуми япачъыхьанэу тырагъэхьагъ. Даут иунагъо ехъуд лӀакъом нэмыкӀ гомытэу къэнагъ.

21Израилым езэонышъ, пачъыхьагъур Сэлмэн ыкъо РэхъабӀам къыӀэкӀигъэхьажьыным пае, ежь Ерусэлэм къызэсым, зэрэехъуд лӀакъорэ бынямин лӀакъомрэ ащыщхэу дзэкӀолӀ хэшыпыкӀыгъэу нэбгырэ минишъэрэ мин тӀокӀиплӀырэ къахищыгъэх. 22Ау Тхьэм дэжь къикӀыгъэ псалъэр Тхьэм илӀыкӀоу ЩымаӀ къылъигъэӀэси къыриӀуагъ: 23«Ехъудэм ипачъыхьэу, Сэлмэн ыкъо РыхъэбэӀэм, зэрэ Ехъуди, Бинямини, нэмыкӀ цӀыфхэми яӀу: 24„Зиусхьаным ыӀорэр мары: ‘ШъумыкӀу, шъукъош израил цӀыфхэм заор адэшъумыубл. Шъхьадж иунэ ерэкӀужь, сыда пӀомэ Сэры ар къызпкъырыкӀыгъэр’“». Арыти, Зиусхьаным ыӀорэм едэӀухи, Зиусхьаным къызэрариӀуагъэм тетэу агъэзэжьыгъ.

ЯрабӀам идышъэ шкӀэхэр

25ЕтӀанэ ЯрабӀам Щэхэм къалэр Ефраим къушъхьэлъэ хэкум щызэкӀигъэпытыхьи, ащ дэтӀысхьажьыгъ. Ащ къыдэкӀи Пэнуэл къалэр ыгъэпсыгъ. 26ЯрабӀам ыгукӀэ зэриӀожьщтыгъ: «Пачъыхьагъум Даут иунагъо къыфигъэзэжьынкӀи хъун. 27Мы сызипачъыхьэхэр Зиусхьаным и Унэ къурмэнхэр щашӀынхэм пае Ерусэлэм кӀохэ зыхъукӀэ, язиусхьан ехъуд пачъыхьэу РэхъабӀам агухэмкӀэ зыфагъэзэжьыщт, сэ саукӀынышъ, ахэр ехъуд пачъыхьэу РэхъабӀам гоуцожьыщтых»+. 28Арыти, пачъыхьэр яупчӀыжьи шкӀитӀу дышъэм харигъэшӀыкӀи ариӀуагъ: «Ерусэлэм бащэрэ шъукӀуагъ. Мары шъуитхьэхэр, Израилыр, мысыр чӀыгум укъизыщыжьыгъэхэр»+. 29Зыр Бэтэл, адрэр Даным ащигъэуцугъэх. 30Джащ къыхэкӀэу псэкӀод ашӀагъ, сыда пӀомэ цӀыфхэр тӀумэ яз дэжь, Даными нэс кӀохэу, рагъэжьагъ. 31ЯрабӀам къурмэнхэр зыщашӀырэ лъэгапӀэм тхьэлъэӀупӀэунэ тыригъэуцуагъ, Лэуй ыкъомэ ащымыщхэу, цӀыфмэ къахихыгъэхэр къурмэнышӀэу кӀэригъэуцуагъэх. 32Ехъудэм зэрэщашӀыщтыгъэм фэдэу, яенэрэ мазэм ияпшӀыкӀутфэнэрэ мафэ агъэмэфэкӀынэу ЯрабӀам ыгъэнэфагъ. Ежь къурмэнхэр къурмэншӀыпӀэм щишӀыщтыгъэх. ШкӀитӀоу ыгъэуцугъэхэм пае къурмэнхэр Бэтэл щишӀыгъ. ЛъэгапӀэу ыгъэуцугъэхэм афэгъэзэгъэнхэу къурмэнышӀхэр Бэтэл щигъэнэфагъэх. 33Яенэрэ мазэм ияпшӀыкӀутфэнэрэ мафэу нэрышэ-гурышэкӀэ ежь ыгъэнэфагъэм тефэу Бэтэл щигъэуцугъэ къурмэншӀыпӀэм кӀуагъэ. Израил цӀыфхэм зыщагъэмэфэкӀыщтыр ыгъэнафи, гъомэ ӀашӀухэр къызпиххэрэр щигъэстынхэм пае, къурмэншӀыпӀэм екӀолӀагъ.

ЯпшӀыкӀущэнэрэ шъхьэр

Тхьэм илӀыкӀо ЯрабӀам зэригъэмысагъэр

13^1ЯрабӀам гъомэ ӀашӀухэр къызпиххэрэр щигъэстынхэм пае къурмэншӀыпӀэм зыщыкӀэрытыгъэ уахътэм тефэу Тхьэм илӀыкӀо, Зиусхьаным унашъо къыфишӀыгъэти, Ехъудэм къикӀи Бэтэл къэкӀуагъ+. 2Арыти, къурмэншӀыпӀэр ымыдэу Зиусхьаным унашъоу къыфишӀыгъэр ащ къыӀуагъ: «О, къурмэншӀыпӀэр, о, къурмэншӀыпӀэр! Зиусхьаным ыӀорэр мары: „Даут иунагъо Иощыехъу ыцӀэу шъао къихъухьащт. Ащ къурмэнышӀхэу гъомэ ӀашӀухэр къызпиххэрэр къурмэн зыщашӀырэ лъэгапӀэхэм ащызгъэстхэрэр къурмэн уашъхьагъ щишӀыщтых, цӀыф къупшъхьэхэри уакӀыӀу щигъэстыщтых“»+. 3ГъэунэфыпӀэр зыфэдэщтри а мафэм къыгъэнафи къариӀуагъ: «Зиусхьаным ар зэриӀуагъэм ишыхьатыщтыр мары: мыдэ мы къурмэншӀыпӀэр зэбгырызыщт, ащ телъ яжьэри зэбгырыутысыкӀыжьыщт». 4Тхьэм илӀыкӀо Бэтэл дэт къурмэншӀыпӀэр ымыдэу къыӀуагъэр пачъыхьэм зызэхехым ЯрабӀам ыӀэ къурмэншӀыпӀэм къытырихи, адрэм фигъази къыӀуагъ: «Шъуубыт ар». ЫӀэ къызеӀэтым, ащ ыдэжькӀэ ыгъэзагъэти, ар голӀыкӀи, римыдзыхыжьышъоу къэнагъ. 5Зиусхьаным унашъо къызэрэфишӀыгъэм тетэу, Тхьэм илӀыкӀо къариӀогъэгъэ гъэнэфапӀэм тефэжьэу къурмэншӀыпӀэр зэбгырызыгъ, къурмэншӀыпӀэм телъыгъэ яжьэри зэбгырыутысыкӀыжьыгъ. 6Арыти, пачъыхьэм Тхьэм илӀыкӀо риӀуагъ: «Уи Зиусхьанэу Тхьэм гукӀэгъу къысфегъэшӀи, сӀэ къездзыхыжьышъунэу сфелъэӀу». Ар дэдэм Тхьэм илӀыкӀо Зиусхьаным елъэӀуи, пачъыхьэм ыӀэ ыпэкӀэ зэрэщытыгъэм фэдэу ыгъэӀорышӀэу хъужьыгъэ+. 7ЕтӀанэ пачъыхьэм Тхьэм илӀыкӀо риӀуагъ: «Усигъусэу унэм къыздихьи гъомылэм хаӀ, шӀухьафтыни къыостын». 8Ау Тхьэм илӀыкӀо пачъыхьэм риӀуагъ: «Уиунэ ыкӀэлъэныкъо къысэптыщткӀи ащ сыбдихьанэп, мы чӀыпӀэм хьалыгъуи щысшхынэп, пси сыщешъонэп. 9Сыда пӀомэ Зиусхьаным мыщ фэдэу къысиӀуагъ: „Ащ хьалыгъу щымышх, пси ущемышъу, гъогоу узэрыкӀуагъэми укъырымыкӀожь“». 10Арыти, ар нэмыкӀ гъогу рыкӀуагъ, Бэтэл къызэкӀом къызэрыкӀогъэгъэ гъогумкӀэ къыгъэзэжьыгъэп.

11ТхьэлӀыкӀо лӀыжъ горэ Бэтэл дэсыгъ. Ащ ыкъомэ ащыщ горэ ыдэжь къэкӀожьи, Тхьэм илӀыкӀо непэ Бэтэл щишӀагъэр къыфиӀотэжьыгъ. Ащ пачъыхьэм риӀуагъэхэри адрэ ыкъохэм ятэ къыфаӀотэжьыгъ. 12«Тара ар зэрыкӀогъэ гъогур?» – ыӀуи тыр ахэм зяупчӀым, Тхьэм илӀыкӀоу Ехъудэм къикӀыгъагъэр зэрыкӀожьыгъэ гъогур ыкъохэм къырагъэлъэгъугъ. 13«Уанэр щыдым къысфытешъулъхь», – ыкъохэм ащ зареӀом, уанэр щыдым къыфытыралъхьагъэти, ар ащ тетӀысхьагъ. 14Тхьэм илӀыкӀо лъежьи адрэр чъыг чӀэгъым чӀэсэу рихьылӀагъ. Арыти, риӀуагъ: «Ора Тхьэм илӀыкӀоу Ехъудэм къикӀыгъэр?» Адрэм «Сэры» къыриӀожьыгъ. 15Арыти, мыдрэм риӀуагъ: «Тадэжь некӀоба, гъомлапхъэм ухэӀан». 16Адрэм къыриӀожьыгъ: «Сэ къэзгъэзэжьынышъ шъуадэжь сыкъэкӀон слъэкӀыщтэп. А чӀыпӀэм гъомлапхъи уадэжь щызӀузгъэфэщтэп, пси сыщешъощтэп, 17сыда пӀомэ Зиусхьаным къысиӀуагъ: „А чӀыпӀэм ущымышх, пси ущемышъу, гъогоу узэрыкӀогъагъэми къэбгъэзэжьмэ укъырымыкӀожь“». 18Арыти, мыдрэм ащ риӀуагъ: «Ощ фэдэу сэри сытхьэлӀыкӀу. Зиусхьаным унашъоу къыпфишӀыгъэр мэлэӀычым къысиӀожьыгъ: „Ащ къегъэгъэзэжьи уадэжь къыздащ, хьалыгъуи егъэшх, псыкӀи зерэгъэшъокӀ“». Ащ ар ыгъэпцӀагъ. 19Джаущтэу ащ къыдигъэзэжьи иунэ хьалыгъу щишхыгъ, пси щешъуагъ.

20Ахэр Ӏанэм джыри пэсхэзэ тхьэлӀыкӀоу къезгъэгъэзагъэм Зиусхьаныр къыдэгущыӀагъ. 21Тхьэм илӀыкӀоу Ехъудэм къикӀыгъэм фэгъэхьыгъэу къыриӀуагъ: «Зиусхьаным ыӀорэр мары: „Зиусхьаным къыпфишӀыгъэ унашъом уемыдэӀоу, уи Зиусхьанэу Тхьэм къыпфигъэпытагъэр умыгъэцакӀэу, 22къэбгъэзэжьи, ‘Хьалыгъуи щымышх, пси ущемышъу’ Ащ зыфиӀогъэ чӀыпӀэм хьалыгъу зэрэщыпшхыгъэми псы узэрэщешъуагъэми апае уихьадэ уятэхэр зычӀэлъ къэунэм чӀалъхьажьыщтэп“». 23Тхьэм илӀыкӀо хьалыгъу ышхи псыкӀи зызегъэшъокӀым, тхьэлӀыкӀом ищыд къызэригъэгъэзагъэм уанэр фытырилъхьагъ. 24Джащ тетэу адрэр гъогум техьажьыгъ. Арыти, аслъаныр ыпэ къифи ащ ылӀыгъ. Ихьадэ гъогу гузэгум тедзэжьыгъэу телъыгъ, щыдри шъхьащытыгъ, аслъаныр хьадэм дэжь щытыгъ+. 25КъыблэкӀырэ цӀыфмэ гъогум телъ хьадэри хьадэм дэжь щыт аслъанри алъэгъугъэхэти, тхьэлӀыкӀо лӀыжъыр зыдэсыгъэ къалэм кӀохи щаӀотагъ.

26Ащ гъогум къыщезгъэзэгъэгъэ тхьэлӀыкӀом аӀорэр зызэхехым ыӀуагъ: «Ар Тхьэм илӀыкӀоу Зиусхьаным къыфишӀыгъэ унашъом емыдэӀугъэр ары. Зиусхьаным къызэрэриӀогъагъэм фэдэу, Зиусхьаным ар аслъаным пэкӀигъафи, адрэм ар зэхицунтхъи ыгъэлӀагъ». 27ЕтӀанэ ыкъохэм ащ ариӀуагъ: «Уанэр щыдым къысфытешъулъхь». Уанэр къыфытыралъхьагъ. 28Ар ежьи гъогум тедзэгъэ хьадэр къыгъотыжьыгъ. Аслъанымрэ щыдымрэ хьадэм кӀэрытыгъэх, аслъаным ар ышхыгъэп, щыдри зэхилӀыхьагъэп. 29ТхьэлӀыкӀом Тхьэм илӀыкӀо ихьадэ къыӀати, щыдым къытырилъхьи, къыгъэзэжьи къыщэжьыгъ. А тхьэлӀыкӀом Тхьэм илӀыкӀо ихьадэ ыгъэеным, ыгъэтӀылъыжьыным пае икъалэ къыгъэзэжьыгъ. 30Арыти, хьадэр ежьхэм якъэунэ дилъхьи, «Е-о-ой-гущ, сикъош!» – ыӀозэ, ыгъэежьыгъ. 31Ар зегъэтӀылъыжьыхэм ыкъохэм ащ ариӀуагъ: «СызылӀэкӀэ, Тхьэм илӀыкӀо зыдэслъхьэжьыгъэ къэунэм сэри сычӀэшъулъхьажь, сэ сикъупшъхьэхэри ащ икъупшъхьэхэм акӀэрышъулъхьажьых. 32Зиусхьаным Бэтэл дэт къурмэншӀыпӀэр, Щамэрэн хэкум ит къалэхэм къурмэн зыщашӀырэ ялъэгапӀэхэм атет тхьэлъэӀупӀэунэхэр ымыдэхэу ышӀыгъэ унашъор гъэцэкӀэжьыгъэ хъущт».

33Ащ ыуж ЯрабӀам зытетыгъэ гъогу пхэнджым къытемыкӀэу, лъэпкъ пстэумэ ащыщ къурмэнышӀхэр къурмэн зыщашӀырэ лъэгапӀэхэм аӀуигъахьэщтыгъэх. Хэтми фаер къурмэн зыщашӀырэ лъэгапӀэм икъурмэнышӀ хъунэу ыукъэбзти, тыригъахьэщтыгъэ. 34ЯрабӀам иунагъо ащ псэкӀодым хищэщтыгъэ, унэхъунымрэ дунаим текӀодыкӀыжьпэнымрэ афищэщтыгъэх+.

ЯпшӀыкӀуплӀэнэрэ шъхьэр

ЯрабӀам ыкъо зэрэлӀагъэр

14^1А уахътэм ЯрабӀам ыкъо Абие сымаджэ хъугъэ. 2Арыти, ЯрабӀам ишъуз риӀуагъ: «Тэджи, ЯрабӀам узэришъузыр къамышӀэнэу, уищыгъын зэблэхъуи, Щылэу кӀо. Мы цӀыфлъэпкъым сызэрипачъыхьащтыр къысэзыӀогъэгъэ тхьэлӀыкӀоу Ахъый ащ дэс+. 3ХьалыгъуипшӀ, хьалыу тӀэкӀу горэ, шъоу къошын аӀоу зыдаштэхи ыдэжь кӀуи кӀалэм къырыкӀощтыр къыуиӀощт»+.

4ЯрабӀам ишъуз джаущтэу ышӀыгъ: Щылэу кӀуи Ахъый иунэ ихьагъ. Ахъый жъы зэрэхъугъэм къыхэкӀэу ынэхэм алъэгъужьыщтыгъэп. 5Зиусхьаным Ахъый къыриӀуагъ: «ЯрабӀам ыкъо сымаджэшъ, ащ пае къыоупчӀынэу ишъуз уадэжь къэкӀо. Мыры, мыры Ӏуи, еӀу».

Арыти, бзылъфыгъэм нэмыкӀ цӀыф фэдэу зишӀи ащ ыдэжь къэкӀуагъ. 6Ар унэм къихьи, ылъэмакъэхэр Ахъый къызызэхехым риӀуагъ: «КъакӀо, ЯрабӀам ишъуз, сыд пае нэмыкӀ цӀыф фэдэу зыпшӀыгъа? Сэ пшъэрылъ хьылъэ къыпфысиӀ. 7КӀожьи ЯрабӀам еӀу: „Израилым и Зиусхьанэу Тхьэм ыӀорэр мары: ‘ЦӀыф къызэрыкӀомэ уакъыхэсщи лъэрыхьэ усшӀыгъ, Израилым урипачъыхьанэу дагъэ Сэ къыпщысфагъ+. 8Даут иунагъо пачъыхьагъур къыӀэкӀэсхыжьи о къыостыгъ. Ау о Сиунашъохэр зыгъэцакӀэщтыгъэу, ыгукӀэ зэрэщыт къабзэу къысфэщэгъагъэу, къысэкӀущтым нэмыкӀ зымышӀэгъэ СиӀумэт Даут уфэдэп+. 9О уапэкӀэ щыӀэгъэ пстэуми анахь дэеу узекӀуагъ, сыбгъэгубжынэу укӀуи нэмыкӀ тхьэхэмрэ тхьэпапкӀэхэмрэ бгъэуцугъэх, сыщыбгъэзыягъ+. 10Джащ пае ЯрабӀам иунагъо тхьамыкӀагъо къыфэсхьын.

ЯрабӀам иунагъо хъулъфыгъэ гори къисымыгъанэу
зэкӀэ Израилым щызгъэкӀодын,
адрэ къэнагъэхэр шъхьафитныгъэ ямыӀэу, абгынэжьыгъэхэу Израилым щысшӀыных,
хэкӀыр зэрэрапхъэнкӀыкӀэу, ЯрабӀам иунагъо зэрэщытэу лъэкъабзэ изгъэфэн+.

11Хэтми ЯрабӀам иунагъо щыщэу къалэм щылӀэрэр
хьэмэ ашхыжьыщт,
губгъэм илӀыхьэрэр
ошъогу бзыумэ зэхаулыӀухьажьыщт’“.

Зиусхьаным джаущтэу къыӀуагъэшъ ары+. 12Джы шъуадэжь кӀожь. Къалэм узэрэдэхьажьыгъэм тетэу уишъао лӀэщт. 13Израил цӀыфхэм зэкӀэми ар агъэежьынышъ агъэтӀылъыжьыщт. А зы закъор ары ЯрабӀам иунагъо щыщэу къэунэм далъхьажьыщтыр, сыда пӀомэ ЯрабӀам иунагъо щыщэу Израилым и Зиусхьанэу Тхьэр нэшӀукӀэ къызэплъыгъэр джары. 14Зиусхьаным Израилым пачъыхьакӀэ щызфишӀыщт, джары ЯрабӀам иунагъо непэ зыгъэкӀодыщтри: джыдэдэми[*]+. 15Зиусхьаныр Израилым итемыр къыфырехыщт, псым хэт къамылым фэдэу ар ыгъэкӀэзэзынышъ, тхьэнэпцӀэу Астартэ пкъэухэр зэрэфагъэуцугъэхэм, Зиусхьаныр зэрагъэгубжыгъэм пае ятэмэ къаритыгъэ чӀыпӀэшӀум израил цӀыфхэр риукъэбзыкӀынхэшъ, Евфрат псыхъо кӀыбым щыритэкъухьащтых+. 16ЯрабӀам псэкӀодэу ышӀагъэхэм, ахэмкӀэ Израилым псэкӀод зэрэригъэшӀагъэм апае Ащ Израилыр къыбгынэщт». 17ЯрабӀам ишъуз ежьэжьи Тырцэ кӀожьыгъэ. Унэ пчъэшъхьаӀум елъэбэкъожьыгъэ къодыеу шъаор лӀагъэ. 18Зиусхьаным ИӀумэт тхьэлӀыкӀоу Ахъый къызэрэриӀогъагъэм фэдэу, зэрэ Израилэу ар ыгъэтӀылъыжьи ыгъэежьыгъ.

ЯрабӀам ихьадэгъу

19ЯрабӀам адрэ иӀофхэри, ар зэрязэуагъэри, ипачъыхьагъу зэрэзэрихьагъэри израил пачъыхьэмэ яхьылӀэгъэ Ӏэпэрытххэм арытхагъэхэба. 20ЯрабӀам пачъыхьагъум илъэс тӀокӀырэ тӀурэ тетыгъэу лӀи, ятэ пӀашъэхэр зыдэщыӀэхэм ыгъэзэжьыгъэти, ыкъо Нэдэб ащ ычӀыпӀэ пачъыхьагъум техьагъ.

Ехъуд пачъыхьэу РэхъабӀам

21Сэлмэн ыкъо РэхъабӀам Ехъудэм пачъыхьагъум щытетыгъ. РэхъабӀам пачъыхьагъум зытехьэм илъэс тӀокӀитӀурэ зырэ ыныбжьыгъэр. Ерусэлэм дэсэу илъэс пшӀыкӀублэ ар пачъыхьагъ. Ежь ыцӀэ епхыгъэнэу Зиусхьаным израил лъэпкъ пстэумэ а къалэр къахихыгъ. РэхъабӀам янэ ыцӀагъэр НаӀамэ, Ӏамоныпхъугъ. 22Зиусхьаным къемыкӀущтыр Ехъудэм ышӀэщтыгъэ, ятэмэ ашӀэгъэ псэкӀодмэ анахь лъэшыжьэу псэкӀодхэр зэрашӀэщтыгъэм Ар нахьыбэ дэдэу зэщафщтыгъ. 23Ахэм къурмэнхэр зыщашӀырэ лъэгапӀэхэр, пкъэухэр, мыжъосынхэр Ӏошъхьэ лъагэ пэпчърэ чъыг жьау пэпчърэ ащагъэуцугъэх. 24ЦӀэпӀагъэхэр зышӀэрэ хъулъфыгъэхэмрэ бзылъфыгъэхэмрэ а хэкум исыгъэх. Ахэм Зиусхьаным израил цӀыфмэ ахифыжьыгъэ лъэпкъхэм ашӀэщтыгъэ гущыкӀыгъо емыкӀушхохэр ашӀэщтыгъэ+. 25РэхъабӀам зыпачъыхьэр илъэситфым зынэсым Мысырым ипачъыхьэу Щыщакъ Ерусэлэм къезэонэу къытебани,+
26Зиусхьаным и Унэрэ пачъыхьэм иунэрэ арылъыгъэ пкъыгъо лъапӀэхэр зэкӀэ ыштагъ. Сэлмэн аригъэшӀыгъэ дышъэ мэӀухэри зэкӀэ ыштагъ+. 27Пачъыхьэу РэхъабӀам ахэм ачӀыпӀэ джэрз мэӀухэр аригъэшӀхи, ахэр пачъыхьэм иунэихьапӀэ Ӏутыгъэ ухъумакӀохэм яӀэшъхьэтетхэм аритыгъэх. 28Пачъыхьэр Зиусхьаным и Унэ чӀахьэ къэс иухъумакӀохэм ахэр къахьыщтыгъэх, етӀанэ ухъумакӀохэр зэрысырэ унэм икӀэрыкӀэу ахьыжьыщтыгъэх. 29Ащ нэмыкӀэу РэхъабӀам къырыкӀуагъэмрэ ышӀагъэхэмрэ ехъуд пачъыхьэхэм яхьылӀэгъэ Ӏэпэрытххэм арытхагъэхэба. 30РэхъабӀамрэ ЯрабӀамрэ ренэу зэзаощтыгъэх. 31ЕтӀанэ РэхъабӀам ятэ пӀашъэхэр зыдэщыӀэхэм ыгъэзэжьыгъэти, ахэм афэдэу Даут икъалэ щагъэтӀылъыжьыгъ. Ащ янэ ыцӀагъэр Ӏамоныпхъоу НаӀамэ. Ащ ыуж ыкъо Абием ежь ычӀыпӀэ пачъыхьанэу техьагъ.

ЯпшӀыкӀутфэнэрэ шъхьэр

Ехъуд пачъыхьэу Абием

15^1Нэуат ыкъо ЯрабӀам зыпачъыхьэр илъэс пшӀыкӀуим хэхьагъэу Абием Ехъудэм ипачъыхьэ хъугъэ. 2Илъэсищэ ар Ерусэлэм щыпачъыхьагъ. Ащ янэу Абищэлэм ыпхъу ыцӀагъэр МаӀах. 3Ежь ыпэкӀэ ятэ ышӀэгъэ псэкӀод пстэуми ар ахэтыгъ. Ятэшхо Даут Зиусхьанэу Тхьэм зэрэфэшъыпкъагъэм фэдэу ыгукӀэ шъыпкъагъэ фыриӀагъэп+. 4Ау щыт нахь мышӀэми, Зиусхьанэу Тхьэм Даут ихьатыркӀэ, ежь ыуж ыкъо пачъыхьагъум тыригъахьи, ижъуагъо инэф Ерусэлэм щигъэкӀосагъэп, ащкӀэ Ерусэлэм ыгъэлъэшыгъ+. 5Сыда пӀомэ Даут, хьатэу Урый ришӀагъэм нэмыкӀэу, Зиусхьаным къекӀущтыр зэкӀэ ышӀэщтыгъэ, ежь щэӀэфэ Ащ къыфигъэнэфагъэхэм адэхыгъэп+. 6РэхъабӀамрэ ЯрабӀамрэ щэӀэфэхэ зэзэуагъэх. 7АдыкӀэ Абием къырыкӀуагъэхэр ехъуд пачъыхьэхэм яхьылӀэгъэ Ӏэпэрытххэм арытхагъэхэба. Абиемрэ ЯрабӀамрэ зэзаощтыгъэх. 8Абием ятэ пӀашъэхэр зыдэщыӀэм ыгъэзэжьи, Даут икъалэ щагъэтӀылъыжьыгъ. Арыти, ыкъоу Асэ ащ ычӀыпӀэ пачъыхьагъум техьагъ.

Ехъуд пачъыхьэу Асэ

9Израилым ипачъыхьэу ЯрабӀам зыпачъыхьэр илъэс тӀокӀым хэхьагъэу Асэ Ехъудэм ипачъыхьэу хъугъэ. 10Ар илъэс тӀокӀитӀурэ зырэ Ерусэлэм щыпачъыхьагъ. Ащ янэщтыгъэр Абищэлэм ыпхъу МаӀах[*] ары. 11Ятэшхо Даут фэдэу Асэ Зиусхьаным къекӀущтыр ышӀэщтыгъэ. 12Арыти, цӀэпӀагъэхэр зышӀэрэ хъулъфыгъэхэмрэ бзылъфыгъэхэмрэ хэгъэгум рифхи, тхьэнэпцӀмэ ямыжъосынхэу ятэжъмэ агъэуцугъэхэр ыгъэкӀодыжьыгъэх+. 13ТхьэнэпцӀ Астартэ имыжъосын зэригъэуцугъэм пае янэ МаӀах пачъыхьэгощацӀэм хигъэкӀи, а мыжъосыныр зэхикъутэжьи, псыигъукӀыгъэ зэпырыкӀыпӀэу Къыдрэн дэжь щигъэстыжьыгъ+. 14Ау къурмэнхэр зыщашӀырэ лъэгапӀэхэр зэхакъутэгъагъэхэп. Ау щыт нахь мышӀэми, Асэ опсэуфэ ыгукӀэ Зиусхьаным фэшъыпкъагъ. 15Джаущтэу ащ ятэ Зиусхьаным фигъэшъошэгъэ тын лъапӀэхэри, ежь фигъэшъошэгъэ пкъыгъо лъапӀэхэу дышъэмрэ тыжьынымрэ ахэшӀыкӀыгъэхэри, шыкъухэри Зиусхьаным и Унэ чӀилъхьагъэх+.

16Асэрэ Израилым ипачъыхьэу БаӀыщэрэ щэӀэфэхэ зэзаохэзэ къахьыгъ. 17Израилым ипачъыхьэу БаӀыщэ Ехъудэм пэшӀуекӀоу къежьи, Ехъудэм ипачъыхьэу Асэ ыдэжькӀэ къикӀхэрэр къыблимыгъэкӀынхэми, ащ дэжь ымыгъэкӀонхэми апае Рамэ ыгъэпсынэу фежьагъ. 18Арыти, Асэ Зиусхьаным и Унэ игъэтӀылъыпӀэхэмрэ пачъыхьэ унэм игъэтӀылъыпӀэхэмрэ къарынэжьыгъэ тыжьынымрэ дышъэмрэ зэкӀэ къариххи иӀумэтхэм аритыгъ. ЕтӀанэ Хъэзион ыкъо Тауримэн къыхэкӀыгъэу, Арамым ипачъыхьэу, Дамаск дэсыгъэ Бэнхадад дэжь ыгъакӀохи раригъэӀуагъ:+
19«Тятэрэ уятэрэ зэзэгъыныгъэ зэрэзэдыряӀагъэм фэдэу, оррэ сэррэ зэзэгъыныгъэ зэдытерэӀ. Мары тыжьынрэ дышъэрэ тынэу къыпфясэгъэхьхэшъ, Израилым ипачъыхьэу БаӀыщэ дэпшӀыгъэ зэзэгъыныгъэр скӀэрыкӀыжьынэу зэщыгъакъу». 20Бэнхадад пачъыхьэу Асэ къедэӀуи, идзэӀэшъхьэтетхэр израил къалэхэм язэонхэу ыгъакӀохи, Ӏиони, Дани, Абэл-Бэт-МаӀахи, Къынэрэти зэрэщытэу, зэрэ Нафталый хэкоу ыштагъэх. 21А къэбарыр зызэхехым, БаӀыщэ Рамэ изэтегъэпсыхьан ыуж икӀыжьи, Тырцэ къыгъэзэжьыгъ. 22Пачъыхьэу Асэ зы къэмынэу ехъудхэм зэкӀэми унашъо афишӀи псэуалъэм пае БаӀыщэ ыгъэфедэщтыгъэ мыжъохэмрэ пчъэхэмрэ Рамэ къыдаригъэхыжьыгъэх. Пачъыхьэу Асэ ахэм Бинямин хэкум ылъэныкъокӀэ щыӀэ ГъыбӀэ къалэмрэ Мыцпэ къалэмрэ ахишӀыкӀыжьыгъэх. 23Асэ нэмыкӀэу ыгъэхъагъэхэри, лӀыгъэу зэрихьагъэхэри, зэкӀэ ышӀагъэхэри, къалэу ыгъэпсыгъэхэри ехъуд пачъыхьэхэм яхьылӀэгъэ Ӏэпэрытххэм арытхагъэхэба. Ащ ижъышъхьэм ылъакъохэр узыщтыгъэх. 24Асэ ятэ пӀашъэхэр зыдэщыӀэм ыгъэзэжьыгъэти, ятэшхо Даут икъалэу ятэжъхэр зыдэлъхэм щагъэтӀылъыжьыгъ. Джащ тетэу ащ ыкъо Ехъощафат ежь ычӀыпӀэ пачъыхьагъум техьагъ+.

Израил пачъыхьэу Надаб

25Ехъудэм ипачъыхьэу Асэ зыпачъыхьэр ятӀонэрэ илъэсым хэхьагъэу ЯрабӀам ыкъо Надаб Израилым ипачъыхьэу техьи илъэситӀо Израилым ипачъыхьагъ+. 26Зиусхьаным къемыкӀущтыр ащ ышӀэщтыгъэ, ятэ игъогу тетыгъ, ащ ипсэкӀодшӀагъэхэу Израилым псэкӀод зэрэригъэшӀагъэхэм афэдэхэри ышӀагъ.

27Арыти, Исасхъар лӀакъом щыщэу, Ахъый ыкъо БаӀыщэ ащ зыкъыпиӀэтыгъ. Надабрэ зэкӀэ израил цӀыфхэмрэ фылистмэ якъалэу Гъыбытон къадзыхьагъэу зыщаӀыгъым, БаӀыщэ ар Гъыбытон дэжь щиукӀыгъ. 28Ехъудэм ипачъыхьэу Асэ зытетыр ящэнэрэ илъэсым хэхьагъэу БаӀыщэ ар ыукӀи, ежь ащ ычӀыпӀэ техьагъ. 29Ар пачъыхьагъум зытехьэм, Зиусхьаным ИӀумэтэу Щылэу щыщ Ахъый къызэрэригъэӀогъагъэу, ЯрабӀам иунагъо щыщэу зы нэбгырэ закъуи къэмынэу, зэрэщытэу зэкӀэ ыгъэкӀодыгъ+. 30ЯрабӀам ышӀыгъэ псэкӀодшӀагъэхэм, ащкӀэ Израилым псэкӀод зэрэригъэшӀагъэм, Израилым и Зиусхьанэу Тхьэр ыгъэгубжэу ынапэ зэрэтырихыгъэм джар къыфихьыгъ. 31Надаб нэмыкӀэу ыгъэхъагъэхэри зэкӀэ ышӀагъэхэри израил пачъыхьэхэм яхьылӀэгъэ Ӏэпэрытххэм арытхагъэхэба. 32Асэрэ Израилым ипачъыхьэу БаӀыщэрэ опсэуфэхэ зэзэоным хэтыгъэх.

Израил пачъыхьэу БаӀыщэ

33Ехъудэм ипачъыхьэу Асэ пачъыхьагъум зытехьагъэр ящэнэрэ илъэсым хэхьагъэу Ахъый ыкъо БаӀыщэ израил цӀыф пстэуми япачъыхьанэу Тырцэ щытехьи илъэс тӀокӀырэ плӀырэ пачъыхьагъ. 34Зиусхьаным къемыкӀущтыр ащ ышӀэщтыгъэ, ЯрабӀам игъогу тетэу, Израилым псэкӀод ащ зэрэригъэшӀагъэм фэдэу, псэкӀодхэр ышӀагъэх.

ЯпшӀыкӀухэнэрэ шъхьэр

16^1Зиусхьаным ыдэжь къикӀыгъэу БаӀыщэ ехьылӀагъэу Хъананый ыкъо Ехъыо псалъэ къылъыӀэсыгъ: 2«ТхьамыкӀэмэ уакъыхэсщи сиизраил лъэпкъ пащэ узэрэфэсшӀыгъэм, ЯрабӀам игъогу узэрэтехьагъэм, сиизраил лъэпкъ сигъэгубжынэу псэкӀодхэр зэребгъэшӀагъэм пае+
3мары, БаӀыщэ, иунагъуи уилъфыгъэхэм яунагъохэри згъэкӀодыщтых, Нэуат ыкъо ЯрабӀам иунагъо есшӀагъэр ори къыосшӀэщт+. 4БаӀыщэ иунагъо щыщэу къалэм щылӀэрэр хьэмэ ашхыжьыщт, губгъэм илӀыхьэрэр ошъогу бзыумэ зэхаулыӀухьажьыщт»+. 5БаӀыщэ нэмыкӀэу къырыкӀуагъэхэри, ышӀагъэхэри, зэкӀэ ыгъэхъагъэхэри Израилым ипачъыхьэхэм яхьылӀэгъэ Ӏэпэрытххэм арытхагъэхэба. 6БаӀыщэ ятэ пӀашъэхэр зыдэщыӀэм ыгъэзэжьыгъэти, Тырцэ щагъэтӀылъыжьыгъ. Арыти, ыкъо Елэ ащ ычӀыпӀэ пачъыхьагъум техьагъ. 7Джащ тетэу Зиусхьаным ыдэжь къикӀыгъэу Хъананый ыкъо тхьэлӀыкӀоу Ехъыо псалъэ къызэрэлъыӀэсыгъагъэу, БаӀыщэрэ ащ иунагъорэ Зиусхьаным къемыкӀущтыр зэрашӀагъэм, ЯрабӀам иунагъо зэрэкӀырыплъыгъэхэм пае Зиусхьаныр агъэгубжыгъ.

Израил пачъыхьэу Елэ

8Ехъудэм ипачъыхьэу Асэ пачъыхьагъум зытетыр илъэс тӀокӀырэ хырэм хэхьагъэу БаӀыщэ ыкъо Елэ пачъыхьагъум Тырцэ щытехьи илъэситӀо пачъыхьагъэ. 9Арыти, ку псынкӀэхэм азыныкъо яӀэшъхьэтетэу Зымрый ащ зыкъыпиӀэтыгъ. Тырцэ щыӀэу, ащ дэт икъэлэсэрай лъыплъэрэ Арцэ дэжь щыешъогъаеу+
10Зымрый къакӀуи чатэмкӀэ ащ еуи ыукӀыгъ. Ехъудэм ипачъыхьэу Асэ зытетыр ятӀокӀэнэрэ блырэ илъэсым хэхьэгъагъ ар ащ ычӀыпӀэ пачъыхьагъум зытехьэм. 11Ар пачъыхьагъум техьи тахътэм зытетӀысхьэм, дэпкъым егъутхьылӀэу БаӀыщэ иунагъо исмэ ащыщ горэ къымыгъанэу иӀахьылхэри иныбджэгъухэри зэкӀэ ыукӀыгъэх. 12Джаущтэу Зиусхьаным ыдэжь къикӀыгъэу Хъананый ыкъо Ехъыо псалъэ къызэрэлъыӀэсыгъагъэу, Зымрый БаӀыщэ иунагъо зэрэщытэу ыгъэкӀодыгъ+. 13БаӀыщэрэ ащ ыкъо Елэрэ псэкӀодхэр ашӀэзэ, Израилым псэкӀодхэр зэрэрагъэшӀагъэм, Израилым и Зиусхьанэу Тхьэр агъэгубжэу, тхьэнэпцӀхэм ямыжъосынхэр зэрагъэуцугъэхэм апае Зиусхьаным джар къаришӀагъ. 14Елэ иӀофшӀагъэхэмрэ нэмыкӀэу ышӀагъэхэмрэ Израилым ипачъыхьэхэм яхьылӀэгъэ Ӏэпэрытххэм арытхагъэхэба.

Израил пачъыхьэу Зымрый

15Ехъудэм ипачъыхьэу Асэ зыпачъыхьэр ятӀокӀэнэрэ блырэ илъэсым хэхьагъэу, Зымрый пачъыхьэу Тырцэ щытехьи мэфиблэ тетыгъ. Израилыдзэр а уахътэм фылистмэ якъалэу Гъыбытон къекӀугъэу кӀэрытыгъ+. 16Арыти, израилыдзэу къэкӀуагъэу щытыгъэм Зымрый шъэфэу пачъыхьэм зыкъызэрэпиӀэтыгъэмрэ ар зэриукӀыгъэмрэ зызэхехым, израил цӀыф пстэуми дзэӀэшъхьэтетэу Ӏомрый Израилым ипачъыхьанэу а мэфэ шъыпкъэм дзэуцупӀэм щытырагъэхьагъ. 17Ӏомрыйрэ зэкӀэ израил цӀыфхэмрэ зэгъусэхэу Гъыбытон къыкӀэрыкӀыжьхи, къызэкӀэкӀожьхи Тырцэ къадзыхьагъ. 18Зымрый къалэр зэраштагъэр зелъэгъум, къэлэсэраим хэт унэ-пытапӀэм ихьи, ыкӀыбкӀэ пачъыхьэ унэм машӀо щыкӀидзэжьи хэстыхьажьыгъ. 19ЯрабӀам Израилым псэкӀод зэрэригъэшӀагъэм фэдэу, ащ игъогу тетэу, ащ ышӀэгъэ псэкӀодхэр ышӀэзэ, Зиусхьаным къемыкӀущтыр зэришӀагъэм пае ар хэкӀодагъ. 20Зымрый нэмыкӀэу ышӀагъэхэри шъэфэу зыкъызэриӀэтыгъагъэри израил пачъыхьэхэм яхьылӀэгъэ Ӏэпэрытххэм арытхагъэхэба.

Израил пачъыхьэу Ӏомрый

21Джащ тетэу израил цӀыфхэр тӀо гощыгъэ хъугъэ: ызыныкъо Гъынат ыкъо Тыбный пачъыхьэу тырагъэхьанэу гоуцуагъ, адрэхэр Ӏомрый гохьагъэх. 22Арыти, Ӏомрый готхэр Гъынат ыкъо Тыбный гоуцуагъэхэм атекӀохи, Тыбный лӀи, Ӏомрый пачъыхьагъум техьагъ. 23Ехъудэм ипачъыхьэу Асэ зытетыр ящэкӀэнэрэ зырэ илъэсым хэхьагъэу Ӏомрый Израилым ипачъыхьанэу техьи илъэс пшӀыкӀутӀо тетыгъ. Тырцэ илъэсихэ щыпачъыхьагъ. 24ЕтӀанэ Ӏомрый тыжьын килограмм тӀокӀищ фэдизкӀэ Щамэрэн къушъхьэр Щэмэр къыщищэфыгъ. Къушъхьэр зэкӀигъэпытыхьи, къалэу ышӀыгъэм къушъхьэр зиягъэ Щэмэр ыцӀэкӀэ ЩамэрэнкӀэ еджагъ.

25Зиусхьаным къемыкӀущтыр Ӏомрый ышӀэщтыгъэ, ежь ыпэкӀэ тетыгъэмэ анахь Ӏаеу зекӀощтыгъэ. 26Нэуат ыкъо ЯрабӀам игъогу сыдырэмкӀи ар тетыгъ, Израилым псэкӀод ащ зэрэригъэшӀагъэм фэдэу, итхьэнэпцӀхэмкӀэ Израилым и Зиусхьанэу Тхьэр ыгъэгубжыгъ. 27Ӏомрый нэмыкӀэу ышӀагъэхэри лӀыгъэу ащ зэрихьагъэри израил пачъыхьэхэм яхьылӀэгъэ Ӏэпэрытххэм арытхагъэхэба. 28Ӏомрый ятэ пӀашъэхэр зыдэщыӀэм ыгъэзэжьи Щамэрэн зыщагъэтӀылъыжьым, ыкъо Ахъаб ащ ычӀыпӀэ пачъыхьагъум техьагъ.

Израил пачъыхьэу Ахъаб

29Ехъудэм ипачъыхьэу Асэ зытетыр ящэкӀэнэрэ ирэ илъэсым хэхьагъэу Ӏомрый ыкъо Ахъаб пачъыхьагъум техьагъ. Ӏомрый ыкъо Ахъаб Щамэрэн дэсэу илъэс тӀокӀырэ тӀурэ Израилым ипачъыхьагъ. 30Ӏомрый ыкъо Ахъаб ежь ыпэкӀэ тетыгъэ пстэуми анахь дэижьэу Зиусхьаным къемыкӀущтыр ышӀэщтыгъэ+. 31Нэуат ыкъо ЯрабӀам ипсэкӀодшӀагъэхэр римыгъэкъухэу, Цыдоным ипачъыхьэу ЕтбаӀал ыпхъу Изэбэл шъузэу къыщи, БаӀал фэлажьэу, шъхьащэ фишӀэу ригъэжьагъ+. 32Арыти, БаӀал пае Щамэрэн щигъэпсыгъэ тхьэлъэӀупӀэунэм къурмэншӀыпӀэ щыфыхишӀыхьагъ+. 33Джащ фэдэу Ахъаб Астартэ пае пкъэухэр ыгъэуцухи, ежь ыпэкӀэ тетыгъэ израил пачъыхьэ пстэуми анахь лъэшыжьэу Израилым и Зиусхьанэу Тхьэр ыгъэгубжыгъ. 34Ащ илъэхъан Бэтэл щыщ Хъыел Ерыхъоу къалэр ыгъэпсыгъ. Зиусхьаным дэжь къикӀыгъэу Ныун ыкъо Ехъошуа псалъэ къызэрэлъыӀэсыгъагъэу[*], Хъыел къэлэ лъапсэр зегъэуцум, ищыпэ шъаоу Абирам лӀагъэ, къэлапчъэхэр зыхегъэуцожьхэм, ишъэо анахьыкӀэу Сэгъуб чӀинагъ.

ЯпшӀыкӀублэнэрэ шъхьэр

ТхьэлӀыкӀоу Иласрэ огъумрэ

17^1ГъылыӀад хэкумкӀэ Тыщбэ щыщ Илас Ахъаб риӀуагъ: «Израилым и Тхьэу зыпашъхьэ ситыр зэрэщыӀэр сэӀо! Сэ сымыӀоу мы илъэсхэм осэпси къемыхынкӀэ, ощхи къемыщхынкӀэ». 2Зиусхьаным ипсалъэ ащ къылъыӀэсыгъ: 3«Мыщ дэкӀи къокӀыпӀэмкӀэ кӀуи Иордан икъокӀыпӀэ лъэныкъокӀэ игъукӀырэ псыхъоу Къэрит дэжь зыщыгъэбылъ. 4А игъукӀырэ псыхъом псы ущешъощт, къолэжъхэм ащ дэжь ущагъэшхэнэу унашъо афэсшӀыгъ». 5Арыти, Зиусхьаным ипсалъэ къызэрэлъыӀэсыгъэу ащ ышӀыгъ: Иордан икъокӀыпӀэ лъэныкъокӀэ щыӀэ игъукӀырэ псыхъоу Къэрит кӀуи, ащ къэнагъ. 6Къолэжъхэм пчэдыжьми пчыхьэми лырэ хьалыгъурэ къыфахьщтыгъэ, игъукӀырэ псыхъом псы щешъощтыгъэ. 7Ау тӀэкӀу горэ зытешӀэм, ощх къещхыщтыгъэпти, игъукӀырэ псыхъом псы дэмытыжьэу хъугъэ.

Иласрэ Царэфат щыщ шъузабэмрэ

8Зиусхьаным ипсалъэ ащ къылъыӀэсыгъ: 9«Цыдоным пэгъунэгъу къалэу Царэфат кӀуи ащ дэс. Уигъэшхэнэу зы шъузабэ горэм есӀуагъ»+. 10Арыти, ар Царэфат кӀуагъэ. Къалэм икъэлапчъэ зынэсым шъузабэ горэ пхъэ къыугъоеу ылъэгъугъ. Ащ къеджи риӀуагъ: «Псы тӀэкӀу горэ сешъонэу къошынкӀэ къысфахьба». 11ЗыфелъэӀугъэр къыхьынэу ар зежьэм, мыдрэр кӀэлъыджи риӀуагъ: «Сэщ пае хьалыгъу такъыр гори о пӀэкӀэ къысфахьба». 12Адрэм къыриӀожьыгъ: «Уи Зиусхьанэу Тхьэр зэрэщыӀэр сэӀо! Гъэжъагъэу зыпари сиӀэп, пхъэчайжъыем илъэу хьаджыгъэ Ӏабжыбрэ къошыным итэу тхъу тӀэкӀурэ ныӀэп сиӀэр. Пхъэ тӀэкӀу горэ тадэжь схьынышъ, сэррэ скъо паерэ джар згъэхьазырын, тшхынышъ, етӀанэ тылӀэщт». 13Илас ащ риӀуагъ: «Умыщын, кӀожьи зэрэпӀуагъэу шӀы. Ау ыпэрапшӀэу сэщ пае хьалыгъу джэгурыдзэ сфыхэхи къысфахь, етӀанэ оррэ уикӀалэ паерэ зыгорэ шӀы. 14Сыда пӀомэ Израилым и Зиусхьанэу Тхьэм ыӀорэр мары: „Зиусхьаным чӀыгум ощх къызщытыригъэщхэщт мафэм нэс пхъэчайжъыем илъ хьаджыгъэм хэкӀыщтэп, къошыным ит дагъэми къыщыкӀэщтэп“». 15Шъузабэр кӀожьи, Илас къызэрэриӀуагъэм фэдэу ышӀыгъ. Джаущтэу ежьри зэрахэтэу иунагъо зэрэщытэу мэфэ заулэ ашхын агъотыгъ. 16Зиусхьаным ипсалъэ Илас къызэрэлъигъэӀэсыгъэм фэдэу, пхъэчайжъыем илъ хьаджыгъэм хэкӀыщтыгъэп, къошыным ит дагъэми къыщыкӀэщтыгъэп.

Илас шъузабэм икӀалэ къызэригъэпсэужьыгъэр

17ЕтӀанэ а унэр зие бысымгуащэм ыкъо сымаджэ хъугъэ. Узышхо иӀагъэти ар лӀагъэ. 18Арыти, бзылъфыгъэм Илас къыриӀуагъ: «Сыда уиӀофэу къысхэлъыр, Тхьэм ицӀыф? СипсэкӀодшӀагъэхэр сыгу къэбгъэкӀыжьынхэшъ, сикӀалэ бгъэлӀэным пае садэжь укъэкӀуагъ». 19Арыти, мыдрэм риӀожьыгъ: «Къаштэ моу уикӀалэ». Ар ащ ыбгъэгу къыкӀихыжьи, ышъхьагъ тет унэу ежь зэрысыгъэм ыхьи ипӀэ хилъхьагъ. 20Зиусхьаным зыфигъази къыӀуагъ: «Си Зиусхьанэу Тхьэр! Зыдэжь сис шъузабэм ыкъо бгъэлӀагъэу къин хэбдзагъи адэ». 21Гъогогъуищэ кӀалэм тегъуалъхьэзэ, Зиусхьаным зыфигъази къыӀуагъ: «Си Зиусхьанэу Тхьэр! Мы кӀалэм ыпсэ къыхэрэхьажь!»+
22Зиусхьаным Илас ымакъэ къызэхихыгъ. КӀалэм ыпсэ къыгъэзэжьи, къыхэхьажьи, ар къэпсэужьыгъ. 23Ащ ыуж Илас кӀалэр ышъхьагъ тет унэм къырищыжьи, янэ къыфищэжьи риӀуагъ: «Еплъ, уикӀалэ псэу». 24Арыти, а бзылъфыгъэм Илас къыриӀуагъ: «Тхьэм узэрилӀыкӀори Зиусхьаным дэжь къикӀрэ псалъэр къызэрэплъыӀэсри джы къэсшӀагъ».

ЯпшӀыкӀуенэрэ шъхьэр

Иласрэ тхьэнэпцӀэу БаӀал илӀыкӀохэмрэ

18^1Охътабэ тешӀагъэу ящэнэрэ илъэсым Зиусхьаным ипсалъэ Илас къылъыӀэсыгъ: «КӀуи Ахъаб зегъэлъэгъу. Сэ чӀыгум ощх къытезгъэщхэщт». 2Арыти, Илас Ахъаб зыригъэлъэгъунэу кӀуагъэ. Щамэрэн щыгъэблэшхуагъ. 3Ахъаб къэлэсэраим лъыплъэрэ Ӏэшъхьэтетэу Ӏобадыехъу къеджагъ. Ӏобадыехъу Тхьэм ищынагъо лъэшэу итыгъ. 4Изэбэл зиусхьанлӀыкӀохэр зыщигъэкӀодыгъэхэ уахътэм, Ӏобадыехъу ахэм ащыщэу тхьэлӀыкӀохэу нэбгыришъэ зэриубытылӀэжьыгъэу, нэбгырэ шъэныкъо-шъэныкъоу гъочӀэгъхэм защаригъэгъэбылъыгъэу хьалыгъурэ псырэ афихьщтыгъэ+. 5Ахъаб Ӏобадыехъу риӀуагъ: «Ежьи хэкум ит псыкъэкӀопӀэ пстэури, игъукӀырэ псы пстэури къызэпэкӀухьи, тишхэмрэ тикъыдырхэмрэ щыдгъэхъунхэу, тибылымхэр тшӀомыкӀодынхэм пае уц къэдгъотышъущтмэ къызэгъашӀ». 6Арыти, къызэпакӀухьаным пае чӀыгур зэфагощи, Ахъаб гъогу шъхьаф рыкӀуагъ, Ӏобадыехъуи гъогу шъхьаф рыкӀуагъ.

7Ӏобадыехъу гъогум рыкӀозэ, Илас ыпэ къифагъ. Ар ащ къышӀэжьыгъэти, ынэӀу егъэзыхыгъэу чӀыгум зытыридзи еупчӀыгъ: «Ора ар, сизиусхьанэу Илас?» 8Адрэм къыриӀожьыгъ: «Сэры, уизиусхьан дэжь кӀуи еӀу: „Илас мыщ щыӀ“». 9Арыти, мыдрэм риӀожьыгъ: «Сыда силажьэр, Ахъаб сиукӀынэу уиӀумэт ащ ыӀэ зыкӀиплъхьарэр? 10Уи Зиусхьанэу Тхьэр зэрэщыӀэр сэӀо! Сизиусхьан укъигъотыным пае цӀыфлъэпкъэуи пачъыхьагъоуи къаримыгъэлъыхъугъэ зыпари къыгъэнагъэп. О укъамыгъотыгъэу заӀокӀэ, зыдэщыӀэгъэхэ пачъыхьагъуми цӀыфлъэпкъми укъызэрамыгъотышъурэмкӀэ тхьэлъанэ аригъэшӀыщтыгъэ. 11Джы о къысэоӀо: „КӀуи уизиусхьан еӀу: ‘Илас мыщ щыӀ’“. 12СызэрэпкӀэрыкӀыжьэу уздэхъугъэри сымышӀэу Зиусхьаным Ыпсэ уӀуилъэсыкӀыжьыщт. Арышъ, къэбар фэсхьынэу Ахъаб дэжь сыкӀоу, етӀанэ ащ о узимыгъотыжькӀэ, сиукӀыщт, уиӀумэт икӀэлэгъум къыщегъэжьагъэу Тхьэм ищынагъо ит нахь мышӀэми+. 13Изэбэл зиусхьанлӀыкӀохэр зыщигъэкӀодыгъэхэ уахътэм, сэ сшӀагъэр, ахэм ащыщэу нэбгыришъэ зиусхьанлӀыкӀохэу зэрэзэсыубытылӀэжьыгъэхэри, нэбгырэ шъэныкъо-шъэныкъоу гъочӀэгъхэм зызэрэщязгъэбылъыгъэри, хьалыгъурэ псыкӀэрэ зэрэзгъэшхагъэхэри сизиусхьан къыраӀуагъэба? 14Джы о къысэоӀо: „КӀуи уизиусхьан еӀу: Илас мыщ щыӀ. Ащ сиукӀыщти“». 15Арыти, Илас къыӀуагъ: «Зыпашъхьэ сит Зиусхьанэу ошъогу дзэхэр зиӀэрылъхьэ Тхьэр зэрэщыӀэр сэӀо! Непэ ащ зезгъэлъэгъущт». 16ЕтӀанэ Ӏобадыехъу Ахъаб пэгъокӀи риӀуагъэти, Ахъаб Илас дэжькӀэ ежьагъ.

17Ахъаб Илас къызелъэгъум, ащ риӀуагъ: «Орба зэрэ Израилэу тхьамыкӀагъор къыфэзыхьырэр?» 18Илас къыриӀожьыгъ: «Сэрэп, оррэ уиунагъорэ Зиусхьаным иунашъохэр щыжъугъэзыягъэхэу, тхьэнэпцӀэу БаӀали адрэхэми шъхьащэ зэрафэшъушӀырэм пае Израилым тхьамыкӀагъор къыфэзыхьырэр оры. 19Арышъ, гъакӀохи зэрэ Израилэуи, БаӀал фэлэжьэрэ лӀыкӀо нэбгырэ шъиплӀрэ шъэныкъори, Астартэ фэлэжьэрэ лӀыкӀо нэбгырэ шъиплӀэу Изэбэл иӀэнакӀэ пэсхэри Къармэл къушъхьэм дэжь къыщысфягъэугъоих».

20Арыти, Ахъаб зэрэ Израилэу ащиӀофытэхи, БаӀалрэ Астартэрэ афэлэжьэрэ лӀыкӀохэр зэкӀэ Къармэл къушъхьэм дэжь къыщаригъэугъоигъэх. 21Илас цӀыфхэм ахахьи ариӀуагъ: «Джыри бэрэ шъуеджэнджэшыщта? Зиусхьаныр армэ Тхьэр, джащ зыфэжъугъаз, ау БаӀалмэ, ащ зыфэжъугъаз». Ау цӀыфхэм зи къаӀуагъэп+. 22Илас цӀыфмэ ариӀуагъ: «Сэзыр ары зиусхьанлӀыкӀоу къэнагъэр, БаӀал фэлэжьэрэ лӀыкӀохэр нэбгырэ шъиплӀрэ шъэныкъорэ мэхъух+. 23НыбгъэшъуитӀу къытэшъути, зы ныбгъэшъур ахэм арэшти, зэхарэупкӀати, пхъэмэ атырарэлъхь, ау машӀо кӀарэмышӀыхь. Адрэ ныбгъэшъур сэ згъэхьазырынышъ, пхъэмэ атеслъхьащт, ау машӀо кӀэсшӀыхьащтэп. 24Шъори шъуитхьэ ыцӀэкӀэ шъуедж, сэри си Зиусхьан ыцӀэкӀэ седжэщт. Тхьэу машӀокӀэ джэуап къэзытрэр ары Тхьэр». Арыти, зэкӀэ цӀыфхэм къаӀуагъ: «КъапӀорэр дэгъу». 25Илас БаӀал фэлэжьэрэ лӀыкӀохэм ариӀуагъ: «Шъо шъунахьыбэшъ, ныбгъэшъуитӀум яз шъухади жъугъэхьазыри, шъуитхьэ ыцӀэкӀэ шъуедж, ау машӀом пэшъумылъхь». 26Арыти, аратыгъэ ныбгъэшъур аубыти агъэхьазырыгъ. «БаӀал, джэуап къэтыжь!» аӀоу куохэзэ, пчэдыжьым къыщегъэжьагъэу щэджагъом нэс елъэӀугъэх. Ау макъи-лъакъи къэӀугъэп. Ахэр къурмэншӀыпӀэу агъэуцугъэм ыпашъхьэ щыпкӀэтэ-лъатэщтыгъэх. 27Щэджагъом Илас ахэм акӀэнакӀэу ариӀуагъ: «Мэкъэ лъэш дэдэкӀэ шъукуо нахь, ар тхьэшъ, зыгорэкӀэ гупшысэм хилъэсэгъэнкӀи е щагум икӀыгъэнкӀи, е гъогу тетынкӀи, е мэчъыемэ къэгъэущыжьыгъэн фэенкӀи хъун!» 28Арыти, адрэхэм лъэшэу куохэу рагъэжьагъ, зэряхабзэу лъыпсыр къячъэхэу къамэхэмрэ пчыпыджынхэмкӀэрэ зыхэпыджэжьщтыгъэх. 29Щэджагъоми дэхыгъ, ау ахэр пчыхьэ къурмэншӀыгъом нэс зеутэкӀыжьыным хэтыгъэхэми, макъи-лъакъи щыӀагъэп, джэуап гори зэхахыгъэп+.

30ЕтӀанэ Илас цӀыфхэм зэкӀэми ариӀуагъ: «ШъукъысэкӀуалӀ». ЦӀыфхэр зэкӀэ ащ къекӀолӀагъэх. Зиусхьаным икъурмэншӀыпӀэу зэтырадзыгъагъэр ыгъэуцужьыгъ. 31Илас мыжъо пшӀыкӀутӀу къыштагъ. Зиусхьаным «О пцӀэщтыр Израил» къызэриӀогъэгъэ Якъубэ ыкъомэ къатекӀыгъэ лӀэкъо пшӀыкӀутӀум япчъагъэ ахэр фэдизыгъ+. 32Зиусхьаным ыцӀэкӀэ а мыжъохэм къурмэншӀыпӀэ ахишӀыкӀыгъ. ЕтӀанэ лэжьыгъэ килограмм пшӀыкӀутӀу фэдиз дэфэнэу къурмэншӀыпӀэр хъурэябзэу дитӀыкӀыгъ. 33Ащ ыуж ащ пхъэхэр тырилъхьажьхи, ныбгъэшъур зэӀихи, пхъэхэм атырилъхьажьыгъ. ЕтӀанэ къыӀуагъ: «Псы щэлъиплӀ арызыбзэу къэшъухьи къурмэнгъэстымрэ пхъэмрэ къатешъукӀ». 34ЕтӀани къариӀуагъ: «Джыри джаущтэу шъушӀы». Ахэм джыри джаущтэу ашӀыгъ. ЕтӀани къыӀуагъ: «Джадэдэр ящэнэрэу шъушӀы». Ящэнэрэуи зашӀым, 35псыр къурмэншӀыпӀэм къечъэхи, дэтӀыкӀыгъэм диз хъугъэ.

36Пчыхьэ къурмэншӀыгъом тхьэлӀыкӀоу Илас къакӀэрыхьи къыӀуагъ: «Зиусхьанэу, Ибрахьимэ, Исхьакъ, Израил я Тхьэр! О зы закъом Израилым узэри Тхьэри, сэ сызэрэ УиӀумэтри, О къызэрэпӀуагъэм фэдэу зэкӀэри зэрэсшӀыгъэри непэ арэшӀ!+
37Джэуап къысэтыжь, Зиусхьан, джэуап къысэтыжь! О, Зиусхьан, узэрэ Тхьэри агухэр зэрэзэпырыбгъэзагъэхэри арэшӀ!» 38Ащ дэжьым Зиусхьаным имашӀо къехи, къурмэнгъэстри, пхъэхэри, мыжъохэри, ятӀэри, дэтӀыкӀыгъэм псэу дэтри ыдырыгъэх. 39Ар залъэгъум цӀыфхэм зэкӀэми анэӀухэр егъэзыхыгъэу пстэуми чӀыгум зытырадзи къаӀуагъ: «Зиусхьаныр ары Тхьэр, Зиусхьаныр ары Тхьэр!»+
40Илас ахэм ариӀуагъ: «Зы нэбгырэ закъуи зимыгъэбылъыжьыным пае, БаӀал итхьэлӀыкӀохэр шъуубытых». Арыти, ахэр къаубытхи Илас игъукӀырэ псыхъоу Къышон ылъэгу дэжькӀэ ыщэхи, ащ щиукӀыгъэх+.

Огъум икӀэух

41Илас Ахъаб риӀуагъ: «КӀуи шхэ, ешъу, сыда пӀомэ ощхышхом ымакъэ къэӀу». 42Арыти, Ахъаб шхэнэуи ешъонэуи кӀуагъэ. Илас Къармэл ышыгу зыдэкӀуаем ышъхьэ чӀыгум риуфэхи, ынэӀу ылъэгуанджэмэ азыфагу дилъхьагъ. 43ИӀумэт шъэожъыем риӀуагъ: «КӀуи хым ылъэныкъокӀэ къаплъэ». Адрэр кӀуи къызэплъэм, – «Зыпари щыӀэп» ыӀуи, къыриӀожьыгъ. Мыдрэм риӀуагъ: «Блы екъуфэ кӀуи къэкӀожь». 44Яблэнэрэм кӀуи къызегъэзэжьым къыриӀуагъ: «Мары цӀыф Ӏэгум щиз хъунэу ошъуапщэ горэ хым къышъхьащэкӀы». Мыдрэм риӀуагъ: «КӀуи Ахъаб еӀу: „Ощхым ухимыубытэным пае, уику псынкӀэ зэкӀэшӀэжьи кӀожь“». 45Ащ нэс жьыбгъэм ошъуапщэхэр къытыригъэзыхьэхи, уашъор къэушӀункӀи, ощхышхо къещхэу ыублагъ. Ахъаб ику псынкӀэ итӀысхьажьи ИзрыӀэл кӀэим кӀуагъэ+. 46Зиусхьаным ыкӀуачӀэ Илас къыхэхьагъ. Илас ищыгъынхэр ыбг пишӀэхи, Ахъаб ыпэ итэу ИзрыӀэл кӀэим нэс чъагъэ+.

ЯпшӀыкӀубгъонэрэ шъхьэр

19^1Илас зэкӀэ ышӀагъэри БаӀал илӀыкӀохэр зэкӀэ ичатэкӀэ ащ зэриукӀыгъэхэри Ахъаб Изэбэл риӀуагъ. 2Арыти, Изэбэл илӀыкӀо Илас дэжь рыригъэӀонэу ыӀофытагъ: «Тхьэмэ сифэшъуашэри нахьыбэжьи сарэгъэгъот сӀуагъэр зысымыгъэцэкӀэжькӀэ, ахэм ащыщ нэбгырэ пэпчъ ыпсэ узэрэрыджэгугъэм фэдэу упсэ неущ мыщ фэдэ уахътэм ехъулӀэу сыкъызырымыджэгужькӀэ». 3Джащ къыхэкӀэу щынагъэти, ышъхьэ къыухъумэжьыным пае Ехъудэм ит БэрщэбаӀ къалэм кӀуи иӀумэт шъэожъыер ащ къыдинагъ+. 4Ежь ежьи шъофнэкӀым итэу кӀозэ, зы мэфэ гъогу зызэпечым, кондэ чӀэгъым чӀэтӀысхьи лӀэныгъэр къыфэкӀоным кӀэлъэӀузэ, ыӀуагъ: «Икъунба, Зиусхьан, спсэ штэжь, тятэхэм сафэд, сызэрэнахьышӀу щыӀэп, афэдэ сэрэхъу»+. 5Гъолъи кондэ чӀэгъым щычъыягъ. Ащ дэжь мэлэӀичыр къынэси къыриӀуагъ: «Къэтэджи шхэ». 6Илас ынэхэр къыззэтрехым хьалыгъу джэгурыдзэрэ псы къошынрэ ышъхьэ дэжькӀэ щытыгъэх. Арыти, шхи пси ешъуи икӀэрыкӀэу чъыежьыгъэ. 7Зиусхьаным имэлэӀич къыгъэзэжьыгъ, къынэси къыриӀуагъ: «Къэтэджи шхэ, сыда пӀомэ гъогу кӀыхьэ уапэ илъ». 8Ар къэтэджыгъ, шхагъэ, псыкӀэ зигъэшъокӀыгъ, а гъомылэмкӀэ ыкӀуачӀэ къыригъэхьажьыгъэу чэщ-зымэфэ тӀокӀитӀо Тхьэм икъушъхьэу Хъорэб нэс кӀуагъэ+.

9Ащ зынэсым гъочӀэгъ горэм чӀахьи чэщыр щырихыгъ. Зиусхьаным ипсалъэ ащ къыщылъыӀэсыгъ. Зиусхьаным ащ къыриӀуагъ: «Сыд мыщ щыпшӀэрэр, Илас?» 10Ащ къыӀуагъ: «Зиусхьанэу ошъогу дзэхэр зиӀэрылъхьэ Тхьэм пае сыгужъыягъ, сыда пӀомэ израил цӀыфхэм уиӀуагъэ аукъуагъ, уикъурмэншӀыпӀэхэр зэхакъутагъэх, уитхьэлӀыкӀохэр чатэкӀэ аукӀыгъэх. Сэ сизакъоу сыкъэнагъ, спсэ хахынэу къыслъэхъух»+. 11Зиусхьаным къыриӀуагъ: «КъычӀэкӀи Зиусхьаным ыпашъхьэ къушъхьэм щытеуцу». Ащ дэжьым Зиусхьаныр къыблэкӀызэ, Зиусхьаным ыпашъхьэ къушъхьэр къыщызэгуиутэу, къушъхьэцакӀэхэр къызэхигъэтакъохэу жьыбгъэр лъэш дэдэу къепщагъ. Ау Зиусхьаныр жьыбгъэм хэтыгъэп. Жьыбгъэм ыуж чӀыгур къэсысыгъ, ау Зиусхьаныр чӀыгусысым хэтыгъэп+. 12ЧӀыгусысым ыуж машӀом зыкъыштагъ, ау Зиусхьаныр машӀом хэтыгъэп. МэшӀо ужым жьы шъабэр нахь Ӏэсэжьыгъэ+. 13Илас ар зызэхехым ищыгъынкӀыӀутелъ ынэӀу къырихъуи, гъочӀэгъым къычӀэкӀи, ащ ичӀэхьапӀэ дэжь уцугъэ. Арыти, макъэ горэ ащ къылъыӀэси къыриӀуагъ: «Сыд мыщ щыпшӀэрэр, Илас?» 14Мыдрэм риӀожьыгъ: «Зиусхьанэу ошъогу дзэхэр зиӀэрылъхьэ Тхьэм пае сыгужъыягъ, сыда пӀомэ израил цӀыфхэм уиӀуагъэ аукъуагъ, уикъурмэншӀыпӀэхэр зэхакъутагъэх, уитхьэлӀыкӀохэр чатэкӀэ аукӀыгъэх. Сэ сизакъоу сыкъэнагъ, спсэ хахынэу къыслъэхъух»+. 15Зиусхьаным ащ къыриӀуагъ: «ШъофнэкӀыр зэпычи, гъэзэжьи Дамаскым кӀо. Ащ узынэскӀэ, Арамым ипачъыхьанэу Хъазаел ышъхьэ дагъэ щыф+. 16Джаущтэу Нымщый ыкъо Ехъыо Израилым ипачъыхьанэу ышъхьэ дагъэ щыф. Абэл-Мэхъолэ щыщ Щафат ыкъо ЕлыщаӀ о пчӀыпӀэ ихьанэу тхьэлӀыкӀонэу ышъхьэ дагъэ щыф+. 17Хъазаел икъамэ зыщызыухъумагъэр Ехъыо екӀодылӀэщт, Ӏыиуй икъамэ зыщызыухъумагъэр ЕлыщаӀ ыукӀыщт+. 18БаӀал ыпашъхьэ лъэгонджэмышъхьэкӀэ щемытӀысэхыгъэхэу, ащ емыбэугъэхэу израил цӀыфхэм ащыщэу нэбгырэ минибл зэкӀэмкӀи Сэ къэзгъэнагъ»+.

ЕлыщаӀ къызэрэхахыгъэр

19Арыти, ащ а чӀыпӀэр къыбгыни, ежьи Щафат ыкъо ЕлыщаӀ жъоу хэтэу къыгъотыгъ. Цу тӀурытӀоу пшӀыкӀутӀу ащ игъусагъ, ежь япшӀыкӀутӀонэрэ цуитӀум ауж итыгъ. Илас ащ блэкӀзэ, ищыгъынкӀыӀутелъ шъхьащидзагъ. 20Адрэм цухэр къыбгынэхи Илас ыуж къилъади къыриӀуагъ: «Семыжьэзэ сятэрэ сянэрэ сыкъябэужьынышъ, уауж сыкъихьанэу Ӏизын къысэтба». Мыдрэм риӀожьыгъ: «КӀожьба адэ, къыпфэсшӀагъэр зыщымыгъэгъупш»+. 21Ар кӀэрыкӀоти, цуитӀу ыукӀи, цухэр зыкӀэшӀэгъэгъэ пхъэӀашэр машӀо ышӀи, лыр ыгъажъуи, цӀыфмэ арити, ахэм ар ашхыгъ. Ежь Илас ыуж ихьи иӀумэтэу лэжьэнэу ригъэжьагъ+.

ЯтӀокӀэнэрэ шъхьэр

Арамым зэрезэуагъэхэр

20^1Арамым ипачъыхьэу Бэнхадад идзэ зэрэщытэу къыугъойи, пачъыхьэ щэкӀрэ тӀурэр, шыхэр, ку псынкӀэхэр игъусэхэу кӀуи Щамэрэн къыдзыхьагъ, ащ езэуагъ+. 2-3ИлӀыкӀохэр Израилым ипачъыхьэу Ахъаб дэжь къалэм ыгъакӀохи раригъэӀуагъ: «Бэнхадад ыӀорэр мары: „Уитыжьыни уидышъи сэ сыех, уишъуз анахь дахэхэри пкъо нахьышӀухэри сэ сыех“». 4Арыти, Израилым ипачъыхьэ къыраригъэӀожьыгъ: «О зэрэпӀоу орэхъу, зиусхьан пачъыхьэр: сэри сиӀэ пстэури о уиех». 5ЛӀыкӀохэр джыри къакӀохи къыраӀуагъ: «Бэнхадад ыӀорэр мары: „Уитыжьыни, уидышъи, уишъузхэри, пкъохэри къысэтых“ зэрэсӀорэр къыуаӀонэу уадэжь къэсэгъакӀох. 6Сыд хъугъэми уиуни, уиӀумэтмэ яунэхэри къызэпаплъыхьанхэу, уинэплъэгъу къедэхэшӀэрэ пстэури къызӀакӀагъэхьанышъ къахьынэу неущ мыщ фэдэ уахътэм ехъулӀэу сиӀумэтхэр уадэжь къэзгъэкӀощтых».

7Арыти, Израилым ипачъыхьэ хэкум ис нахьыжъ упчӀэжьэгъу пстэуми къяджи ариӀуагъ: «Шъуеплъ ащ бзэджагъэ горэ зэришӀэным егупшысы. Сишъузхэми, скъохэми, ситыжьыни, сидышъи къызалъегъакӀом зыфаер фэсшӀагъ»+. 8Нахьыжъ упчӀэжьэгъу пстэуми зэкӀэ цӀыфхэми ащ къыраӀуагъ: «УемыдэӀу ыкӀи уемызэгъ». 9Арыти, Бэнхадад ащ илӀыкӀохэм ариӀуагъ: «„УиӀумэт дэжь апэ къызфэбгъэкӀогъагъэхэр зэкӀэ къыпфишӀэнэу хьазыр, ау мыдрэр къыпфэсшӀэн слъэкӀыщтэп“ шъуӀуи, сизиусхьан пачъыхьэм ешъуӀожь». ЛӀыкӀохэм агъэзэжьи джэуапыр ащ фахьыжьыгъ. 10Бэнхадад ащ къыраригъэӀонэу ыдэжь джыри къыгъэкӀуагъэх: «Тхьэмэ сифэшъуашэри нахьыбэжьи сарагъэгъот сӀуагъэр зысымыгъэцэкӀэжькӀэ, сэри сауж итэу къакӀохэрэми Ӏагум из хъун сапэ зыдэтхьыжьынэу Щамэрэн къыхэмынэжьэу зызэхэсымыхьаджыхьэкӀэ». 11Израилым ипачъыхьэ раӀожьынэу ариӀуагъ: «Заор умыухыгъэу текӀоныгъэр умыгъэмэфэкӀ». 12Ар зызэхехым чэтэнгъэӀагъэм чӀэсэу ипачъыхьэхэм ягъусэу ешъощтыгъэ Бэнхадад иӀумэтхэм ариӀуагъ: «Шъузэонэу зыжъугъэхьазыр!» Ахэр къалэм екӀугъэх.

13ТхьэлӀыкӀо горэ Израилым ипачъыхьэу Ахъаб къекӀуалӀи къыриӀуагъ: «Зиусхьаным ыӀорэр мары: „Мы дзэшхор олъэгъуба? Сэ сызэрэ Зиусхьаныр пшӀэным пае непэ ар о пӀэ къислъхьащтышъ еплъ“». 14Ахъаб ащ еупчӀыгъ: «ХэткӀэ?» Адрэм къыриӀожьыгъ: «Хэкухэм яӀэшъхьэтет пащэмэ яшъхьагъырыт дзэкӀолӀ ныбжьыкӀэхэмкӀэ». Ар еупчӀыгъ: «Хэта заор къезгъэжьэщтыр?» Адрэм къыриӀожьыгъ: «Оры». 15Ахъаб хэкумэ яӀэшъхьэтет пащэмэ яшъхьагъырыт дзэкӀолӀ ныбжьыкӀэхэр къылъытагъэхэти, нэбгырэ шъитӀурэ щэкӀрэ тӀурэ хъухэу къычӀэкӀыгъ. Ахэм аужкӀэ зэон зылъэкӀыщтыхэмрэ израил хъулъфыгъэхэмрэ зэкӀэ къызелъытэхэм, нэбгырэ минибл хъухэу къычӀэкӀыгъ. 16Ахэр зэуапӀэм щэджагъом кӀуагъэх. Ежь Бэнхадад къыготыгъэ пачъыхьэ щэкӀрэ тӀурэм ягъусэу чэтэнгъэӀагъэм чӀэсэу ешъокӀаеу ешъуагъ. 17Заом апэ дэзыублагъэхэр хэкухэм яӀэшъхьэтет пащэмэ яшъхьагъырыт дзэкӀолӀ ныбжьыкӀэхэр ары. Бэнхадад зеӀофтэхэм цӀыфхэр Щамэрэн къызэрэдэкӀыгъэхэм икъэбар къыфахьыжьыгъ. 18Арыти, ащ ариӀуагъ: «Тямызао ашӀоигъоу къэлъэӀонхэу къакӀохэми, псэоу къэшъуубытых, зэонэу къакӀохэми, джащ фэдэу псэоу къэшъуубытых».

19Хэкухэм яӀэшъхьэтет пащэмэ яшъхьагъырыт дзэкӀолӀ ныбжьыкӀэхэр апэ къалэм дэкӀхи заом ежьагъэх, дзэр ахэм ауж итыгъ. 20Нэбгырэ пэпчъ пыим езауи хигъэфагъ. Арамхэм къыкӀатхъужьыгъэти, израил цӀыфхэр ахэм ауж къилъэдагъэх. Арамым ипачъыхьэу Бэнхадад шым тесэу шыухэр игъусэхэу ышъхьэ Ӏуихыжьыгъ. 21Израилым ипачъыхьэ къакӀуи пыим ишхэри ику псынкӀэхэри къызӀэкӀигъахьэхи, арамхэр хьапэ-сапэ ригъэфагъэх.

22ТхьэлӀыкӀор Израилым ипачъыхьэ къекӀуалӀи къыриӀуагъ: «КӀуи зыгъэпыт, пшӀэщтыр зэгъашӀэ, сыда пӀомэ Арамым ипачъыхьэ гъатхэм джыри къыозэощт»+.

Арамхэр ятӀонэрэу къызэратебэнагъэхэр

23Арамым ипачъыхьэ иӀумэтхэм къыраӀуагъ: «Ахэм ятхьэхэр къушъхьэмэ ятхьэхэти, къыттекӀуагъэх. Ау ахэм шъофым тыщязаомэ, татекӀон шъыпкъ. 24Арышъ, пшӀэщтыр мары: пачъыхьэ пэпчъ тегъэкӀи дзэ купхэм япащэхэр ахэм ачӀыпӀэ тегъахьэх. 25ЦӀыфэу пшӀокӀодыгъэм фэдиз хэтэу дзэ зэхащ, шэу, ку псынкӀэу уиӀагъэм фэдиз зэгъэгъоти, ахэм шъофым тыщязэощт, джащыгъум татекӀон шъыпкъ». Арыти, ахэм ядэӀуи, къызэрэраӀуагъэм фэдэу ышӀыгъ.

26КъэкӀорэ гъатхэм Бэнхадад арамхэр къыугъойхи Израилым къезэонэу Афэкъ къекӀолӀагъ+. 27Израил цӀыфхэри къызэхаугъуаехи, гъомлапхъэ къыздашти ахэм къапежьагъэх. Израил цӀыфхэр пчэн Ӏэхъогъу мыинитӀум афэдэу отэрэу загощи, ахэм апашъхьэ къиуцуагъэх. Арамхэм чӀыгур зэлъаубытыгъ. 28Тхьэм илӀыкӀо къакӀуи Израилым ипачъыхьэ къыриӀуагъ: «Зиусхьаным ыӀорэр мары: „Зиусхьаныр къушъхьэмэ ятхьэ нахь кӀэйхэм ятхьэп“ арамхэм зэраӀорэм пае, „Сэ сызэрэ Зиусхьаныр шъушӀэнэу, а дзэшхор пӀэ къислъхьащт“». 29Джаущтэу яуцупӀэхэр зэпыщытхэу ахэм мэфиблэ рахыгъ. Яблэнэрэ мафэм заом даубли, израил цӀыфхэм зы мафэкӀэ арамхэм ялъэсыдзэ щыщэу нэбгырэ минишъэ зэхаукӀагъ. 30Адрэ къэнэжьыгъэмэ кӀатхъужьи Афэкъ къалэ екӀужьыгъэх. Къэнэжьыгъэ нэбгырэ мин тӀокӀырэ миниблрэм къэлэ дэпкъыр къатефи, ащ чӀэкӀодагъэх.

31Бэнхадад къалэм дэхьажьыгъэу зы кӀоцӀ унэм къичъмэ адрэм илъадэу хэтыгъ. Ащ иӀумэтхэм къыраӀуагъ: «Израил хэгъэгум ипачъыхьэхэм гукӀэгъу ахэлъэу зэхэтхыгъ. Арышъ, дзыопхъэ шэкӀ пхъашэм хэшӀыкӀыгъэ шъыгъошъэ джанэхэр зыщытлъэнхэшъ, кӀапсэхэр тшъхьэмэ атетлъхьанхэшъ Израилым ипачъыхьэ дэжь тыкӀонэу изын къытэти, упсэоу укъигъэнэжьынкӀи мэхъуба». 32Арыти, дзыопхъэ шэкӀ пхъашэм хэшӀыкӀыгъэ шъыгъошъэ джанэхэр зыщалъэхи, кӀапсэхэр ашъхьэмэ атыралъхьэхи ахэр Израилым ипачъыхьэ дэжь кӀохи раӀуагъ: «УиӀумэт Бэнхадад „СымыукӀ“ еӀо». Адрэр къяупчӀыгъ: «Ар псэуа? Ар сэ скъош». 33КӀуагъэхэм зэхахыгъэр шӀу хъун зэрилъэкӀыщтым инэшанэу алъыти, ащ ыжэ къыдэзыгъэр гуӀэнкӀэ къапхъуати, къаӀуагъ: «Ары. Бэнхадад о пкъош». Ащ къариӀуагъ: «ШъукӀожьи ар къысфашъущ». Бэнхадад ащ дэжь къэкӀуагъ. Арыти, адрэм ар ику псынкӀэ зыдыригъэтӀысхьагъ. 34Бэнхадад ащ къыриӀуагъ: «Сятэ уятэ тырихыгъэ къалэхэр къыостыжьыщтых. Сятэ сатыушӀыпӀэхэр ежь пае Щамэрэн зэрэщигъэуцугъагъэхэм фэдэу, ори ахэр Дамаскым щыбгъэуцунхэ уфит». Ахъаб риӀожьыгъ: «Зэзэгъыныгъэ зызэдэтшӀыхэкӀэ устӀупщыжьыщт». Арыти, зэзэгъыныгъэ дишӀи ар ытӀупщыжьыгъ+.

ТхьэлӀыкӀом Ахъаб зэригъэмысагъэр

35Зиусхьаным тхьэлӀыкӀо зэкупэгъум щыщ горэм унашъо къыфишӀыгъэти, игъусэ риӀуагъ: «Сыубышъ». Ау адрэм ар ыубышъын ыдагъэп. 36Арыти, адрэм къыриӀожьыгъ: «Зиусхьаным ыӀорэм узэремыдэӀурэм пае, ускӀэрыкӀыжьыгъэу укӀожьзэ, аслъаным уилӀыщт». Ар ащ кӀэрыкӀыжьи кӀожьзэ, аслъаныр къыӀукӀи ащ ылӀыгъ+. 37ЕтӀанэ тхьэлӀыкӀом нэмыкӀ цӀыф горэ къыгъоти риӀуагъ: «Сыубышъ». А цӀыфым тыркъохэр къытырещэфэхэ ар ыубышъыгъ. 38ТхьэлӀыкӀор ежьи кӀозэ пачъыхьэм гъогум щыӀукӀагъэти, ынэхэм анэмыкӀ къыхэмыщэу ынэгу ихъуагъэу ащ ыпашъхьэ иуцуагъ. 39Пачъыхьэр къыблэкӀызэ ар ащ екууи риӀуагъ: «УиӀумэт зэуапӀэм кӀогъагъэти, зыгорэ къахэкӀи цӀыф горэ къысищалӀи къыӀуагъ: „Мы цӀыфым лъыплъ, ар къызаукӀыкӀэ, ащ ыпсэ пае о упсэ птыжьыщт е тыжьынэу килограмм щэкӀ фэдиз къысэптыжьыщт“+. 40Арыти, уиӀумэт Ӏоф горэхэм ауж етыфэ цӀыфыр ӀукӀодыкӀыгъ». Израилым ипачъыхьэ къыриӀожьыгъ: «Джары о пфэухэсыгъагъэр, ор-орэу къыхэпхыгъ»+. 41Адрэм ынэгу ихъуагъэр гузэжъогъукӀэ къызырехым, тхьэлӀыкӀомэ зэращыщыр къышӀэжьыгъ. 42Ащ пачъыхьэм риӀуагъ: «Зиусхьаным ыӀорэр мары: „АукӀынэу зытеслъхьэгъэ цӀыфыр зэрэптӀупщыжьыгъэм пае, ащ ыпсэ ычӀыпӀэ упсэ згъэгъущт, ащ илъэпкъ ычӀыпӀэ о плъэпкъ згъэкӀодыщт“». 43Израилым ипачъыхьэ ыгу къэбырсырыгъэу, гухэкӀ иӀэу ядэжь ежьэжьи Щамэрэн нэсыгъ.

ЯтӀокӀэнэрэ зырэ шъхьэр

Набэт исэнэшъхьэшӀапӀ

21^1Джыри уахътэ зытешӀэм къэхъугъэр мары: изрыӀэлэу Набэт сэнэшъхьэшӀапӀэ ИзрыӀэлым, щамэрэн пачъыхьэу Ахъаб икъэлэсэрай пэблагъэу щыриӀагъ. 2Ахъаб Набэт риӀуагъ: «УисэнэшъхьэшӀапӀэ сиунэ къыпэгъунэгъушъ, къысэти сэ ар хэтэрыкӀлэжьыпӀэ сшӀыжьыщт. Ащ ычӀыпӀэ нахьышӀужьыхэу сэнэшъхьэшӀапӀэ сэ къыостыщт е, оркӀэ нахьышӀумэ, ыуасэм фэдиз тыжьын къыостыщт»+. 3Ау Набэт Ахъаб къыриӀожьыгъ: «Сятэмэ якӀэн къыостыныр Зиусхьаным ерэмыд!» 4Арыти, Ахъаб «Тятэмэ якӀэн къыостыщтэп» изрыӀэлэу Набэт къызэрэриӀуагъэм ыгу къыгъэбырсырыгъэуи гухэкӀ иӀэуи ядэжь къэкӀожьыгъ. ИпӀэ хэгъуалъхьи ышъхьэ ригъэзэкӀыгъ, зи зыӀуимыгъафэу щылъыгъ+. 5Ишъуз Изэбэл ащ ыдэжь къихьи къеупчӀыгъ: «Зи умышхыжьэу сыда угу уезгъэӀэжьыгъэр?» 6Мыдрэм риӀожьыгъ: «ИзрыӀэлэу Набэт „УисэнэшъхьэшӀапӀэ тыжьынкӀэ къысащ е, оркӀэ нахьышӀумэ, нэмыкӀ сэнэшъхьэшӀапӀэ ащ ычӀыпӀэ къыостыщт“ зесэӀом, „СисэнэшъхьэшӀапӀэ къыостыщтэп“ ыӀуи джэуап къыситыжьыгъ». 7Арыти, ишъуз Изэбэл ащ къыриӀуагъ: «Израилым урипачъыхьэшъ, уитетыгъо джы къызфэбгъэфедэнба? Къэтэджи шхэ, угуи гъэчэфыжь. ИзрыӀэлэу Набэт исэнэшъхьэшӀапӀэ сэ пӀэ къизгъэхьащт».

8Джащ тетэу Ахъаб ыцӀэкӀэ тхылъыпӀэ тхьапэхэр ытххи, имыхъуркӀэ ахэр зэтыригъэпкӀэжьыгъэх. А тхылъыпӀэ тхьапэхэр Набэт зыдэс къалэм инахьыжъ упчӀэжьэгъухэм, ицӀыф лъэрыхьэхэм афаригъэхьыгъэх+. 9Ащ мыщ фэдэу ытхыгъ: «НэкӀыгъэн фаеу макъэ яжъугъэӀуи, шъукъызызэрэугъойхэкӀэ, Набэт зэӀукӀэм ыпшъэкӀэ жъугъэтӀыс. 10Нэбгырэ мыхъэтитӀу ащ ыпашъхьэ ижъугъэтӀысхьи, „Тхьэмрэ пачъыхьэмрэ Ӏаягъэхэр япӀолӀагъ“ аӀозэ шыхьатэу къэрэуцух. ЕтӀанэ ар ахэшъущи, олӀэфэ мыжъохэмкӀэ шъуеу»+. 11Арыти, къалэм щыщ лӀыхэм, нахьыжъ упчӀэжьэгъоу, цӀыф лъэрыхьэхэу ащ дэсхэм, Изэбэл къафаригъэхьыгъэ тхылъыпӀэм къызэращыфигъэпытагъэм фэдэу ашӀыгъ. 12НэкӀыгъэн фаеу макъэ агъэӀуи, къызызэрэугъойхэм, Набэт зэӀукӀэм ыпшъэкӀэ агъэтӀысыгъ. 13Нэбгырэ мыхъэтитӀу къахэкӀи ащ ыпашъхьэ итӀысхьагъэх. «Набэт Тхьэмрэ пачъыхьэмрэ Ӏаягъэхэр ариӀолӀагъэх» аӀозэ, а мыхъатэхэр цӀыфмэ апашъхьэ шыхьатэу щытеуцуагъэх. Ар къалэм дащи, олӀэфэ мыжъохэмкӀэ еохэзэ зэхаукӀагъ. 14ЕтӀанэ Изэбэл дэжь раӀонэу агъэкӀуагъ: «Набэт мыжъохэмкӀэ зэхаукӀагъ, ар лӀагъэ». 15Изэбэл Набэт мыжъохэмкӀэ зэхаукӀи зэрэлӀагъэр зызэхехым, Ахъаб риӀуагъ: «КӀуи изрыӀэлэу Набэт исэнэшъхьэшӀапӀэу тыжьынкӀэ къыуитынэу зыфэмыягъэр штэжь, сыда пӀомэ Набэт щыӀэжьэп, лӀагъэ». 16Ахъаб Набэт зэрэлӀагъэр зызэхехым, изрыӀэлэу Набэт исэнэшъхьэшӀапӀэ ыубытынэу кӀуагъэ.

17Зиусхьаным ипсалъэ Тыщбэ щыщ Илас къылъыӀэсыгъ:+
18«КӀуи Израилым ипачъыхьэу Ахъаб, Щамэрэн щыӀэм зыӀугъакӀ. Мары ар Набэт исэнэшъхьэшӀапӀэ хэт, ар ыубытыным пае кӀуагъэ. 19Мыщ фэдэу ащ еӀу: „Зиусхьаным ыӀорэр мары: ‘О уукӀыгъ, джы икӀэн пштагъэ ара?’“ Мыщ фэдэу джыри ащ еӀу: „Зиусхьаным ыӀорэр мары: ‘Набэт ылъ хьэмэ зыщабзэигъэ чӀыпӀэм о плъи хьэхэм щабзэижьыщт’“»+. 20Арыти, Ахъаб Илас риӀуагъ: «Сыкъэбгъотыгъ, сипый». Адрэм къыриӀожьыгъ: «Укъэзгъотыгъ, сыда пӀомэ Зиусхьаным къемыкӀущтхэр пшӀэнэу упсэ япщагъ. 21Арышъ, джащ пае тхьамыкӀагъо къыпфэсхьын, лъэкъабзэ уисшӀыхьан, Ахъаб иунагъо хъулъфыгъэ гори къисымыгъанэу зэкӀэ згъэкӀодын, шъхьафитныгъэ имыӀэу, абгынэжьыгъэу къэзгъэнэн+. 22Нэуат ыкъо ЯрабӀам иунагъорэ Ахъый ыкъо БаӀыщэ иунагъорэ ясшӀагъэр ори къыосшӀэщт сыбгъэгубжэу сынапэ зэрэтепхыгъэм, Израилым псэкӀод зэребгъэшӀагъэм пае»+. 23Джащ фэдэу Изэбэл ехьылӀагъэуи Зиусхьаным къыӀуагъ: «Изэбэл ИзрыӀэл къалэм ыкӀыб хьэхэм щашхыжьыщт+. 24Ахъаб иунагъо щыщэу къалэм щылӀэрэр хьэмэ ашхыжьыщт, губгъэм илӀыхьэрэр ошъогу бзыумэ зэхаулыӀухьажьыщт»+.

25Зиусхьаным къемыкӀущтыр ышӀэу Ахъаб ыпсэ зэрищагъэм фэдэу зыми джыри ышӀагъэп. Ишъузэу Изэбэл ар ыгъэплъэхъущтыгъ+. 26Зиусхьаным израил цӀыфхэм акӀэлъырифыгъэ аморхэм зэряхэбзагъэу тхьэнэпцӀхэм загохьэм емыкӀушхо ышӀагъ+. 27Ахъаб а зэкӀэм къызядэӀум ищыгъынхэр зэӀитхъи, дзыопхъэ шэкӀ пхъашэм хэшӀыкӀыгъэ джанэр ыкӀышъо нэсынэу зыщилъагъ. ЫнэкӀыщтыгъ, дзыопхъэ шэкӀ пхъашэм хэшӀыкӀыгъэ джанэр зэрэщыгъэу гъолъыжьыщтыгъ, чэфынчъэуи хэтыгъ. 28Зиусхьаным ипсалъэ Тыщбэ щыщ Илас къылъыӀэсыгъ: 29«Ежь Ахъаб къызэреуцолӀагъэр олъэгъуа? КъызэреуцолӀагъэм пае щэӀэфэ тхьамыкӀагъо хэзгъэфэщтэп, ау ыкъо иунагъо щэӀэфэ тхьамыкӀагъохэр къыфэзгъэкӀощтых»+.

ЯтӀокӀэнэрэ тӀурэ шъхьэр

ТхьэлӀыкӀоу Мыхаехъурэ Ахъабрэ

22^1Арамымрэ Израилымрэ зао зэдамышӀэу илъэсищэ щыӀагъэх. 2Ящэнэрэ илъэсым зыхэхьэм Ехъудэм ипачъыхьэу Ехъощафат Израилым итемыр лъэныкъо ипачъыхьэ дэжь кӀуагъэ+. 3Израилым ипачъыхьэ иӀумэтхэм ариӀуагъ: «ГъылыӀадым ит къалэу Рамот тэтыеба? Арамым ипачъыхьэ ар къыӀэкӀэтхыжьыным пае зи тшӀэрэп»+. 4Арыти, ащ Ехъощафат риӀуагъ: «ГъылыӀадым ит къалэу Рамот пэшӀуекӀоу заом укъыздэкӀощта?» Ехъощафат Израилым ипачъыхьэ къыриӀожьыгъ: «О узэрэхъоу сэри сыхъущт, сицӀыфхэри уицӀыфмэ афэрэдэх, сишхэри уишхэм афэрэдэх»+.

5ЕтӀани Ехъощафат Израилым ипачъыхьэ къыриӀуагъ: «Зиусхьаным къыупсэлъыщтыр апэ зэтэгъэгъашӀэ». 6Арыти, Израилым ипачъыхьэ тхьэлӀыкӀоу нэбгырэ шъиплӀ фэдиз къызэӀуигъакӀи ариӀуагъ: «ГъылыӀадым ит Рамот пэшӀуекӀорэ заом сыкӀощта хьауми сымыкӀощта?» Ахэм къыраӀожьыгъ: «КӀо, Зиусхьаным ар пачъыхьэм ыӀэ къырилъхьащт»+. 7Ау Ехъощафат къэупчӀагъ: «НэмыкӀ зиусхьанлӀыкӀо горэ мыщ щыӀэба ар едгъэупчӀыжьыным пае?»+
8Израилым ипачъыхьэ Ехъощафат риӀуагъ: «Зиусхьаным еупчӀын ылъэкӀынэу зы нэбгырэ горэ джыри щыӀ. Ар Имлэ ыкъо Мыхаехъу ары. Ау сэ ар сфэлъэгъурэп Тхьэм къыбгъодэкӀыгъэ псалъэу къышӀырэм дэи нэмыкӀ шӀу къысэмыхъулӀэнэу къырегъэкӀышъ». Ехъощафат къыӀуагъ: «Аущтэу умыӀо, пачъыхь». 9Арыти, Израилым ипачъыхьэ тхьамэтэ пащэмэ ащыщ горэм къеджи риӀуагъ: «ПсынкӀаӀоу Имлэ ыкъо Мыхаехъу лъыкӀу». 10Израилым ипачъыхьэрэ Ехъудэм ипачъыхьэрэ пачъыхьэ шъуашэхэр ащыгъхэу, шъхьадж итахътэ тесэу Щамэрэн икъэлапчъэ пэчӀынатӀэу пчэгушхом исыгъэх. ТхьэлӀыкӀохэр зэкӀэ ахэм апашъхьэ исхэу Тхьэм ыкӀочӀэ лые зэлъиштагъэхэм фэдэу зыраутэкӀыжьщтыгъэ. 11КъэнаӀан ыкъо Цыдкъый бжъакъохэр гъучӀым хишӀыкӀхи къыӀуагъ: «Зиусхьаным ыӀорэр мары: „Арамхэр огъэкӀодыпэфэ мыхэмкӀэ зэхэплӀыхьащтых“»+. 12ТхьэлӀыкӀо пстэуми, Тхьэм къариӀуагъэ фэдэу, ар дэдэр къаӀощтыгъэ: «ГъылыӀадым ит Рамот кӀо, къыбдэхъущт, Зиусхьаным ар пачъыхьэм ыӀэ къырилъхьащт».

Мыхаехъу къызэратекӀощтыхэр къызэрариӀуагъэр

13Мыхаехъу къеджэнэу лъагъэкӀуагъэм ащ риӀуагъ: «ОшӀэмэ, тхьэлӀыкӀохэм зэдырагъаштэу къызэраӀорэмкӀэ, пачъыхьэм шӀу къыдэхъущт. О къэпӀощтри ахэм ащыщ пэпчъ къыӀорэм терэф, ори шӀу къаӀо». 14Ау Мыхаехъу къыриӀожьыгъ: «Зиусхьаныр зэрэщыӀэр сэӀо! Зиусхьаным къысиӀорэр ары сэ къэсӀощтыр». 15Ар пачъыхьэм дэжь къызэкӀом, пачъыхьэм ащ риӀуагъ: «Мыхаехъу! ГъылыӀадым ит Рамот пэшӀуекӀорэ заом сыкӀощта хьауми сымыкӀощта?» Адрэм ащ къыриӀожьыгъ: «КӀо, уатекӀощт. Зиусхьаным ар пачъыхьэм ыӀэ къырилъхьащт». 16Пачъыхьэм ащ риӀуагъ: «Шъыпкъэ нэмыкӀ зыпари къысэмыӀонэу Зиусхьаным ыцӀэкӀэ тхьапшрэ тхьэлъанэ озгъэшӀын фая?» 17Арыти, адрэм къыӀуагъ: «Мэлахъор зыпэмыт мэлхэр къушъхьэхэм зэращызэбгырыкӀхэрэм фэдэу, зэрэ Израилэу итэкъухьагъэу слъэгъугъэти Зиусхьаным къыӀуагъ: „Ӏэшъхьэтет пащэ ахэм яӀэп, хэти мамырэу ядэжь къерэгъэзэжь“». 18Израилым ипачъыхьэ Ехъощафат риӀуагъ: «Ащ дэи нэмыкӀ дэгъу горэ къэхъунэу Тхьэм ыцӀэкӀэ сэщ пае къызэримыӀощтыр къыосӀогъагъэба?» 19Арыти, Мыхаехъу къыриӀожьыгъ: «Зиусхьаным ипсалъэ зыфэдэм къедэӀу. Зиусхьаныр итахътэ тесэу, иошъогу кӀуачӀэхэр зэкӀэ къегъэуцокӀыгъэхэу, иджабгъукӀи исэмэгукӀи щытхэу слъэгъугъэ+. 20Зиусхьаным къыӀуагъ: „Хэта Ахъаб ГъылыӀадым ит Рамот кӀонышъ, ащ къыщыхагъэфэным пае тезгъэгушӀухьащтыр?“ Зым зы къыӀуагъ, адрэм нэмыкӀ къыӀуагъ. 21Зы псэ горэ къахэкӀоти Зиусхьаным ыпашъхьэ иуцуи риӀуагъ: „Сэ тезгъэгушӀухьащт“. Зиусхьаныр ащ еупчӀыгъ: „Сыдэущтэу?“ 22Адрэм къыӀуагъ: „СыкӀонышъ, пцӀыр къязгъэӀорэ псэу зысшӀынышъ, зэкӀэ тхьэлӀыкӀомэ къязгъэӀощт“. Зиусхьаным къыӀуагъ: „О тебгъэгушӀухьанышъ, джар бгъэцэкӀэщт. КӀуи джащ тетэу шӀы“. 23Арышъ, Зиусхьаным пцӀыр къязгъэӀорэ псэр мы уитхьэлӀыкӀомэ зэкӀэми къажэдигъэхьагъ. Ау Зиусхьаным ощ пае къыӀуагъэр дэи».

24КъынэӀанэ ыкъо Цыдкъый Мыхаехъу къекӀуалӀи, ынэӀупашъо къыкӀыригъэхи къыӀуагъ: «Зиусхьаным Ыпсэ сэ скӀэрыкӀыгъэу о укъегъэгущыӀа адэ джы?» 25Арыти, Мыхаехъу къыриӀуагъ: «Зыбгъэбылъыным пае зы кӀоцӀ унэм укъичъмэ адрэм уилъадэу къэпчъыхьэу узщыхъущт мафэм ар нафэ о къыпфэхъущт»+. 26Израилым ипачъыхьэ къыӀуагъ: «Мыхаехъу шъуубыти къалэм иӀэшъхьэтетэу Амонрэ пачъыхьэм ыкъо Иоащрэ афашъущи 27мыщ фэдэу яшъуӀу: „Пачъыхьэм ыӀорэр мары: ‘Мыр хьапсым чӀэшъудзи, сырэхьатыжьыгъэу къэсэгъэзэжьыфэ, хьалыгъу тӀэкӀурэ псы тӀэкӀурэ нахь ешъумытэу жъугъашхэ’“». 28Арыти, Мыхаехъу къыӀуагъ: «Рэхьатэу къэбгъэзэжьыщтмэ, ащыгъум Зиусхьаныр арэп къэсэзгъэӀуагъэр». Джыри къыӀуагъ: «ШъукъэдаӀу, зэкӀэ цӀыфхэр!»

Ахъаб ихьадэгъу

29Израилым ипачъыхьэрэ Ехъудэм ипачъыхьэу Ехъощафатрэ ГъылыӀадым ит Рамот екӀугъэх. 30Израилым ипачъыхьэ Ехъощафат риӀуагъ: «Сэ сыкъамышӀэжьынэу щыгъынхэр зэблэсхъунхэшъ заом сыӀухьащт, о уипачъыхьэ щыгъынхэр зыщылъэх». Израилым ипачъыхьэ къамышӀэжьынэу ищыгъынхэр зэблихъухи заом Ӏухьагъ+. 31Арамым ипачъыхьэ ку псынкӀэмэ яӀэшъхьэтет нэбгырэ щэкӀрэ тӀурэу иӀэхэм ариӀуагъ: «ЦӀыкӀу, ины шъуӀоу, нэмыкӀхэм шъуапымылъэу Израилым ипачъыхьэ закъо шъуезау». 32Ку псынкӀэмэ яӀэшъхьэтетмэ Ехъощафат къызалъэгъум, «Израилым ипачъыхьэн фае» аӀуи, къезэонхэу къыфагъэзагъ. Арыти, Ехъощафат къякууагъ. 33Ку псынкӀэмэ яӀэшъхьэтетмэ ар Израилым зэримыпачъыхьэр къызашӀэм агъэзэжьыгъ. 34Зы лӀы горэм щэбзащэр ымышӀахэу къыкъудыйи щабзэр зетӀупщым, Израилым ипачъыхьэ тыригъафи, иашъоджэнэ ыгупэкӀэ ашъоджэнэ пӀон зэпыдзапӀэм дэжь щыпхыриути ыуӀагъ. Арыти, пачъыхьэм ишыкуао риӀуагъ: «Гъэзэжьи дзэм сыхэщыжь, сыкъауӀагъ». 35Ау а мафэм заор нахьи нахь къызэкӀэблагъэти, пачъыхьэр ику псынкӀэ рагъэуцуи, ар ащ итэу арэмхэм апыщытыгъ. Джаущтэу пчыхьэм ар лӀагъэ, лъыр иуӀагъэ къичъызэ, ку псынкӀэм илъадэщтыгъ. 36Арыти, тыгъэр зыкъохьахэм дзэуцупӀэм зэрэщытэу макъэ щагъэӀугъ: «Шъхьадж икъалэ орэкӀожь, шъхьадж ичӀыгу ерэгъэзэжь!»

37Пачъыхьэр лӀи Щамэрэн къащэжьыгъ, пачъыхьэр Щамэрэн щагъэтӀылъыжьыгъ. 38Ку псынкӀэр Щамэрэн псыутӀэм щатхьакӀыжьыгъ, Зиусхьаным къызэраригъэӀогъагъэм фэдэу, хьэхэм ащ ылъ абзэигъ, бзылъфыгъэ мыхъатэхэми ар атхьакӀыжьыгъ+. 39Ахъаб иӀофшӀагъэхэри, нэмыкӀэу зэкӀэ ышӀагъэхэри, пыл къупшъхьэм унэр зэрэхишӀыкӀыгъэри, къалэу ыгъэпсыгъэхэри зэкӀэ израил пачъыхьэхэм яхьылӀэгъэ Ӏэпэрытххэм арытхагъэхэба. 40Ахъаб ятэ пӀашъэхэр зыдэщыӀэм зегъэзэжьым, ыкъо Ахъазыехъу ащ ычӀыпӀэ пачъыхьагъум техьагъ.

Ехъуд пачъыхьэу Ехъощафат

41Израилым ипачъыхьэу Ахъаб пачъыхьэгъум зытетыр яплӀэнэрэ илъэсым хэхьагъэу Асэ ыкъо Ехъощафат Ехъудэм ипачъыхьэу техьагъ+. 42Ехъощафат пачъыхьагъум зытехьэм ыныбжьыгъэр илъэс щэкӀрэ тфырэ, илъэс тӀокӀырэ тфырэ Ерусэлэм щыпачъыхьагъ. Ащ янагъэр Щылхъый ыпхъу Ӏазубэ ары. 43Зиусхьаным къекӀущтыр ышӀэзэ, ятэ Асэ игъогу зэпстэумкӀи ар тетыгъ, ащ текӀыгъэп[*]+. 44Ау къурмэнхэр зыщашӀырэ лъэгапӀэхэр зэхаригъэкъутагъэхэп, цӀыфмэ ахэм къурмэнхэр ащашӀыщтыгъэх, гъомэ ӀашӀухэр къызыпиххэри ащагъэстщтыгъэх. 45Ехъощафат Израилым ипачъыхьэ мамыр зэзэгъыныгъэ дишӀыгъ. 46Ехъощафат нэмыкӀэу ышӀагъэхэри, лӀыгъэу зэрихьагъэхэри, зэрэзэуагъэри ехъуд пачъыхьэхэм яхьылӀэгъэ Ӏэпэрытххэм арытхагъэхэба+. 47Ащ ятэ Асэ илъэхъан цӀэпӀагъэхэр зышӀэрэ хъулъфыгъэу ыкӀи бзылъфыгъэу къэнэжьыгъэхэри чӀыгум тыригъэкӀодыкӀыпагъэх+. 48А уахътэм Едомым пачъыхьэ иӀагъэп, щыӀагъэр пачъыхьэу агъэнэфагъэр ары+.

49Ехъощафат хымкӀэ кӀозэ дышъэр Офыр къырищыным пае тарщыщ къухьэмэ афэдэхэр ышӀыгъэх. Ау ахэр ащ нэсыгъэхэп, сыда пӀомэ Ӏэцыон-Гъэбэр дэжь щыкъутагъэх. 50Ахъаб ыкъо Ахъазыехъу Ехъощафат риӀуагъ: «СиӀумэтхэр уиӀумэтмэ ягъусэхэу къухьэхэмкӀэ орэкӀох». Ау Ехъощафат ащ къезэгъыгъэп. 51Ехъощафат ятэ пӀашъэхэр зыдэщыӀэм зегъэзэжьым, ятэ Даут икъалэу ятэ пӀашъэхэр зыдэлъхэм щагъэтӀылъыжьыгъ. Ыкъо Ехъорам ащ ычӀыпӀэ пачъыхьагъум техьагъ.

Израил пачъыхьэу Ахъазыехъу

52Ехъудэм ипачъыхьэу Ехъощафат зыпачъыхьэр япшӀыкӀублэнэрэ илъэсым хэхьагъэу Ахъаб ыкъо Ахъазыехъу Израилым ипачъыхьэу техьи, илъэситӀо Израилым ипачъыхьагъ. 53Зиусхьаным къемыкӀущтыр ышӀэщтыгъэ, ятэрэ янэрэ ягъогу, Израилыр псэкӀодым хэзыщэгъэ Нэуат ыкъо ЯрабӀам игъогу ар атетыгъ. 54Ар БаӀал фэлажьэщтыгъэти, шъхьащэ фишӀыщтыгъэти, ятэ ышӀэгъэ пстэумэ къахэкӀэу Зиусхьаныр лъэш дэдэу ыгъэгубжыгъ.

* 1:39 Еплъ: «Мосэ иятӀонэрэ тхылъ» (26:1-37).

* 1:39 Бжъэмыер – джуртхэм къэбар ашӀэным пае запщэхэзэ, агъэфедэщтыгъэ тӀыбжъэ гъэщыгъэр ары. Зао къызежьэкӀэ, мэфэкӀ зыхъукӀэ е нэмыкӀ хъугъэ-шӀагъэ горэхэм яхьылӀагъэу тӀыбжъэмкӀэ макъэ арагъэӀущтыгъэ.

* 1:50 КъурмэншӀыпӀэр плӀэмыеу, ыкъуапэхэр уубытын плъэкӀынэу къыхэщэикӀыгъэхэу щытыгъ. Мыщ ехьылӀагъэу еплъ: Библием щыщэу «Мосэ иятӀонэрэ тхылъ» (27:2; 30:10); тхылъэу «Апэрэ Самуелым» (2:28).

* 2:10 Пачъыхьэу Даут итетыгъом Ерусэлэм щыщ чӀыпӀэу агъэпсыгъагъэм Даут икъалэкӀэ еджэх.

* 2:27 Еплъ: тхылъэу «Апэрэ Самуел» 2:27-36.

* 2:28 Еплъ: тхылъэу «ЯтӀонэрэ Самуел», я 18-рэ шъхьэм.

* 5:1 Мы стихыр Септуагинтым – ижъырэ урымыбзэмкӀэ зэрадзэкӀыжьыгъэ Ӏэпэрытхым техыгъэу урысыбзэмкӀэ зэрадзэкӀыжьыгъэм ия 4-рэ шъхьэ ия 21-рэ стихэу щыт.

* 5:13 Мэ ӀашӀу къызпихрэ уц лъэпкъэу дэпкъхэми ахэкӀыхьан зылъэкӀыщтыгъэр аугъойти зыуукъэбзын фэӀо-фашӀэм щагъэфедэщтыгъэ.

* 5:17 Тхьэм ыцӀэ епхыгъэу Унэ ыӀомэ къикӀырэр: Тхьэм ицӀыфхэр Тхьэм зыщыпэблэгъэхэ чӀыпӀ; Тхьэм ищытхъурэ ишӀулъэгъу-гукӀэгъурэ мы чӀыпӀэр зэлъаӀыгъ.

* 6:1 Ижъырэ джуртхэм илъэсым имазэхэр къызэралъытэщтыгъэмкӀэ, мэлылъфэгъум ыгузэгу дэжь фэдизым къыщегъэжьагъэу жъоныгъуакӀэм ыгузэгу нэс къыубытырэ уахътэр ижъырэ джуртыбзэмкӀэ Зиф зыфаӀощтыгъэ мазэм тефэщтыгъэ.

* 6:23 Еплъ: «Мосэ иятӀонэрэ тхылъ» (25:18-20; 37:7-9).

* 6:31 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ тхыгъэ Ӏэпэрытхыр мы чӀыпӀэм щызэхэугуфыкӀыгъуай.

* 6:38 Чъэпыогъум ыгузэгу дэжь фэдизым къыщегъэжьагъэу шэкӀогъум ыгузэгу нэс къыубытырэ уахътэр ижъырэ джуртыбзэмкӀэ Булэ зыфаӀощтыгъэ мазэм тефэщтыгъэ.

* 7:20 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ тхыгъэ Ӏэпэрытхыр мы чӀыпӀэм щызэхэугуфыкӀыгъуай.

* 7:21 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ мы гущыӀэм мэхьанэу иӀэр: ежьымкӀэ кӀуачӀэ.

* 7:21 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ мы гущыӀэм имэхьанэр: ащ ыгъэпытэщт.

* 8:2 Ижъырэ джуртхэм илъэсым имазэхэр къызэралъытэщтыгъэмкӀэ, Ӏоныгъом ыгузэгумэ адэжь къыщегъэжьагъэу чъэпыогъум ыгузэгумэ анэс къыубытырэ уахътэр ижъырэ джуртыбзэмкӀэ етан зыфаӀощтыгъэ мазэм тефэщтыгъэ.

* 8:4 Лэуйхэр: джуртхэм якъурмэнышӀ лъэпкъэу Тхьэм ипхъонтэ лъапӀэ зезыхьэщтыгъэхэр ары; егъапш: «Мосэ ияплӀэнэрэ тхылъ» 3:6-8.

* 14:14 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ тхыгъэ Ӏэпэрытхыр мы чӀыпӀэм щызэхэугуфыкӀыгъуай.

* 15:10 Ижъырэ Ӏэпэрытхэу зэрадзэкӀыжьыгъэмэ ащыщхэм МаӀахым пае Ана арытхагъ.

* 16:34 Еплъ: «Ехъошуа итхылъ» 6:26.

* 22:43 Мы тхылъэу бзэ зэфэшъхьафхэмкӀэ зэрадзэжьыгъэмэ ащыщхэм я 43-рэ, я 44-рэ стиххэр зы стихэу арытых.

+ 1:2 ДжакӀо 4:11
+ 1:5 2СА 3:4, 2СА 15:1
+ 1:7 2СА 2:18, 2СА 8:16, 1СА 22:20, 1СА 23:6

+ 1:8 2СА 20:25, 2СА 8:18, 2СА 7:2, 2СА 23:8-39

+ 1:9 2СА 17:17
+ 1:10 2СА 12:24
+ 1:25 1СА 10:24
+ 1:29 2СА 4:9
+ 1:31 Дан 2:4
+ 1:33 Эстэр 6:7-8,
+ 1:34 1СА 10:1, 2СА 15:10, 2ПА 9:13
+ 1:38 1СА 30:14, 2СА 8:18
+ 1:42 2СА 15:27, 2СА 18:27
+ 1:44 1СА 30:14, 2СА 8:18
+ 1:47 УблапӀэ 47:30
+ 1:50 МысырикӀыжь 27:2, 1ПА 2:28

+ 1:52 1СА 14:45, 2СА 14:11, Лука 21:18, Апостол. 27:34

+ 2:3 Хэбзэ тхыжьыгъэр 29:9

+ 2:4 2СА 7:16, 1ПА 9:5,

+ 2:5 2СА 18:5, 2СА 18:14, 2СА 3:27, 2СА 20:10

+ 2:7 2СА 19:37-38, 2СА 17:27-29
+ 2:8 2СА 16:5-13, 2СА 19:23
+ 2:10 Апостол. 2:29
+ 2:11 2СА 2:11, 2СА 5:4-5,
+ 2:17 1ПА 1:1-4
+ 2:22 2СА 16:21-22
+ 2:24 2СА 7:11-13,
+ 2:25 2СА 8:18
+ 2:26 1СА 22:20, 2СА 15:24, 1СА 23:6
+ 2:27 1СА 2:27-36, 1СА 3:12-14

+ 2:28 2СА 17:25, 2СА 18:14-15, МысырикӀыжь 27:2, 1ПА 1:50

+ 2:31 МысырикӀыжь 21:14,
+ 2:32 2СА 3:27, 2СА 20:10
+ 2:35 1ПА 4:4,
+ 2:36 2СА 16:5-13
+ 2:37 2СА 15:23
+ 2:39 1СА 21:11, 1СА 27:2
+ 2:43 ДжакӀо 8:2
+ 2:44 2СА 16:5-13
+ 2:45 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 25:5

+ 3:1 1ПА 7:8, 1ПА 9:16, 1ПА 7:1, 1ПА 6:38, 1ПА 9:15, 1ПА 2:10

+ 3:3 1ПА 22:43
+ 3:5 1ПА 9:2
+ 3:8 УблапӀэ 13:16
+ 3:9 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 2:3-6, Якъуб 1:5

+ 3:12 1ПА 5:9-11, 1ПА 5:26, 1ПА 10:23, ДжакӀо 1:16

+ 3:13 1ПА 10:14-29,

+ 3:14 Орэд ЛъапӀэхэр 90:16

+ 3:15 УблапӀэ 40:20, Эстэр 1:3, Эстэр 2:18, Дан 5:1, Марк 6:21

+ 3:28 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 16:10
+ 4:3 2СА 8:16,
+ 4:4 1ПА 2:35, 2СА 8:18, 2СА 20:25,
+ 4:6 2СА 20:24, 1ПА 5:28, 1ПА 12:18
+ 4:13 1ПА 22:3, Хэбзэ тхыжьыгъэр 3:4
+ 4:19 Хэбзэ тхыжьыгъэр 3:8-10
+ 4:20 УблапӀэ 22:17

+ 5:1 УблапӀэ 15:18, Орэд ЛъапӀэхэр 71:8, Орэд ЛъапӀэхэр 67:29, Орэд ЛъапӀэхэр 71:10

+ 5:1 2СА 5:11,
+ 5:6 1ПА 10:26,
+ 5:10 1ПА 3:12
+ 5:11 Орэд ЛъапӀэхэр 88:1

+ 5:12 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 1:1, ДжакӀо 12:9,

+ 5:14 1ПА 10:1,
+ 5:19 2СА 7:13,
+ 5:26 1ПА 3:12
+ 5:27 1ПА 9:15,
+ 5:28 1ПА 4:6
+ 6:7 Хэбзэ тхыжьыгъэр 27:5
+ 6:12 2СА 7:13, 2СА 7:16

+ 6:13 МысырикӀыжь 25:8, Хэбзэ тхыжьыгъэр 31:6

+ 6:16 1ПА 6:33

+ 6:18 1ПА 7:24

+ 6:22 МысырикӀыжь 30:1, МысырикӀыжь 30:3, МысырикӀыжь 30:6

+ 6:23 МысырикӀыжь 25:18-20
+ 6:36 1ПА 7:12,
+ 7:1 1ПА 9:10,
+ 7:2 1ПА 10:17-21
+ 7:7 Орэд ЛъапӀэхэр 121:5
+ 7:8 1ПА 3:1,
+ 7:12 1ПА 6:36
+ 7:14 МысырикӀыжь 31:3-5, МысырикӀыжь 35:31
+ 7:15 2ПА 25:16-17,
+ 7:23 2ПА 16:17
+ 7:24 1ПА 6:18
+ 7:40 МысырикӀыжь 27:3, МысырикӀыжь 38:3
+ 7:47 2ПА 25:16,

+ 7:48 МысырикӀыжь 37:25-29, МысырикӀыжь 25:30, МысырикӀыжь 37:10-16

+ 7:49 МысырикӀыжь 25:31-40
+ 7:50 МысырикӀыжь 27:3
+ 7:51 2СА 8:11-12,
+ 8:1 2СА 5:7-9
+ 8:6 МысырикӀыжь 25:22, МысырикӀыжь 26:33-34
+ 8:7 1ПА 6:27, МысырикӀыжь 25:13-15

+ 8:9 МысырикӀыжь 16:33-34, МысырикӀыжь 25:21, МысырикӀыжь 40:20, Хэбзэ тхыжьыгъэр 10:5

+ 8:10 МысырикӀыжь 40:34-35, Ӏоф. 15:8

+ 8:12 Орэд ЛъапӀэхэр 17:12, Орэд ЛъапӀэхэр 96:2

+ 8:14 2СА 6:18
+ 8:16 2СА 7:6-8,
+ 8:17 2СА 7:2,
+ 8:19 2СА 7:12-13
+ 8:23 МысырикӀыжь 15:11
+ 8:25 2СА 7:16, 1ПА 2:4
+ 8:27 Апостол. 7:48, Апостол. 17:24
+ 8:29 Хэбзэ тхыжьыгъэр 12:11
+ 8:31 МысырикӀыжь 22:11
+ 8:35 Хэбзэ тхыжьыгъэр 11:17, 1ПА 17:1,
+ 8:36 1СА 12:23
+ 8:37 Хэбзэ тхыжьыгъэр 28:22,
+ 8:39 Апостол. 1:24
+ 8:41 Орэд ЛъапӀэхэр 101:16

+ 8:46 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 20:9, ДжакӀо 7:20, Якъуб 3:2, 1 Иуан 1:8-10, Рим. 3:23

+ 8:47 Дан 9:4-5
+ 8:50 Орэд ЛъапӀэхэр 105:46
+ 8:51 Хэбзэ тхыжьыгъэр 4:20,

+ 8:53 МысырикӀыжь 19:5, Хэбзэ тхыжьыгъэр 14:2

+ 8:54 2СА 6:18

+ 8:58 Орэд ЛъапӀэхэр 118:36

+ 8:60 Хэбзэ тхыжьыгъэр 4:35, Хэбзэ тхыжьыгъэр 4:39

+ 9:2 1ПА 3:5
+ 9:3 Хэбзэ тхыжьыгъэр 11:12
+ 9:4 Орэд ЛъапӀэхэр 77:72
+ 9:5 1ПА 2:4

+ 9:7 Хэбзэ тхыжьыгъэр 4:26, Хэбзэ тхыжьыгъэр 28:37

+ 9:8 Хэбзэ тхыжьыгъэр 29:24,
+ 9:10 1ПА 6:38, 1ПА 7:1
+ 9:15 1ПА 5:27, 1ПА 7:1, 1ПА 7:51, 2СА 5:9
+ 9:16 1ПА 3:1, 1ПА 7:8
+ 9:19 1ПА 5:6, 1ПА 10:26,
+ 9:22 1ПА 5:27
+ 9:24 1ПА 3:1, 1ПА 7:8, 2СА 5:9
+ 9:26 Хэбзэ тхыжьыгъэр 2:8, 1ПА 22:48
+ 9:27 1ПА 10:11
+ 9:28 УблапӀэ 10:29, Орэд ЛъапӀэхэр 44:10,

+ 10:1 Орэд ЛъапӀэхэр 71:10, Орэд ЛъапӀэхэр 71:15, 1ПА 5:14

+ 10:2 Маттэ 12:42, Лука 11:31
+ 10:9 2СА 8:15
+ 10:11 1ПА 9:27-28
+ 10:17 1ПА 14:26, 1ПА 7:2
+ 10:21 1ПА 7:2
+ 10:22 Юныс 1:3
+ 10:23 1ПА 3:12-13,
+ 10:24 1ПА 5:14, 1ПА 10:1,
+ 10:26 1ПА 5:6, 1ПА 9:19
+ 10:28 Хэбзэ тхыжьыгъэр 17:16,

+ 11:2 МысырикӀыжь 34:16, Хэбзэ тхыжьыгъэр 7:3-4

+ 11:4 1ПА 15:4,
+ 11:7 2ПА 23:13
+ 11:9 1ПА 3:5, 1ПА 9:2
+ 11:10 1ПА 9:6
+ 11:11 1ПА 11:31

+ 11:13 Хэбзэ тхыжьыгъэр 12:5, Хэбзэ тхыжьыгъэр 12:11

+ 11:15 2СА 8:13,
+ 11:23 2СА 10:16
+ 11:24 2СА 8:3, 2СА 10:18
+ 11:27 2СА 5:9, 1ПА 9:24
+ 11:29 1ПА 12:15, 1ПА 14:2, 1ПА 15:29,
+ 11:30 1СА 15:27
+ 11:31 1ПА 11:11
+ 11:33 2ПА 23:13
+ 11:36 2СА 21:17, 2ПА 8:20
+ 11:38 2СА 7:16
+ 11:40 1ПА 14:25,
+ 12:2 1ПА 11:26, 1ПА 11:40
+ 12:4 1ПА 4:7, 1ПА 5:2, 1ПА 9:15
+ 12:13 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 15:1
+ 12:15 1ПА 11:31
+ 12:16 2СА 20:1
+ 12:18 1ПА 4:6, 1ПА 5:28
+ 12:27 Хэбзэ тхыжьыгъэр 12:5-6

+ 12:28 2ПА 10:29, 2ПА 17:16, МысырикӀыжь 32:4

+ 13:1 2ПА 23:17
+ 13:2 2ПА 23:15-16,
+ 13:6 Марк 3:5, Якъуб 5:16
+ 13:24 1ПА 20:36
+ 13:34 1ПА 14:10
+ 14:2 1ПА 11:29-31
+ 14:3 1СА 9:7-8
+ 14:7 1ПА 16:2
+ 14:8 1ПА 11:31
+ 14:9 1ПА 12:28,

+ 14:10 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:36, 1ПА 15:29, 1ПА 21:21, 2ПА 9:8

+ 14:11 1ПА 16:4, 1ПА 21:24
+ 14:14 1ПА 15:27-30
+ 14:15 Хэбзэ тхыжьыгъэр 29:28
+ 14:24 Хэбзэ тхыжьыгъэр 23:17
+ 14:25 1ПА 11:40
+ 14:26 1ПА 10:17
+ 15:3 1ПА 11:4
+ 15:4 2СА 21:17, 1ПА 11:36
+ 15:5 2СА 11:3-17
+ 15:12 Хэбзэ тхыжьыгъэр 23:17, 1ПА 14:24
+ 15:13 2ПА 23:4, 2ПА 23:6, 2ПА 23:12
+ 15:15 1ПА 7:51
+ 15:18 1ПА 14:26, 2ПА 12:18
+ 15:24 1ПА 22:2
+ 15:25 1ПА 14:20
+ 15:29 1ПА 14:10-11, 1ПА 14:14, 1ПА 21:21
+ 16:2 1ПА 14:7
+ 16:3 1ПА 15:29, 1ПА 16:12
+ 16:4 1ПА 14:11, 1ПА 21:24
+ 16:9 2ПА 9:31
+ 16:12 1ПА 16:3
+ 16:15 1ПА 15:27
+ 16:30 1ПА 21:25
+ 16:31 Ӏоф. 2:20, МысырикӀыжь 34:16,
+ 16:32 2ПА 10:21
+ 17:9 Лука 4:26
+ 17:21 2ПА 4:34-35, Апостол. 20:10
+ 18:4 2ПА 9:7
+ 18:12 2ПА 2:16, Апостол. 8:39
+ 18:21 2ПА 17:41,
+ 18:22 1ПА 19:10, 1ПА 19:14, 1ПА 19:18
+ 18:29 2ПА 4:31

+ 18:31 УблапӀэ 32:28, УблапӀэ 35:10, 2ПА 17:34

+ 18:36 1СА 17:46
+ 18:39 Орэд ЛъапӀэхэр 99:3
+ 18:40 2ПА 10:25
+ 18:45 Якъуб 5:18
+ 18:46 2ПА 3:15,
+ 19:3 УблапӀэ 21:31
+ 19:4 Юныс 4:3, Юныс 4:8

+ 19:8 МысырикӀыжь 24:18, МысырикӀыжь 34:28, Хэбзэ тхыжьыгъэр 9:9, МысырикӀыжь 3:1

+ 19:10 1ПА 18:4, Рим. 11:3
+ 19:11 МысырикӀыжь 24:12, МысырикӀыжь 34:2,
+ 19:12 МысырикӀыжь 3:2,
+ 19:14 1ПА 18:22
+ 19:15 2ПА 8:13-15
+ 19:16 2ПА 9:1-6, 2ПА 2:9-15
+ 19:17 2ПА 2:24,
+ 19:18 Рим. 11:4
+ 19:20 Лука 9:61-62
+ 19:21 2СА 24:22

+ 20:1 1ПА 15:18, 2ПА 6:24, 2ПА 8:7, 1ПА 16:24

+ 20:7 2ПА 5:7
+ 20:22 2СА 11:1,
+ 20:26 1СА 29:1
+ 20:34 1ПА 15:20
+ 20:36 1ПА 13:24
+ 20:39 2ПА 10:24
+ 20:40 Лука 9:22
+ 21:2 1СА 8:14
+ 21:4 1ПА 20:43
+ 21:8 2СА 11:14
+ 21:10 МысырикӀыжь 22:28,
+ 21:17 1ПА 17:1
+ 21:19 1ПА 22:38, 2ПА 9:24-26
+ 21:21 2ПА 9:8, 2ПА 10:7
+ 21:22 1ПА 15:29, 1ПА 16:11
+ 21:23 2ПА 9:10, 2ПА 9:36
+ 21:24 1ПА 14:10, 1ПА 16:4
+ 21:25 1ПА 16:31, Ӏоф. 2:20
+ 21:26 УблапӀэ 15:16, 2ПА 21:11
+ 21:29 2ПА 9:25, 2ПА 10:1-7
+ 22:2 1ПА 15:24
+ 22:3 Хэбзэ тхыжьыгъэр 4:43,
+ 22:4 2ПА 3:7
+ 22:6 1ПА 18:19
+ 22:7 2ПА 3:11
+ 22:11 Хэбзэ тхыжьыгъэр 33:17,
+ 22:19 Дан 7:9, Ӏоф. 4:2
+ 22:25 1ПА 20:30
+ 22:30 2ПА 5:22
+ 22:38 1ПА 21:19
+ 22:41 1ПА 15:24
+ 22:43 1ПА 3:3, 1ПА 15:14
+ 22:46 Хэбзэ тхыжьыгъэр 23:17, 1ПА 15:12
+ 22:47 2СА 8:14, 2ПА 8:20

+ 22:48 1ПА 9:28, Орэд ЛъапӀэхэр 44:8, Хэбзэ тхыжьыгъэр 2:8

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=ADG

ГущыӀалъ

ГущыӀалъ

1. Г

2. Дж

3. З

4. И

5. Къ

6. Къу

7. КӀ

8. Лъ

9. П

10. Т

11. ТӀ

12. Ц

13. Ч

Израилым ипачъыхьэхэр: Сэлмэн – Цыдкъый

ГущыӀалъ: 1-2 Тхылъыр

Гощыгъэ хъугъэ Израил пачъыхьагъур

Гощыгъэ хъугъэ Израил пачъыхьагъур

Израилым ипачъыхьэхэр: Сэлмэн – Цыдкъый

ГущыӀалъ: 1-2 Тхылъыр

Джэрз лэгъуп (1ПА 7:38) – еплъ Тхьэм и Ун.

Израилым ипачъыхьэхэр: Сэлмэн – Цыдкъый

ГущыӀалъ: 1-2 Тхылъыр

Джэрз лэгъуп-псыубытыпӀэр (1ПА 7:23-26) – еплъ Тхьэм и Ун.

Зиусхьаныр

(1ПА 1:48; 2:27, нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – адыгэ гущыӀэу «Зиусхьаным» имэхьанэ джурт гущыӀитӀоу «Адонай», «Яхве» зыфиӀорэмэ къарыкӀырэр къеты. «Адонай»-м Тхьэр зэрэлъэрыхьэр, Ар зэрэфэшӀыгъэр мэхьанэу иӀ. ГущыӀэу «Яхве» зыфиӀорэмкӀэ Тхьэм ыцӀэ къыраӀо, ащ къикӀырэр «егъашӀэм щыӀэ зэпытыр». Джуртхэм мы гущыӀэр зэрялъэпӀэ дэдэм къыхэкӀэу амакъэ Ӏоу къаӀорэп. Ижъырэ джурт Ӏэпэрытххэм Тхьэм ыцӀэ защыхэтхэгъэ чӀыпӀэм къызысхэкӀэ, ащ пае гущыӀэу «Адонай» къаӀо.

Израилым ипачъыхьэхэр: Сэлмэн – Цыдкъый

ГущыӀалъ: 1-2 Тхылъыр

Израилымрэ Ехъудэмрэ япачъыхьэхэр

Израилымрэ Ехъудэмрэ япачъыхьэхэр

Къэрыубхэр

(1ПА 6:23-28; 8:6) – ошъогу псэушъхьэ тэмабгъох. Еплъ Тхьэм и Ун.

Къурмэн

(1ПА 8:64, нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – диным епхыгъэ Ӏофтхьабз. Ижъырэ Зэзэгъыныгъэм илъэхъан Тхьэм Мосэ къыфыригъэхыгъэ хабзэм тетэу, Тхьэм цӀыфым ипсэкӀодшӀагъэхэр къыфигъэгъунхэм пае, былымхэмкӀэ, фышъхьэ лэжьыгъацэхэмкӀэ, хьаджыгъэкӀэ, зэйтын дагъэкӀэ къурмэнхэр фишӀыщтыгъэх.

КъурмэншӀыпӀ

(1ПА 1:50) – Ӏанэу е чӀыпӀэ хэӀатыкӀыгъэу Тхьэм пае былымхэмрэ е нэмыкӀ тынхэмрэ къурмэн зыщашӀыхэрэр ары.

КъурмэнышӀ

(1ПА 1:7) – цӀыфхэм ацӀэкӀэ диным епхыгъэ Ӏофтхьабзэхэр зыгъэцакӀэщтыгъэр ары. Ижъырэ Зэзэгъыныгъэм илъэхъан цӀыф зырызхэм ацӀэкӀэ къурмэн ышӀыныр ащ ипшъэрылъ шъхьаӀэщтыгъ.

Израилым ипачъыхьэхэр: Сэлмэн – Цыдкъый

ГущыӀалъ: 1-2 Тхылъыр

КӀоцӀ унэ лъапӀэр (1ПА 6:16, 20) – еплъ Тхьэм и Ун.

КӀэсэн

(1ПА 7:15) – еплъ Тхьэм и Ун.

Израилым ипачъыхьэхэр: Сэлмэн – Цыдкъый

ГущыӀалъ: 1-2 Тхылъыр

ЛъапӀэмэ яанахь лъэпӀэжьыр (1ПА 6:16) – еплъ Тхьэм и Ун.

Израилым ипачъыхьэхэр: Сэлмэн – Цыдкъый

ГущыӀалъ: 1-2 Тхылъыр

ЛъэгапӀэ (1ПА 3:2-3, нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – чӀыпӀэ хэӀэтыкӀыгъэ горэу къурмэнхэр зыщашӀыщтыгъэхэр.

Израилым ипачъыхьэхэр: Сэлмэн – Цыдкъый

ГущыӀалъ: 1-2 Тхылъыр

ЛъэгапӀэм тет тхьэлъэӀупӀэунэр (1ПА 13:32) – тхьэнэпцӀыхэм зыщялъэӀущтыгъэхэ, къурмэнхэр зыщашӀыщтыгъэхэ унэр ары.

Израилым ипачъыхьэхэр: Сэлмэн – Цыдкъый

ГущыӀалъ: 1-2 Тхылъыр

Пачъыхьагъур

Пачъыхьагъур

ТхьэлӀыкӀо

(1ПА 1:8) – Ижъырэ Зэзэгъыныгъэм илъэхъан иублэгъум Тхьэм ы-Псэ ЛъапӀэ хэлъ кӀуачӀэмкӀэ къыгъэгущыӀэщтыгъэхэр, къэбархэр цӀыфхэм къызэралъигъэӀэсыщтыгъэхэр ары тхьэлӀыкӀокӀэ заджэхэрэр. ПсэкӀодэу ашӀыгъэхэм пае цӀыфхэр кӀагъэгъожьынхэмрэ ахэр Тхьэ закъом фэгъэлэжьэгъэнхэмрэ япшъэрылъ шъхьаӀэу щытыгъ.

Тхьэм ипхъонтэ лъапӀ

(1ПА 2:26; 3:15, нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – Ижъырэ Зэзэгъыныгъэм илъэхъан Тхьэм унашъо къызэрэфишӀыгъэм тетэу Мосэ ар пхъэм хишӀыкӀыгъагъ. Тхьэм иунэшъуипшӀ зытетхэгъэ мыжъобгъухэмрэ пкъыгъо лъапӀэхэмрэ ащ дэлъыгъэх. Дышъэм хэшӀыкӀыгъэ къэрыубхэу пхъонташъхьэм тетхэм атамэхэр зыщызэнэсхэрэ чӀыпӀэр Тхьэр зыдэщыӀэ чӀыпӀэу алъытэщтыгъ. Пачъыхьэу Сэлмэн Тхьэм и Унэ зарегъэшӀым, Тхьэм ипхъонтэ лъапӀэ Тхьэм и Унэ щыщ чӀыпӀэу лъапӀэм ианахь лъэпӀэжькӀэ заджэхэрэм чӀаригъэуцуагъ.

Израилым ипачъыхьэхэр: Сэлмэн – Цыдкъый

ГущыӀалъ: 1-2 Тхылъыр

Тхьэм и Ун (1ПА 6) – Тхьэм щыфэлэжьэгъэным тегъэпсыхьэгъэ унэр. Тхьэм шъхьащэ щыфашӀыным пае цӀыфхэр Тхьэм и Унэ къекӀуалӀэх, къурмэнышӀхэм Тхьэм шӀошъхъуныгъэ фызиӀэхэм ацӀэкӀэ къурмэнхэр ащ щашӀыщтыгъэх. Пачъыхьэу Сэлмэн Тхьэм и Унэу аригъэшӀыгъэр Ӏахьищэу зэхэтэу, псэолъэ плӀэмыеу (1ПА 6:2), чӀэхьапӀэр, кӀоцӀ унэ лъапӀэр, лъапӀэмэ яанахь лъэпӀэжьыр къыхиубытэхэу щытыгъ.

ЧӀэхьапӀэр (1ПА 6:3) – Тхьэм и Унэ иапэрэ ихьапӀ. Ащ икӀыхьагъэ метри 5 фэдизыгъ, метри 10 ишъомбгъуагъэщтыгъ.

КӀоцӀ унэ лъапӀэр (1ПА 6:16, 20) – чӀэхьапӀэм ыуж узэрыхьэщтыгъэ унэр ары. ИкӀыхьагъэщтыгъэр метрэ 20, ишъомбгъуагъэ метри 10 хъущтыгъэ, илъэгэгъагъэр метрэ 15. КӀоцӀ унэ лъапӀэм дышъэкӀэ къэгъэтӀылъыхьэгъэ къурмэншӀыпӀэу, мэ ӀашӀухэр къызпихрэ уцхэр зыщагъэстхэрэр, гъомылэ тынхэр зытыралъхьэрэ дышъэ Ӏанэр итыгъэх. Дышъэ къабзэм хэшӀыкӀыгъэу остыгъэхэр ащ икъыблэ ыкӀи итемыр бгъухэмкӀэ тфырытфэу щытыгъэх.

ЛъапӀэмэ анахь лъэпӀэжьыр (1ПА 6:16, 23-28; 8:6) – кӀоцӀ унэ лъапӀэм лъапӀэмэ анахь лъэпӀэжьыр къыпытыгъ, шъхьангъупчъэхэр хэлъыгъэхэп, унэ зэпэплӀэмыеу, ыбгъу пэпчъ метри 10 икӀыхьагъэу щытыгъ. Тхьэм ипхъонтэ лъапӀи метри 5 фэдиз зилъэгэгъэ къэрыубитӀоу зэйтын чъыгым хэшӀыкӀыгъэхэу, дышъэкӀэ къэгъэтӀылъыхьагъэхэри ащ чӀэтыгъэх. КъурмэнышӀ шъхьаӀэм нэмыкӀ илъэсым зэ зыгори ащ ихьан фитыгъэп.

ТӀоу зэпыутыгъэ щагур (1ПА 6:36) – Тхьэм и Унэ тӀоу зэпыутыгъэ щагум дэтыгъ. Къурмэнхэр зыщашӀырэ къурмэншӀыпӀэр, джэрз лэгъупипшӀыр , джэрз лэгъуп-псыубытыпӀэр кӀоцӀ щагум дэтыгъэх. Тхьэм и Унэ иӀэгъэ чӀэхьапӀэм джэрзым хэшӀыкӀыгъэу кӀэсэнитӀу къыкӀэлъырытыгъ (1ПА 7:15-22). Зы кӀэсэныр къыблэмкӀэ щыгъэуцугъагъ, ЯхынкӀэ еджэщтыгъэх. Адрэ кӀэсэныр темырымкӀэ щыгъэуцугъагъ, зэреджэщтыгъэхэр БоӀаз.

Джэрз лэгъуп (1ПА 7:38) – къурмэнышӀхэм къурмэнгъэст ашӀынэу зэӀахырэ былымхэм апкъыхэр щэрэхъхэр зыкӀэт тхьакӀыпӀэ-тегъэуцуапӀэмэ атетыгъэ джэрз лэгъупипшӀмэ арыт псымкӀэ алъэсыщтыгъэх. Лэгъуп пэпчъ метри 2 фэдиз илъэгагъэщтыгъ, псэу литрэ 800 ифэщтыгъэ.

Джэрз лэгъуп-псыубытыпӀэр (1ПА 7:23-26) – джэрзым хэшӀыкӀыгъэ лэгъуп шъэджашъ, ынэз зы бгъум къыщегъэжьагъэу адрэ бгъум нэс метри 5 фэдизыгъ, зэпэхъурэябзэу, метри 2,5-рэ фэдиз илъэгагъэщтыгъ, ынэз ихъурэягъэ метрэ 15 фэдиз хъущтыгъ. Тхьэм и Унэ чӀэхьанхэм е къурмэн ашӀыным ыпэкӀэ къурмэнышӀхэм аӀэхэмрэ алъакъохэмрэ ащ ит псым ратхьакӀыщтыгъэх. Джэрз лэгъуп-псыубытыпӀэр Тхьэм и Унэ икъыблэ-къокӀыпӀэ лъэныкъокӀэ щытыгъ.

Израилым ипачъыхьэхэр: Сэлмэн – Цыдкъый

ГущыӀалъ: 1-2 Тхылъыр

Тхьэм и Унэу пачъыхьэу Сэлмэн аригъэшӀыгъэм игъэпсыкӀ

Тхьэм и Унэу пачъыхьэу Сэлмэн аригъэшӀыгъэм игъэпсыкӀ

Израилым ипачъыхьэхэр: Сэлмэн – Цыдкъый

ГущыӀалъ: 1-2 Тхылъыр

ТхьэнэпцӀхэр: БаӀал (я 2ПА 10:18), Мылкъом (1ПА 11:5), Молэх (1ПА 11:7), Къэмэщ (1ПА 11:7) – КъокӀыпӀэ Благъэм щыпсэущтыгъэ ижъырэ цӀыф лъэпкъхэр зэлъэӀущтыгъэхэ тхьэхэр.

Израилым ипачъыхьэхэр: Сэлмэн – Цыдкъый

ГущыӀалъ: 1-2 Тхылъыр

ТӀоу зэпыутыгъэ щагур (1ПА 6:36) – еплъ Тхьэм и Ун.

Израилым ипачъыхьэхэр: Сэлмэн – Цыдкъый

ГущыӀалъ: 1-2 Тхылъыр

Цион (1ПА 8:1, нэмыкӀхэри) – ижъырэ джуртыбзэмкӀэ имэхьанэр ЦионкӀэ заджэщтыгъэхэ пытапӀэр арынкӀи мэхъу. Пачъыхьэу Даутрэ ащ идзэхэмрэ Ерусэлэм аштэным пае ащ дэсыгъэ еусхэм язаохи Цион пытапӀэр аӀэ къырагъэхьагъ. Ащ ыуж пытапӀэм Даут икъалэкӀэ еджагъэх. Цион ижъырэ Ерусэлэм къалэм къыхиубытэщтыгъэ, ау Тхьэм и ГущыӀэ ичӀыпӀэ нахьыбэмэ къащыхэфэрэ мы гущыӀэм къикӀырэр Ерусэлэм къалэр зэрэщытэу ары.

ЧэтэнгъэӀэгъэ лъапӀэр

(1ПА 1:39; 2:28, нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – джурт лъэпкъыр итарихъ иублэгъум кощын зэпымыужьхэм ахэт зэхъум, къыздырихьакӀынэу чэтэнгъэӀагъэр тхьэлъэӀупӀэ-къурмэншӀыпӀэу ыгъэпсыгъагъ. Пачъыхьэу Сэлмэн Тхьэм и Унэу аригъэшӀыгъагъэр чэтэнгъэӀэгъэ лъапӀэм игъэпсыкӀэ фэдагъ. Еплъ: «Мосэ иятӀонэрэ тхылъ» ия 40-рэ шъхьэ.

Израилым ипачъыхьэхэр: Сэлмэн – Цыдкъый

ГущыӀалъ: 1-2 Тхылъыр

ЧӀэхьапӀэ (1ПА 6:3) – еплъ Тхьэм и Ун.

Table of Contents

- Израилым ипачъыхьэхэр: Сэлмэн – Цыдкъый: Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр

- Пэублэ гущыӀ

- Пачъыхьэхэр: Апэрэ тхылъыр

- Апэрэ шъхьэр
- ЯтӀонэрэ шъхьэр
- Ящэнэрэ шъхьэр
- ЯплӀэнэрэ шъхьэр
- Ятфэнэрэ шъхьэр
- Яхэнэрэ шъхьэр
- Яблэнэрэ шъхьэр
- Яенэрэ шъхьэр
- Ябгъонэрэ шъхьэр
- ЯпшӀэнэрэ шъхьэр
- ЯпшӀыкӀузэнэрэ шъхьэр
- ЯпшӀыкӀутӀонэрэ шъхьэр
- ЯпшӀыкӀущэнэрэ шъхьэр
- ЯпшӀыкӀуплӀэнэрэ шъхьэр
- ЯпшӀыкӀутфэнэрэ шъхьэр
- ЯпшӀыкӀухэнэрэ шъхьэр
- ЯпшӀыкӀублэнэрэ шъхьэр
- ЯпшӀыкӀуенэрэ шъхьэр
- ЯпшӀыкӀубгъонэрэ шъхьэр
- ЯтӀокӀэнэрэ шъхьэр
- ЯтӀокӀэнэрэ зырэ шъхьэр
- ЯтӀокӀэнэрэ тӀурэ шъхьэр

- ГущыӀалъ

- Гощыгъэ хъугъэ Израил пачъыхьагъур
- Джэрз лэгъуп
- Джэрз лэгъуп-псыубытыпӀэр
- Зиусхьаныр
- Израилымрэ Ехъудэмрэ япачъыхьэхэр
- Къэрыубхэр
- Къурмэн
- КъурмэншӀыпӀ
- КъурмэнышӀ
- КӀоцӀ унэ лъапӀэр
- КӀэсэн
- ЛъапӀэмэ яанахь лъэпӀэжьыр
- ЛъэгапӀэ
- ЛъэгапӀэм тет тхьэлъэӀупӀэунэр
- Пачъыхьагъур
- ТхьэлӀыкӀо
- Тхьэм ипхъонтэ лъапӀ
- Тхьэм и Ун

- Тхьэм и Унэу пачъыхьэу Сэлмэн аригъэшӀыгъэм игъэпсыкӀ

- ТхьэнэпцӀхэр: БаӀал
- ТӀоу зэпыутыгъэ щагур
- Цион
- ЧэтэнгъэӀэгъэ лъапӀэр
- ЧӀэхьапӀэ